పంచుకోండి
వ్యూస్
  • స్థితి: సవరణ కు సిద్ధం

ఆదిలాబాద్

ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో వ్యవసాయానికి సంబంధించిన వివరాలు ఈ పేజిలో అందుబాటులో ఉన్నాయి.

నీటి పారుదల

ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాకు తూర్పు, పడమర, ఉత్తర సరిహద్దులుగా మహరాష్ట్ర జిల్లాలైన యావత్‌మాల్‌, చంద్రాపూర్‌, నాందేడ్‌లున్నాయి. వ్యవసాయం ప్రధాన వృత్తిగా ఉన్న ఈ జిల్లాలో 20.39 లక్షల ఎకరాలు సాగుకు యోగ్యంగా ఉంది. జిల్లాలో గోదావరి, పెన్‌గంగ, వార్ద, ప్రాణహిత నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. వీటితోపాటు గోదావరి ఉపనదులైన కడెం, పెద్దవాగులున్నాయి. జిల్లాలో భారీ నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు కడెం ఉండగాఎల్లంపల్లి  ప్రస్తుతం నిర్మాణంలో ఉంది. మధ్యతరహ ప్రాజెక్టులలో మత్తడివాగు, సదర్‌మాట్‌, స్వర్ణ, ర్యాలీవాగు, గొల్లవాగు, పెద్దవాగు, వట్టివాగు, కొమురంభీం, సాథ్‌నాల, గడ్డెన్న తదితర ప్రాజెక్టులున్నాయి. వీటితోపాటు చిన్ననీటిపారుదలకు సంబంధించిన 371 చెరువులున్నాయి. తాంసి మండలంలో మత్తడివాగు ప్రాజెక్టు 3వేల ఎకరాలకు సాగునీరు, కప్పర్ల, సావర్గాం చెరువుల వల్ల మరో వెయ్యి ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతుంది. తలమడుగులో మొత్తం 09 చెరువులున్నాయి. వీటికింద 4వేల ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతుంది. ఇచ్చోడ మండలంలో అడేగామ ప్రాజెక్టు ద్వారా 12 వందల ఎకరాలు ఇటీవల నిర్మాణం అవుతున్నా గుండాల ప్రాజెక్టు ద్వారా 18వందల ఎకరాల భూమి సాగవుతోంది. బజార్‌హత్నూర్‌లో దేగామ ప్రాజెక్టు ద్వారా 4వేల ఎకరాలకు సాగునీరందాల్సి ఉంది. అయినా ఇది కేవలం 500 ఎకరాలకు మాత్రమే నీటిని సరఫరా చేస్తుంది. భూతాయి(కె), భూతాయి(బి), దిగ్నూర్‌లో మరో మూడు ప్రాజెక్టులు నిర్మాణం కానున్నాయి. వీటిద్వారా 2 వందల ఎకరాలకు సాగు నీరందే అవకాశం ఉంది. గుడిహత్నూర్‌ మండలంలో ముత్నూర్‌ ప్రాజెక్టు ద్వారా వెయ్యి ఎకరాలకు సాగు నీరందుతోంది. నేరడిగొండ మండలంలో ఐదు చెరువులు ఉన్నాయి. వీటిద్వారా 12 వందల ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతోంది. బోథ్‌లో, కరత్వాడ, ప్రాజెక్టు, చింతల్‌బోరి, మరో ప్రాజెక్టు కొత్తగా నిర్మాణం అవుతోంది. వీటిద్వారా దాదాపుగా 3వేల ఎకరాలకు సాగునీరు అందే అవకాశం ఉంది. లక్సెట్టిపేట మండలంలో వ్యవసాయంపైనే 80శాతం ప్రజలు ఆధారపడి జీవనం సాగిస్తున్నారు. ముఖ్యమైన పంట వరి. మండలంలో వరి సుమారుగా 16వేల ఎకరాల్లో సాగు అవుతుంది. మొక్కజొన్న 5వేలు, పత్తి 5వేల ఎకరాల వరకు సాగు అవుతుంది. నేటికి ప్రధాన వనరు కడెం ప్రాజెక్టు.. ఇవే కాకుండా చెరువులు, బావుల కింద కూడా 5వేల ఎకరాల వరకు సాగవుతుంది. మండలంలోని గూడెం, నంబాల, వెల్గనూర్‌, కొండాపూర్‌, కాసిపేట, గుడిరేవు గ్రామ పక్కనుండి 15 కి.మీల మేర గోదావరి ప్రవహిస్తుంది.

