పంచుకోండి
వ్యూస్
  • స్థితి: సవరణ కు సిద్ధం

చిత్తూరు

ఈ పేజిలో చిత్తూరు జిల్లాకి సంబంధించిన వ్యవసాయ సమాచారం అందుబాటులో ఉంటుంది.

నీటి పారుదల

స్వర్ణముఖి, కాళంగి, అరణియార్‌, కుశస్థలి, పాపాఘ్ని, చెయ్యేరు, బాహుదా... తదితర నదుల ద్వారా జిల్లాలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో నీటివసతి అందుతోంది.ఎక్కువగా వర్షంపైనే ఆధారపడి వ్యవసాయం చేస్తున్నారు.బావులు, బోర్ల ద్వారా కూడా ఎక్కువగా సాగు చేస్తున్నారు.

జిల్లాలో వ్యవసాయ రంగం మిగిలిన జిల్లాలకు భిన్నంగా ఉంటుంది. బంగాళాఖాతానికి సమీపంలో ఉన్న తూర్పుప్రాంతం అంటే శ్రీకాళహస్తి,ఏర్పేడు,సత్యవేడు, బుచ్చినాయుడుకండ్రిక, తొట్టంబేడు, నాగలాపురం, వరదయ్యపాళె తదితర ప్రాంతాల్లో వర్షపాతం ఎక్కువగా ఉండగా... జిల్లాలోని మిగిలిన ప్రాంతాల్లో వర్షపాతం సాధారణం. ముఖ్యంగాా పడమటి ప్రాంతం మదనపల్లె డివిజన్‌లోని 36 మండలాల పరిధిలో అత్యల్ప వర్షపాతం నమోదవుతున్న కారణంగా ఈ ప్రాంతంలో నదులు, వంకలు ఒట్టిపోయాయి. స్వర్ణముఖి, కాళంగి, అరుణ, నీవా, పింఛా తదితర నదులు ఉన్నా వర్షాకాలంతో తప్ప నీటి నిల్వలు కన్పించని పరిస్థితి. జీవనదులు లేకపోవడంతో నదుల కింద ఆయకట్టు నామమాత్రంగా ఉంది. ఆయకట్టులో సింహభాగం వర్షాధారంగా సాగవుతోంది. మిగిలినది బోర్లు... చెరువుల కింద సాగవుతుంది. జిల్లాలోపడమటి ప్రాంతాల్లో వేరుశనగ, టమోటా, ఇతర వాణిజ్య, మెట్టపంటలు సాగువుతుండగా... తూర్పు ప్రాంతంలో వరి సాగవుతుంది.