ఆధారము: ఈనాడు

ప్రధాన పంటలు

జిల్లాను 11 వ్యవసాయ డివిజన్లుగా విభజించారు. జిల్లాలోని 52 మండలాల్లో 16,01,616 హెక్టార్ల భూ భాగం ఉంది. ఇందులో 6,91 లక్షల హెక్టార్లు అటవీ ప్రాంతం కాగా 6.92 లక్షల హెక్టార్లు సాగుకు అనువైన భూమి ఉంది. మిగిలిన భూమి గుట్టలు, చెట్లు, ఎగుడు దిగుడు వ్యవసాయేతర తదితర వాటితో ఉన్నాయి.ఇందులో నీటి ఆధారంగా సాగయ్యే భూమి 2.10 లక్షల హెక్టార్లు మాత్రమే. కాలువల ద్వారా 60,564 హెక్టార్లు, ట్యాంకుల ద్వారా 72005, హెక్టార్లు, బావులు, బోర్లు ఆధారంగా 49,748 హెక్టార్లు, ఎత్తిపోతలు తదితర పథకాల ద్వారా వాటితో 28,307 హెక్టార్లు సాగు అవుతుంది. జిల్లాలో నల్ల రేగడి భూములు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. జిల్లా సాధారణ వర్షపాతం 1157.0 మీమీలు.

సాగవుతున్న పంటల తీరు

జిల్లాలో పంట సాగు అత్యధికంగా వర్షధారం పైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. అధిక విస్తీర్ణంలో పత్తి సాగు అవుతుంది. పత్తి తరువాత సోయా బీన్‌ సాగవుతుంది. ఆదిలాబాద్‌, ఇచ్చోడ తదితర ప్రాంతాల్లో పత్తి, సోయా, నిర్మల్‌, భైంసా తదితర ప్రాంతాల్లో పత్తి వరి, పప్పుదినుసులు తదితర పంటలు సాగవుతాయి. మంచిర్యాల చెన్నూరు తదితర ప్రాంతాల్లో వరి, ఇతర పంటలు సాగవుతుంటాయి.

పత్తి: జిల్లాలో ఎక్కువ మంది రైతులు పత్తి పంట పైనే ఆధారపడి ఉంటారు. పత్తి సాధారణ సాగు 2.21 లక్షల హెక్టార్లు అయిన ఏటా 3.50 లక్షల హెక్టార్ల కంటే అధికంగానే సాగవుతుంది. పత్తి పంట సాగుకు జిల్లా నేలలు అనుకూలంగా ఉండటంతో వర్షధారంగా పంటను సాగు చేస్తారు. దీంతో అతివృష్టి, అనావృష్టి ఏర్పడితే పంటలో తీవ్రంగా నష్టపోయే అవకాశం ఉంది.

సోయాబీన్స్  : రాష్ట్రంలోనే అత్యధికంగా ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాలో సోయా పంట సాగు అవుతుంది. పత్తి తరువాత వర్షధారంగా సోయానే ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో సాగు అవుతుంది. పత్తిలో నష్టం వచ్చిన సమయంలో సాగు విస్తీర్ణం పెరిగిన పత్తి పంటలో బీటీ విత్తనాల ప్రవేశంతో పత్తి సాగు పెరిగి సోయా సాగు తగ్గింది. జిల్లా లో సోయా సాగు 70 వేల హెక్టార్లలో సాగు అవుతుంది. ఈ పంట ఎక్కువగా ఆదిలాబాద్‌, ఇచ్చోడ బోథ్‌ తదితర డివిజన్‌లో సాగు చేస్తారు.

వరి: జిల్లాలో నీటి వనరులు తక్కువగా ఉండటంతో వరి సాగు తక్కువగా ఉంది. వర్షధారంగా 14502 హెక్టార్లలో నీటి ఆధారంగా 49015 హెక్టార్లలో వరి సాగు అవుతుంది. నిర్మల్‌ మంచిర్యాల చెన్నూరు లక్షీట్టిపేట తదితర ప్రాంతాలలో సాగు చేస్తారు

ఇతర పంటలు : ఇతర పంటలలో జొన్న 25787 హెక్టార్లు, మొక్కజొన్న 14722 హెక్టార్లు, కంది 50121 హెక్టార్లు, పెసర 10842, హెక్టార్లు, మినుములు 15165 హెక్టార్లు, మిరప 2343 హెక్టార్లు , పసుపు 308 హెక్టార్లలో సాగవుతాయి.

రబీ సాగు

జిల్లాలో రబీ సాగు తక్కువ విస్తీర్ణంలో ఉంటుంది. 1.05 లక్షల హెక్టార్లలో సాగు అవుతుంటుంది. వరి 29942 హెక్టార్లలో, జొన్న 23434 హెక్టార్లలో, మొక్కజొన్న 7398 హెక్టార్లలో, గోధుమ 4559 హెక్టార్లలో, కంది 2131 హెక్టార్లలో, పెసర 2723 హెక్టార్లలో, మినుములు 905 హెక్టార్లలో శనగ 16248 హెక్టార్లలో నువ్వులు 6314 హెక్టార్లలో పొద్దుతిరుగుడు 1500 హెక్టార్లలో సాగు అవుతాయి.పొగాకు 650 హెక్టార్లలో సాగు అవుతుంది.

మార్కెటింగ్‌

జిల్లాలో అధిక విస్తీర్ణంలో పత్తి సోయా సాగు అవుతున్న నేపథ్యంలో మార్కెటింగ్‌ జిల్లాలోనే విస్తరించి ఉంది. పత్తి ఉత్పత్తులకు సంబంధించి జిల్లా కేంద్రంలో 50 జిన్నింగ్‌లు, రెండు స్పిన్నింగ్‌ మిల్లులు ఉన్నాయి. ఇతర డివిజన్‌ కేంద్రాల్లోను ఒకటి రెండు జిన్నింగ్‌లు ఉన్నాయి. సోయాకు సంబంధించి మూడు సోయా మిల్లులు ఉన్నాయి. వరి సాగు చేసే ప్రాంతాలైన నిర్మల్‌, మంచిర్యాలలో రైస్‌మిల్లులు ఉన్నాయి. పంట ఉత్పత్తులు క్రయవిక్రయాలకు సంబంధించి జిల్లాలో 16 మార్కెట్‌ యార్డులు ఉన్నాయి.

రైతుల స్థితిగతులు

జిల్లా సాగులో 80 శాతం వర్షధార సాగు కావడం, అధిక విస్తీర్ణంలో పత్తి సాగు అవుతున్న నేపథ్యంలో రైతులు ఆర్థికంగా అభివృద్ది చెందలేని పరిస్థితి ఉంది. పెట్టుబడుల కోసం 80 శాతం మంది రైతులు కమీషన్‌ వ్యాపారులపై ఆధారపడి ఉంటారు. దీంతో పండిన పంటలో ఎక్కువగా అప్పుల పాలవుతుంది. 2.50 ఎకరాలలోపు ఉన్న రైతులు 2.15 లక్షల మంది ఉండగా అయిదు ఎకరాలలోపు ఉన్న రైతులు 1.18 లక్షల మంది, అయిదు కంటే ఎక్కువ భూమి ఉన్న రైతులు 1.20 లక్షల మంది ఉంటారు. ఎక్కువగా గిరిజన ప్రాంతం కావడంతో అటవీ ప్రాంతంలో సాగు లక్ష ఎకరాల్లో ఉంటుంది. ప్రభుత్వం ఇటీవల అటవీ హక్కు పత్రాలను అందించిన బ్యాంకులు స్పందించక పోవడంతో దళారుల పైనే ఆధారపడి సాగు చేస్తారు

ఆధారము: ఈనాడు

ప్రాజెక్టులు

ఆదిలాబాద్‌ జిల్లా రెండు పవిత్ర నదుల మధ్య ఉంది. ఉత్తరాన పెన్‌గంగ, దక్షిణాన పరమ పవిత్ర గోదావరి మధ్యలో ఆదిలాబాద్‌ గోదావరి ఉపనదులైన స్వర్ణ, సుద్దవాగు, కడెం, గొల్లవాగు, వట్టివాగు, సాత్నాల, పెద్దవాగు, రాళ్లవాగు పొరుగు నుంచి వచ్చే ప్రాణహిత ఈ జిల్లాల్లో ప్రవహిస్తున్నాయి.

  1. డా. బీఆర్‌ అంబేద్కర్‌ ప్రాణహిత
  2. చేవెళ్ల సుజల స్రవంతి పథకం

ప్రాణహిత ప్రాజెక్టు ప్రతిపాదిత స్థలం‌

మహరాష్ట్ర సరిహాద్దులోని ఆదిలాబాద్‌ జిల్లా తుమ్మడిహేట్టి గ్రామ సమీపంలో ప్రాణహిత నదిపై ఈ పథకం నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన చేశారు. అప్పటి ముఖ్యమంత్రి వైఎస్‌ఆర్‌ జలయజ్ఞంలో భాగంగా డిసెంబర్‌16, 2008లో దీనిని ప్రారంభించారు. ఆదిలాబాద్‌, కరీంనగర్‌, వరంగల్‌, నిజామాబాద్‌, మెదక్‌, నల్గొండ, రంగారెడ్డి జిల్లాల్లో కరవు పీడిత ప్రాంతాల్లో 16,40,000 ఎకరాలకు ఎత్తిపోతల పథకాల ద్వారా సాగునీరు అందించాలన్నది ఈ పథకం లక్ష్యం. ఆయా జిల్లాల్లో తాగునీటి అవసరాలకు పది టీఎంసీలు, హైదరాబాద్‌- సికింద్రాబాద్‌ జంటనగరాల్లో తాగునీటి అవసరాలకు 30టీఎంసీలు, మరో 16 టీఎంసీలు పారిశ్రామిక అవసరాలకు తరలించాలన్న సంకల్పంతో ఈ బృహత్తర కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టారు. నాలుగేళ్ల కాలపరిమితితో రూ. 38,500 కోట్లతో చేపట్టిన ఈ పనులను మొత్తం 28 ప్యాకేజీలుగా విభజించారు. ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాలో ప్రాణహిత నది నుంచి శ్రీపాదసాగర్‌(ఎల్లంపల్లి) ప్రాజెక్టు వరకు ఉన్న ఐదు ప్యాకేజీల పనులకు సర్వే పూర్తయి పనులు ప్రారంభదశలో ఉన్నాయి. నిజామాబాద్‌లో 19 మండలాల్లో 3,04,500 ఎకరాలకు సాగునీరందించేందుకు చేపట్టిన పనులు సర్వే కొనసాగుతోంది. ఇతర జిల్లాల్లో ఇప్పటికీ పనులు సర్వే దశల ఉన్నాయి. ఈ పథకం కింద ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాలో 2,67,500 ఎకరాలకు, నిజామాబాద్‌లో 3,04,500 ఎకరాలకు, కరీంనగర్‌లో 1,71,449 ఎకరాలకు, మెదక్‌లో 5,19,152 ఎకరాలకు, నల్గొండలో 2,29,832 ఎకరాలకు, రంగారెడ్డిలో 2,46,704 ఎకరాలు, వరంగల్‌లో 11,863 ఎకరాలకు సాగునీరు అందనుంది. సరిహద్దులోని ప్రాణహితపై ఆనకట్ట నిర్మాంచాలంటే మహరాష్ట్ర అనుమతి తప్పనిసరి. ఈ నిర్మాణం వల్ల పొరుగు రాష్ట్రంలోని కొన్ని గ్రామాలతో పాటు అటవీ భూములు ముంపునకు గురవుతాయి. ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం అనుమతించాల్సి ఉంది.