ఇజ్రాయిల్‌ సాంకేతిక వ్యవసాయం

జిల్లాలోని కుప్పం నియోజకవర్గ రైతులు ఇజ్రాయిల్‌ తరహా ఆధునిక వ్యవసాయ విధానం స్ఫూర్తిని ఇప్పటికీ కొనసాగిస్తున్నారు. గతంలో సాగునీటి సమస్యను ఎదుర్కొన్న రైతన్నలు ప్రస్తుతం ఆధునిక వ్యవసాయ విధానం ద్వారా తక్కువ నీటి వినియోగంతో అధిక విస్తీర్ణంలో నాణ్యత కలిగిన అధిక దిగుబడులు సాధిస్తూ ఇతరులకు ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నారు.తెదేపా ప్రభుత్వ పాలనలో స్థానిక ఎమ్మెల్యే చంద్రబాబునాయుడు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు అమలుచేసిన ఇజ్రాయిల్‌ సేద్యాన్ని పూర్తిగా ఒంటబట్టించుకున్న అన్నదాతలు ప్రస్తుతం పీఎంఐపీ ప్రాజెక్టు ద్వారా అందుతున్న ఆధునిక సేద్యం విధానాన్ని అన్నివిధాలా సద్వినియోగం చేసుకుంటూ ఆశించిన లక్ష్యాలను అధిగమిస్తున్నారు. తెదేపా పాలనలో 1995లో తొలిసారిగా కుప్పంలో ఇజ్రాయిల్‌ సాంకేంతిక పరిజ్ఞానంతో ఆధునిక సేద్యాన్ని ప్రారంభించారు. ఇజ్రాయిల్‌ దేశంలో చేపడుతున్న ఆధునిక వ్యవసాయ విధానాన్ని ప్రత్యేకంగా క్యాసెట్ల ద్వారా కుప్పంలో ప్రదర్శించి...స్థానిక రైతులను చైతన్యపరిచారు. మొదటగా రామకుప్పం మండలం చెల్దిగానిపల్లె వద్ద 200 ఎకరాల్లో ప్రదర్శన క్షేత్రాన్ని (డెమో ప్రాజెక్టు) ఏర్పాటు చేశారు. అక్కడ ఆధునిక యంత్రాలు, పరికరాల వినియోగంతో... తక్కువ నీరు, భూమి వినియోగంతో నాణ్యత కల్గిన అధిక దిగుబడులు సాధించారు. డెమో ప్రాజెక్టు ఫలితాలపై రైతులు స్పందించడంతో జపాన్‌ దేశం గ్రాంటుగా అందించిన రూ.10 కోట్లతో 1600 ఎకరాల్లో టూకేఆర్‌ ప్రాజెక్టును ఏర్పాటు చేశారు. కుప్పం, శాంతిపురం, రామకుప్పం, గుడుపల్లె, వి.కోట మండలంలో ఆసక్తికనబరిచిన రైతులందరికీ వందశాతం సబ్సిడీతో ఇజ్రాయిల్‌ సేద్యం పరికరాలను అందజేసి వారి ద్వారా పంటలసాగు చేపట్టారు. డెమో ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన ఇజ్రాయిల్‌ శాస్త్రవేత్తలు, స్థానిక వ్యవసాయాధికారుల సలహాలు, సూచనలను ఎప్పటికప్పుడు పాటిస్తూ టూకేఆర్‌ ప్రాజెక్టు రైతులు కూడా సిరులు పండించారు. దీన్ని గుర్తించిన రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 10 వేల ఎకరాల్లో ఇజ్రాయిల్‌ సేద్యం విస్తరణకు చర్యలు చేపట్టింది. అర్హత గల రైతులందరికీ 50 శాతం సబ్సిడీతో ఆధునిక సేద్యం పరికరాలు అందజేశారు. ఆధునిక వ్యవసాయ విధానంలో అనేక ప్రయోజనాలు ప్రయోగాత్మకంగా లభించడంతో రైతులు కొత్త ఉత్సాహంతో ఇజ్రాయిల్‌ సేద్యాన్ని కొనసాగించారు. ప్రధానంగా సాగునీటి సమస్యనుఅధికమించడంతోపాటు మార్కెట్‌ల డిమాండ్‌, ధరలు కల్గిన వాణిజ్య పంటలసాగుపై దృష్టిసారించారు.

ప్రభుత్వం రాయితీతో అందిస్తున్న ఏపీఎంఐపీ ప్రాజెక్టు బిందుసేద్యం పథకాన్ని వినియోగించుకుంటూ కూరగాయలు, పండ్లు, పూలతోటల సాగును విస్తారంగా చేపడుతున్నారు. ఆధునిక వ్యవసాయ విధానం, వాణిజ్య పంటలసాగులో రైతులు ఆశించిన విజయాలు సాధిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం, ప్రైవేటుపరంగా నిపుణులు లేకపోయినా రైతులే పరస్పర సహకారం, సూచనలతో ఇజ్రాయిల్‌ సేద్యం విధానాన్ని ఆకలింపు చేసుకుంటూ ముందుకు సాగుతున్నారు.