శ్రీపాదసాగర్‌(ఎల్లంపల్లి) ప్రాజెక్టు

ఎల్లంపల్లి ప్రాజెక్టు 2004, జూలై28న ముఖ్యమంత్రిగా వై.ఎస్‌. రాజశేఖర్‌రెడ్డి శంకుస్థాపన చేశారు. మూడేళ్లలో ప్రాజెక్టు పూర్తిచేసి రైతులకు సాగునీరందించాలన్నది ప్రభుత్వ లక్ష్యం. దీని అంచనా వ్యయం ( ఆర్‌.ఆర్‌. ప్యాకేజీ, ఎత్తిపోతలతో సహా) రూ. 2,744 కోట్లు. ఎల్లంపల్లి ఎత్తిపోతుల పథకాన్ని 2005, ఏప్రిల్‌లో రూ. 1,737 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో ప్రారంభించారు. ఇంకా పనులు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. 2004లో ఈపీసీ పద్ధతిలో ఆనకట్ట నిర్మాణ పనిని స్కాన్‌స్కా సిమెంటేషన్‌ ఇండియా లిమిటెడ్‌(ప్రస్తుతం ఐటీడీసీ) అనే గుత్తేదారు కంపెనీ రూ. 408.85 కోట్లకు టెండర్ల ద్వారా దక్కించుకుంది. ఒప్పందం మేరకు ఆనకట్ట పనులతో పాటు 79 గేట్లు నిర్మించాల్సి ఉంది. 2006లో నీటిపారుదల శాఖ కార్యదర్శిగా ఉన్న హీరాలాల్‌ సమారియా ప్రాజెక్టును సందర్శించి గేట్లను గుత్తేదారే చేపట్టాలని స్పష్టం చేశారు. ఆ మేరకు కాంట్రాక్టరుకు ఆదేశాలు ఇవ్వాలని సీఈని ఆదేశించారు. కొద్దిరోజులకే ఆయన బదిలీ కావడంతో గేట్ల నిర్మాణాన్ని ఆనకట్ట పనుల నుంచి వేరుచేశారు. 2008లో గేట్లను 62కి తగ్గించి టెండర్లు పిలిచారు. రూ. 191,03,92,760కి ఎస్‌ఈడబ్యూ అండ్‌ ఓంమెటల్స్‌ జాయింట్‌ వెంచరు పనులను సొంతం చేసుకుంది. గతంలో ఓంమెటల్‌ సంస్థ బ్లాక్‌లిస్టులో ఉన్నట్లు సమాచారం. కొత్తగా అదే ఏడాది నవంబర్‌ 13న ఎస్‌ఈడబ్యూ అండ్‌ ఓంమెటల్స్‌ జాయింట్‌ వెంచర్‌ రిజిస్ట్రేషన్‌ పొందినట్లు రికార్డుల్లో ఉంది. అంతకు ముందే జరిగిన టెండర్లలో సదరు గుత్తేదారు పాల్గొని పనులు పొందడం విశేషం. ఇద్దరూ మొత్తం పనిని 36 నెలల్లో పూర్తిచేయాల్సి ఉండగా ఇప్పటికే పలుమార్లు ప్రభుత్వం గడవు పొడిగించింది.

ర్యాలీవాగు ప్రాజెక్టు

ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాలోని ముల్కల్ల గ్రామ సమీపంలో రూ. 33.03 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో ర్యాలీవాగు ప్రాజెక్టుకు డిసెంబర్‌ 28, 2005న శంకుస్థాపన చేశారు. ఇంజనీరింగ్‌ ప్రాజెక్ట్స్‌ (ఇండియా) లిమిటెడ్‌ కంపెనీచేపట్టిన ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మాణం మూడేళ్లకుపైగా సాగింది. ఫిబ్రవరి23, 2009న ప్రాజెక్టును అప్పటి సీఎం రాజశేఖర్‌రెడ్డి పూర్తయినట్లు ప్రారంభించినా ఇప్పటి వరకు కాల్వల నిర్మాణాలు సాగుతున్నాయి. రూ. 28 కోట్ల వ్యయంతో కాంట్రాక్టరుకు పనులు అప్పగించారు. రూ. 25 కోట్ల వరకు నిధులు ఖర్చు చేశారు. 95 శాతం పనులు పూర్తయినట్లు అధికారులు చెబుతున్నారు. ఆరువేల ఎకరాలకు సాగు నీరందించాలన్న లక్ష్యంతో చేపట్టిన డ్యాం కింద ఎడమ కాల్వకింద 2,900 ఎకరాలకు కుడికాల్వ కింద 1,600 ఎకరాలకు సాగునీరందాల్సి ఉన్నాపిల్లకాల్వల నిర్మాణం కాకపోవడంతో ఆయకట్టుకు పూర్తిస్థాయిలో నీరందడం లేదు

నీల్వాయి ప్రాజెక్టు

2005, జనవరి 22న ప్రారంభించిన ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మాణం 2007, మార్చి16 నాటికి పూర్తిచేసి 13వేల ఎకరాలకు సాగునీరందించాలన్నది ప్రభుత్వ లక్ష్యం. వేమనపల్లి మండలంలోని నీల్వాయి సమీపంలో ఆనకట్ట నిర్మిస్తున్నారు. పనులు దక్కించుకున్న గుత్తేదారు కేవలం 60 శాతం మాత్రమే పూర్తిచేసి నిలిపేసింది. మెత్తం రూ. 90.5 కోట్లు అంచనా వ్యయం కాగా అందులో ప్రాజెక్టు పనులకు 72.56 కోట్ల వ్యయంగా నిర్ణయించారు. హైదరాబాద్‌కు చెందిన ఎంవీఆర్‌ అండ్‌ సోహన్‌ కన్‌స్ట్రక్షన్‌ కంపెనీ 22 శాతం తక్కువకు టెండరు వేసి రూ. 66 కోట్లకు పనులు దక్కించుకుంది. ఇప్పటి వరకు సుమారు 4.5 కిలోమీటర్ల మట్టికట్ట నిర్మించారు. దానికి రివిట్‌మెంట్‌ చేపట్టలేదు. మత్తడి నిర్మాణం అర్ధాంతరంగా ఆగిపోయింది. సుమారు మూడేళ్లుగా పలు కారణాలతో పనులు ఆగిపోయాయి. ఇంకా గార్జ్‌, కెనాల్స్‌, రివిట్‌మెంట్‌ పనులు చేయాల్సి ఉంది. చేసిన పనులకు గుత్తేదారుకు ప్రభుత్వం రూ. 32 కోట్లు చెల్లించింది. అగ్రిమెంట్‌ ప్రకారం చేయాల్సిన పనుల్లో ఇంకా 40 శాతంపైగా పనులు పెండింగులో ఉన్నాయి. పనుల నుంచి గుత్తేదారు అర్ధాంతరంగా తప్పుకోవడంతో  ప్రభుత్వం ఒప్పందం రద్దు చేసింది.

వట్టివాగుప్రాజెక్టు

ఆసిఫాబాద్‌ మండలంలోని పహడిబండ గ్రామ సమీపంలో వట్టివాగుపై 1976లో రూ. 89.91 కోట్ల వ్యయంతో ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మాణాన్ని చేపట్టారు. ఆసిఫాబాద్‌, రెబ్బెన మండలాల్లో పాతికవేల ఎకరాలకు సాగునీరందించాలన్నది లక్ష్యం. పలు కారణాలతో నిర్మాణం మధ్యలో ఆగిపోయింది. రెండు దశాబ్ధాల అనంతరం 1998లో ఆనకట్ట పూర్తవడంతో తొలిసారి ఆయకట్టుకు నీరందించారు. ప్రధాన కాల్వల నిర్మానంతో పాటు ప్రాజెక్టు 2001 నాటికి పూర్తయింది. 2002 నుంచి నాలుగేళ్లు కొంత మేరకు పొలాలకు నీరు అందినా   అనంతరం నిరాశే ఎదురవుతోంది. 2005లో వచ్చిన వరదలకు కుడికాల్వ రెగ్యులేటర్‌తో పాటు ఆనకట్ట కింద ఉన్న రిజర్వాయర్‌ కొట్టుకుపోయాయి. కుడికాల్వ పూర్తిగా ధ్వంసమైంది. 2006లో పునరుద్ధరణ పనులను మూడు ప్యాకేజీలుగా విభజించి కాంట్రాక్టర్లకు అప్పగించారు. మొదటి ప్యాకేజి కింద రూ.7,42,17.000 తో కుడికాల్వ రెగ్యులేటర్‌, మూడో ప్యాకేజీ కింద రూ.1,29,73,000 తో కుడికాల్వ మరమ్మతులు, రివిట్‌మెంట్‌ నిర్మాణం, నాలుగో ప్యాకేజీ కింద రూ. 2,20,06,000 పలు నిర్మాణ పనులను అప్పగించారు. 2007లో పనులను ప్రారంభించిన గుత్తేదార్లు ఇప్పటికీ పూర్తిచేయలేదు. ఇంకా పిల్లకాల్వల నిర్మాణం సాగుతోంది.