ఆధారము: ఈనాడు

ప్రధాన పంటలు

జిల్లాలో ఎక్కువమంది ప్రజలకు వ్యవసాయమే జీవనాధారం . జీవనదులు లేవు వర్షాకాలంలో ప్రవహించే నదులు, బోర్లు , బావులపైనే ఆధారపడి వ్యవసాయం చేస్తున్నారు.జిల్లాలోని పడమరప్రాంతాల్లో మెట్ట వ్యవసాయం ఎక్కువగా ఉంది. తూర్పుప్రాంతంలో వరిని ఎక్కువగా సాగుచేస్తున్నారు.మెట్రో నగరాలైన చెన్నై, బెంగుళూరుల మధ్యలో ఉండటం వలన ఎక్కువగా కూరగాయలను పండించి ఈ నగరాలకు ఎగుమతి చేస్తుంటారు.పాల డయిరీలు సహకారరంగంలోనూ ప్రైవేటు రంగంలోను మంచి పనితీరు కనబరుస్తున్నాయి. వరి, జొన్న, రాగులు,సజ్జలు, వేరుశెనగ, చెరకు పంటలను ప్రధానంగా సాగుచేస్తారు. ఉద్యానవనపంటలైన మామిడి, సపోటా, అరటి, కూరగాయల సాగు ఎక్కువగావుంది. మదనపల్లి, వాల్మీకీపురం మార్కెటుయార్డులు టమెటాలకు ప్రసిద్దిచెందాయి. పీలేరులో వేరుశెనగ నూనె కేంద్రం ఉంది. కుప్పంలో ఇజ్రాయెల్‌ టెక్నాలజీ ఆధారిత వ్యవసాయ ప్రాజెక్టులు అమల్లో ఉన్నాయి

వ్యవసాయం

చిత్తూరు జిల్లాలో 4.50 లక్షల హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో సాగుకు యోగ్యమైన భూములు ఉన్నాయి. ఇందులో సరాసరి 3.50 లక్షల హెక్టార్లలో వివిధ రకాల పంటలు సాగు చేస్తున్నారు. ఖరీఫ్‌లో 2.50 లక్షల హెక్టార్లు, రబీలో లక్ష హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో పంటలు సాగవుతాయి. జిల్లాలో ఆరు లక్షల రైతు కుటుంబాలు ఉన్నాయి. 60 శాతం కుటుంబాలకు వ్యవసాయమే జీవనాధారం. జిల్లాలో ప్రధానంగా వేరుసెనగ 1.60 లక్షల హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో, వరి 60 వేల హెక్టార్లు, మామిడి 50 వేల హెక్టార్లు, చెరకు 25 వేల హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో సాగు చేస్తున్నారు. మరో 10 వేల హెక్టార్లలో చిరు ధాన్యాలైన జొన్న, సజ్జ లాంటి చిరుధాన్యాలు పండిస్తున్నారు.

ఉద్యాన పంటలు

మామిడి సాగు

ఉద్యానపంటల సాగులో జిల్లా ప్రగతి పథంలో నడుస్తోంది. జిల్లాలో మామిడి, టమోటా సాగు జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టాయి. మామిడి 56 వేల హెక్టార్లు సాగవుతుండగా, ఏటా 4.50 లక్షల మెట్రిక్‌ టన్నుల మామిడి దిగుబడి వస్తోంది. 60కి పైగా మామిడి గుజ్జు పరిశ్రమలు  ఉన్నాయి. జిల్లాలోని పడమటి మండలాలైన మదనపల్లె, గుర్రంకొండ, తంబళ్లపల్లె, వాల్మీకిపురం, కలికిరి, పుంగనూరు మండలాల్లో సుమారు 20 వేల హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో సాగు చేస్తున్నారు. . జాతీయ స్థాయిలో నాణ్యమైన మామిడి పండ్లను ఉత్పత్తి చేసే ప్రాంతాల్లో మన చిత్తూరు జిల్లాకు ప్రాధాన్యత ఉంది. అందుకే రుచిలో చిత్తూరు మామిళ్లకు ఏవీ సాటి రావనే నానుడి ఉంది.. ఈ పంట ద్వారా రూ. 300 కోట్ల టర్నోవర్‌ జరుగుతుంది. ప్రస్తుతం 57 మామిడి గుజ్జు పరిశ్రమలు ఇక్కడ నడుస్తున్నాయి. మరి కొన్ని నిర్మాణ దశలో ఉన్నాయి. దామలచెరువు, తవణంపల్లి, చిత్తూరు, బంగారుపాళ్యం, పాకాల, పుత్తూరు, వడమాలపేట, సోమల, సదుం, రామకుప్పం, వి.కోట ప్రాంతాల్లో అధికంగా మామిడి పంట పండుతుంది.