గొల్లవాగు ప్రాజెక్టు

2005, డిసెంబర్‌18న ప్రారంభించిన గొల్లవాగు ఈ ప్రాజెక్టు పనులను రూ.53.6 కోట్లతో హైదరాబాద్‌కు చెందిన పీజేఆర్‌ అండ్‌ కన్‌స్ట్రక్ష్‌న్స్‌ ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. రెండేళ్లల్లో ప్రాజెక్టు పూర్తిచేయాల్సి ఉన్నా ఇప్పటికీ 87 శాతం మాత్రమే పూర్తయ్యాయి. ఇప్పటి వరకు గుత్తేదారుకు అధికారులు రూ.44 కోట్లు చెల్లించారు. 2009, ఫిబ్రవరి23న సీఎం రాజశేఖర్‌రెడ్డి ప్రాజెక్టు పూర్తయినట్లు శంకుస్థాపన చేశారు. పనులు ఆలస్యంగా జరుగుతున్నందుకు గుత్తేదారుకు అధికారులు నోటీసులు జారీ చేశారు. పది వేల ఎకరాలకు సాగునీరందిచాల్సి ఉన్నా పనులు పూర్తికాకపోవడంతో ఆయకట్టు సాగవడం లేదు

జగన్నాథపూర్‌ ప్రాజెక్టు

జగన్నాథపూర్‌ ప్రాజెక్టును 2005, మార్చిలో రూ.125 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో ప్రారంభించారు. 15 వేల ఎకరాలకు నీరందించాలన్న లక్ష్యంతో చేపట్టిన ఈ ప్రాజెక్టు 2007లోగా పూర్తికావాల్సి ఉంది. రూ. 124.50 కోట్ల వ్యయంతో పనులు దక్కించుకున్న గ్యామన్‌ ఇండియా కంపెనీ ఇప్పటికీ పనులు కొనసాగిస్తూనే ఉంది. 30 కిలోమీటర్ల కాలువ నిర్మించాల్సి ఉండగా 21 కిలోమీటర్లు మట్టికాలువ పూర్తయింది. తొమ్మిది కిలోమీటర్లకు అటవీశాఖ అనుమతి రావాల్సి ఉంది. 6 కిలోమీటర్లు కాలువ సిమెంట్‌ లైనింగ్‌ పనులు పూర్తయ్యాయి. పెద్దవాగు వరదతో పనుల్లో కొంత జాప్యం జరుగుతోంది. ప్రాజెక్టు నిర్మాణ గడువు మార్చి, 2011తో నాలుగోసారి ముగిసింది. ఇప్పటికీ పనులు 65శాతం పూర్తయ్యాయి.

కొమరంభీం(అడా)ప్రాజెక్టు

కొమరం భీం ప్రాజెక్టు నిర్మాణాన్ని ఆసిఫాబాద్‌ మండల అడ గ్రామం వద్ద పెద్దవాగుపై చేపట్టారు. 2001లో అప్పటి సీఎం చంద్రబాబు ఈ ప్రాజెక్టు శంకుస్థాపన చేసినప్పటికి 2006లో రూ.272కోట్ల అంచనా వ్యయంతో పనులను ప్రారంభించారు. నవయుగ టాన్‌స్ట్రాయ్‌ సంస్థ ఈపీసీ పద్దతిన ఈ పనుల కాంట్రాక్టును దక్కించుకుంది. నిధుల్లో రూ.221 కోట్లు నిర్మాణపు పనులకు కేటాయించగా మిగతా నిధులు ముంపు గ్రామాల నష్టపరిహారం పునరావస పనులకు కేటాయించారు. 11 టిఎంసీల నీటి సామర్థ్యం గల అడ ప్రాజెక్టుపై నిర్మిస్తున్న ఈ ప్రాజెక్టు వల్ల ఆసిఫాబాద్‌, సిర్పూరు నియోజకవర్గాల్లోని 39500 ఎకరాలకు సాగునీరందించేందుకు కేవలం 3టిఎంసీల నీటిని వినియోగించనున్నారు. మట్టికట్ట, స్పిల్‌వే నిర్మాణపు పనులు 90శాతం పూర్తయ్యాయి. ఎడమ ప్రధాన కాల్వ నిర్మాణం 80శాతం పూర్తయింది. 36కి.మీ. వద్ద మరి రెండు చోట్ల అటవీశాఖ క్లియరెన్సు లేక పోవడంతో అక్కడ కాల్వ పనులు నిలిచిపోయి ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం డ్రాప్‌ వాల్‌, రెగ్యులేటర్‌ పనులు నడుస్తున్నాయి. ప్రాజెక్టుకు అతిముఖ్యమైన గార్జ్‌ ఫిల్లింగ్‌ పనులు మొదలయ్యాయి. ముందగా కాపర్‌ డ్యామ్‌ నిర్మించి ప్రాజెక్టులో నీటిని నిలిపారు. ప్రస్తుతం గార్జ్‌పోర్షన్‌ పనులు ముమ్మరంగా సాగుతున్నాయి. వచ్చే జూన్‌లోగా ఈపనులు పూర్తిచేసి ప్రాజెక్టులో పూర్తిసాయి నీటిని నిలుపుతామని అధికారులు చెబుతున్నారు. ఒప్పందం ప్రకారం వచ్చే డిసెంబర్‌నాటికి ప్రాజెక్టు పనులు పూర్తి చేయాల్సి ఉంది. మిగిలిన పనులకు రూ.43కోట్లు ఖర్చుచేయాల్సి ఉంది.అటవీశాఖ క్లియరెన్సు లభించక పోతే ఆయకట్టుకు నీరందించడం కల్లే అవుతుంది. భీంప్రాజెక్టు కుడి ప్రధాన కాల్వ నిర్మాణానికి 2009 ఫిబ్రవరి 23న అప్పటి సీఎం వైఎస్‌ఆర్‌ ఆసిఫాబాద్‌లో శంకుస్థాపన చేశారు.ఇందుకోసం రూ.42కోట్ల నిధులు మంజూరు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. అయితే ఆనిధులు ఇప్పటి వరకు విడుదల కాలేదు. పనులు ప్రారంభం కాలేదు. ఈకాల్వనిర్మాణం పూర్తయితే ఆసిఫాబాద్‌ మండలంలోని 7వేల ఎకరాలకు సాగునీరందుతుంది.