మార్కెట్ల వివరాలు

జిల్లాలో పెద్ద మామిడి మార్కెట్టు పాకాల మండలం దామలచెరువులో ఉంది. మ్యాంగోనగర్‌గా ప్రసిద్ధి పొందింది. ఇక్కడ సుమారు 100కు పైగా మండీలున్నాయి. వీటితో పాటు బంగారుపాళ్యం, తిరుపతి, చిత్తూరు, పుత్తూరులో కూడా మార్కెట్లు ఉన్నాయి. సాధారణంగా ఏప్రిల్‌ నెలలో సీజన్‌ ప్రారంభమై ఆగస్టు వరకు కొనసాగుతుంది. తోతాపురి, ఆల్ఫాన్సో(ఖాదర్‌), బేనీషా, నీలం, పుల్లూరా, ఢిల్లీ పసంద్‌, ఇమాం పసంద్‌, మల్లిక, మాల్గోవా(మలగూబా) వంటి రకాలు ఇక్కడ పండుతాయి. వీటిలో తోతాపురి రకం కాయల్లో 50 శాతం పంట మార్కెట్ల ద్వారా అమ్మకాలు సాగితే మిగతా భాగం నేరుగా గుజ్జు పరిశ్రమలకు తరలిస్తుంటారు. ఏటా సుమారు లక్ష టన్నుల గుజ్జు ఇక్కడి నుంచి ఉత్పత్తి చేస్తుంటారు. దీన్ని గల్ఫ్‌ దేశాలైన యెమెన్‌, జోర్డాన్‌,సౌదీ అరేబియా, దుబాయ్‌లతో పాటు మలేషియా, సింగపూర్‌, ఆర్మేనియాలకు ఎగుమతి చేస్తారు. మిగతా రకాల మామిళ్లను మాత్రం మార్కెట్ల ద్వారా మధ్య ప్రదేశ్‌, ఉత్తర ప్రదేశ్‌, ఢిల్లీ, మహారాష్ట్ర తదితర ప్రాంతాలకు తరలించి విక్రయిస్తుంటారు. నాణ్యతకు పెద్దపీట

రాష్ట్రంలోని మిగతా జిల్లాలతో పోలిస్తే చిత్తూరు జిల్లాలో నాణ్యమైన మామిడి కాయలను ఉత్పత్తి చేస్తారు. చెట్లపై నుంచి కిందికి రాల్చకుండా చిక్కాల ద్వారా ఒక్కో కాయను దెబ్బ తగలకుండా కిందికి దించుతారు. పచ్చికాయలను కోసేయడం, కార్బైడ్‌ రాళ్లను వినియోగించి మాగించడానికి సాహసించరు. పక్వానికి వచ్చాకే కోతలు ప్రారంభించి విక్రయిస్తారు. ఇటీవలి కాలంలో విదేశాలకు సైతం కాయలను నేరుగా ఎగుమతి చేసే ప్రయత్నాలు ప్రారంభిస్తున్నారు. చిత్తూరులోని జిల్లా గుజ్జు పరిశ్రమల యజమానుల సంఘ అధ్యక్షుడుగా కె.బాలకృష్ణారెడ్డి, కార్యదర్శిగా పాకాలకు చెందిన ఆర్వీ ప్రసాద్‌ కొనసాగుతున్నారు. కార్యాలయం ఫోన్‌ నంబరు: 08572 221632 దామలచెరువు, పుత్తూరు, బంగారుపాళ్యం, తిరుపతి, చిత్తూరుల్లో మార్కెట్లు ఉన్నాయి.