కడెం ప్రాజెక్టు

కడెం మండలం పెద్దూర్‌ గ్రామ సమీపంలో ప్రాజెక్టు నిర్మించారు. లబ్దిపొందే మండలాలు కడెం, జన్నారం, దండెపల్లి, లక్షెట్టిపేట, మంచిర్యాల 98 గ్రామాలకు సాగునీరు అందుతుంది. నీటి వినియోగం 13.243 టీఎంసీలు

సరస్వతీ కెనాల్‌(ఎస్సారెస్పీ)

నిర్మల్‌ మండలం పాకపట్ల శివారు గ్రామం గాంధీనగర్‌ వద్ద ప్రారంభమైంది. ఆయకట్టు 35,735 ఎకరాలు ఉంటుంది. నిర్మల్‌, లక్ష్మణ్‌చాందా, ఖానాపూర్‌, కడెం మండలాల్లోని 64 గ్రామాలకు సాగునీరు అందుతుంది. 11.66 టీఏంసీల నీరు విడుదలవుతుంది.

సదర్‌మట్‌

ఖానాపూర్‌ మండలం మేడంపల్లె వద్ద నిర్మించారు. కడెం, ఖానాపూర్‌ మండలాల్లోని 18 గ్రామాలకు సాగునీరు అందుతుంది. దీనివల్ల 6,840 ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతుంది. 7 టీఏంసీల నీరు వినియోగించుకుంటారు.

స్వర్ణ

సారంగాపూర్‌ మండలం స్వర్ణ నదిపై ప్రాజెక్టును నిర్మించి 1984లో ప్రారంభించారు. 8,945 ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతుంది. నిర్మల్‌, సారంగాపూర్‌ మండలాల్లోని 15 గ్రామాలకు 1.4 టీఏంసీల నీరు ను వినియోగించుకుంటారు.

గడ్డెన్న వాగు

భైంసా పట్టణానికి సమీపంలో ఉన్న సుద్దవాగుపై ప్రాజెక్టును నిర్మించారు. 14వేల ఎకారాల్లో సాగునీరుతో పాటు భైంసా నగర పంచాయతీతో సహా 19 గ్రామాలకు తాగునీరు అందించాలని ప్రాజెక్టును నిర్మించారు. రూ.48.69 కోట్ల వ్యయంతో ప్రాజెక్టును నిర్మించగా, రిజర్వాయర్‌లో దీని నీటి లభ్యత 2.31 టీఏంసీలు

పాల్వాయి పురుషోత్తంరావ్‌ ప్రాజెక్టు

ప్రాణహిత ఉపనది ఎర్రవాగుపై ఈ ప్రాజెక్టుపై నిర్మించారు. దీనివల్ల దహేగాం, భీమిని, వేమన్‌పల్లి మండలాల్లోని 15 గ్రామాలకు సంబంధించి 15వేల ఎకరాలకు సాగునీరు అందిస్తారు.

సాత్నాల ప్రాజెక్టు

జైనథ్‌ మండలం కన్ప గ్రామ సమీపంలో సాత్నాల ప్రాజెక్టును నిర్మించారు. 1986లో ప్రాజెక్టు నిర్మాణం ప్రారంభించగా 2000లో పూర్తయింది. ప్రాజెక్టు వల్ల 24వేల ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతుంది. ఆదిలాబాద్‌, జైనథ్‌, బేల మండలాల్లోని 25 గ్రామాలకు లబ్దిచేకూరుతుంది. ప్రాజెక్టు నీటి వినియోగం 2.35టీఏంసీలు

ఎన్టీఆర్‌ సాగర్‌ ప్రాజెక్టు (చెలిమెల వాగు)

తిర్యాని మండలం ఇర్కపల్లి గ్రామ సమీపంలోని చెలిమెల వాగు వద్ద ప్రాజెక్టును నిర్మించారు. 6వేల ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతుంది. తిర్యాని మండలంలోని 14 గ్రామాలకు దీనివల్ల లబ్ది చేకూరుతోంది.

ఆధారము: ఈనాడు

నదులు

గోదావరి

జిల్లాలో ప్రధానంగా గోదావరి, ప్రాణహిత నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి..

గోదావరి నది.. గంగానది తర్వాత దేశంలో రెండో అతిపెద్ద నదిగా చెప్పుకునేది గోదావరే. మన రాష్ట్రంలో గోదావరి నిజామాబాద్‌ జిల్లా కందకుర్తిలో ప్రవేశిస్తుంది. అక్కడినుంచి ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాలో జ్ఞానసరస్వతి కొలువు దీరిన బాసరలో అడుగుపెడుతుంది. నిర్మల్‌ మండలం సోన్‌ గ్రామం మీదుగా లక్ష్మణచాంద, మామడ, ఖానాపూర్‌, కడెం, జన్నారం మండలాల గుండా గూడెం సత్యనారాయణ స్వామి ఆలయం నుంచి మంచిర్యాల వైపు ప్రవహిస్తుంది. గోదావరిపై నిజామాబాద్‌ జిల్లాలో నిర్మించిన శ్రీరాంసాగర్‌ ప్రాజెక్టు నుంచి ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాలో సరస్వతీ కాలువ ద్వారా సాగునీరు అందుతుంది.

ప్రాణహిత

వార్దా, పెనుగంగల సంగమమే ప్రాణహిత. వార్దా పెనుగంగలు మహారాష్ట్రలో రెండుపాయలుగా ప్రవహించి ఆదిలాబాద్‌ జిల్లా కౌటాల మండలం తుమ్డిహెట్టి వద్ద రెండుపాయలు సంగమించి ప్రాణహితగా మారి జిల్లాలో ప్రవేశిస్తుంది. ఈ నది కౌటాల, బెజ్జూర్‌, దహెగాం, వేమనపల్లి, కోటపల్లి మండలాల సరిహద్దుగా ప్రవహించి కోటపల్లి మండలంలోని దేవులవాడ వద్ద అవతలివైపున్న కరీంనగర్‌ జిల్లాలోని కాళేశ్వరం వద్ద గోదావరి నదిలో కలుస్తుంది. కేవలం ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాలోనే ప్రవహిస్తున్న ప్రాణహిత నది మొత్తంగా 117 కిలో మీటర్లు ప్రవహించి గోదావరి నదిలో సంగమించగా ఈ ప్రాంతాన్ని త్రివేణి సంగమం అంటారు. ఈ నదికి ఎక్కడ ప్రాజెక్టులు, పర్యాటక కేంద్రాలు లేకపోగా ప్రాణహిత జన్మస్థలమైన తుమ్డిహెట్టి వద్ద ప్రాణహిత చేవేళ్ళ ప్రాజెక్టును నిర్మిస్తున్నారు. వేల కోట్లకు పైగా అంచనా వ్యయంతో నిర్మాణం తలపెట్టిన ఈ ప్రాజెక్టువల్ల జిల్లాలోని భూములకు సాగునీరు అందించడంతో పాటు హైదరాబాద్‌కు తాగునీరందించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఇదే జిల్లాలోని మంచిర్యాల వద్ద నిర్మిస్తున్న ఎల్లంపెల్లి ప్రాజెక్టులోకి పైపులైన్ల ద్వారా ప్రాణహిత నీటిని తరలించనున్నారు. ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మాణం ప్రస్తుతం ప్రాథమిక దశలోనే ఉంది. ఇక ప్రాణహిత నది ఒడ్డున ఉన్న దహెగాం , వేమనపల్లి మండలాల్లో పురాతన శివాలయ, వెంకటేశ్వరస్వామి దేవాలాయాలు ఉన్నాయి. కోటపల్లి మండలంలోని సిర్సా గ్రామం వద్ద ప్రాణహితనది నీటిని వినియోగించుకునేందుకై రూ. 3 కోట్ల నిధులతో ఎత్తి పోతల పథకాన్ని నిర్మిస్తున్నారు. నది పరివాహాకప్రాంతంలో నల్లరేగడి నేలలు ఉండటంతో పత్తి పంట సాగుచేస్తున్నారు. ఈ నది ప్రవహిస్తున్న కౌటాల మండలం తుమ్డిహెట్టి వద్ద, కోటపల్లి మండలం అర్జునగుట్ట వద్ద, వేమనపల్లి వద్ద ప్రాణహిత పుష్కరాలను ప్రభుత్వం ఘనంగా నిర్వహించింది.

ఆధారము: ఈనాడు

3.00962861073
రేటింగ్ చేయుటకు చుపించిన నక్షత్రము పైన క్లిక్ చేయండి
బి.రవికుమార్ Mar 01, 2019 08:11 PM

సర్, తెలంగాణ లో కొత్తగా ఏర్పడిన జిల్లాల సమాచారం అప్లోడ్ చేయండి
మరియు నూతన నీటి పారుదల ప్రాజెక్ట్స్ అప్లోడ్ చేయండి

మీ సూచనను పోస్ట్ చేయండి

(ఈ పేజీ లో ఉన్న కంటెంట్ పై ఏమైన వ్యాఖ్యలు / సలహాలు ఉంటే, ఇక్కడ పోస్ట్ చేయండి)

Enter the word
నావిగేషన్
పైకి వెళ్ళుటకు