పట్టుగూళ్ల ఉత్పత్తిల్లో చిత్తూరుజిల్లా మొదట్టిస్థానం

  • మార్కెట్‌ల ద్వారా ఏటా రూ. 50 లక్షల ఆదాయం
  • మదనపల్లె మార్కెట్‌ టాప్

పట్టుగూళ్ల ఉత్పత్తిలో రాష్ట్రంలోనే చిత్తూరు జిల్లా మొదటిస్థానం సంపాదించుకుంది. ఇటు ఆదాయంలోను, పట్టుఉత్పత్తిలోను జిల్లాకు ప్రత్యేకస్థానం ఉంది. రోజుకు జిల్లాల్లో 7 న్నుల పట్టుగూళ్లు లభ్యమౌతుంది. జిల్లా పట్టుపరిశ్రమశాఖకు ఏడాదికి రూ. 50 లక్షలనుంచి 60 లక్షలవరకు మార్కెట్‌ ఫీజుల రూపంలో ఆదాయం లభిస్తుంది. జిల్లా పట్టుపరిశ్రమశాఖ పరిధిలో మదనపల్లె పట్టుగూళ్ల విక్రయకేంద్రం ఆదాయంలో ముందంజలోఉంది. జిల్లాల్లో 22వేల ఎకరాల విస్తీర్ణలో పట్టుగూళ్ల పెంపకం జరుగుతుంది. 17 వేల మందికి పైగా రైతుకుటుంబాలు పట్టుగూళ్ల పెంపకంపై ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. జిల్లాలో మదనపల్లె, కుప్పం, పలమనేరులల్లో ప్రభుత్వ పట్టుగూళ్ల విక్రయకేంద్రాలు ఉన్నాయి. మదనపల్లె మార్కెట్‌కు రోజుకు సగటున 2.50 టన్నుల నుంచి 3 టన్నులవరకు పట్టుగూళ్లు వస్తుంటాయి. జిల్లా పట్టుపరిశ్రమశాఖకు వచ్చేఆదాయంలో ఒక్కమదనపల్లె మార్కెట్‌ నుంచే రూ. 35 లక్షలవరకు వస్తుంది.

పెంపకం పట్టుగూళ్ల పెంపకంకు అయ్యేఖర్చు

రైతులు మలబర్రీ పంట ఏడాది కాలం పాటు సాగుచేస్తారు. కేజీ పట్టుగూళ్ల పెంపకానికి రూ. 120 నుంచి రూ. 130 వరకు ఖర్చువస్తుంది. ఎకరాకు 650 కేజీల నుంచి 700 కేజీల వరకు పంటఫలసాయాన్ని పొందవచ్చని పట్టుపరిశ్రమశాఖ వారుచెబుతున్నారు. ప్లాంటేషన్‌కు రూ. 20 నుంచి 30 వేలవరకు ఖర్చుచేస్తారు. షెడ్‌ల నిర్మాణానికి రూ. 2.50 లక్షలు ఖర్చు అవుతుంది. షెడ్‌ల నిర్మాణానికి పట్టుపరిశ్రమశాఖ 75 శాతం సబ్సిడీ అందిస్తుంది. మొక్కలపెంపకానికి ఒక ఎకరాకు రూ. 4.725లు రైతుకు సబ్సీడీగా పంపిణీచేస్తారు. సంవత్సరానికి 5 పర్యయాలు ఈ పంటను పట్టుగూళ్లను రైతు ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. పట్టుసాగుకు ప్రభుత్వము  ఇచ్చే సబ్సీడీతోపాటు రైతులు 50 శాతం ఖర్చు భరించుకోవాల్సి ఉంటుంది. తెల్లగూళ్లు పండించి మార్కెట్‌కు తీసుకొచ్చె పట్టురైతులకు కేజీకు రూ.40 అదనంగా చెల్లిస్తారు. ఈ డబ్బును అప్పటికప్పుడే మార్కెట్‌ అధికారులు సంబంధిత రైతుకు చెక్కురూపంలో అందిస్తారు.

పట్టుగూళ్లల్లో రకాలు: వాటి సగటున ధరలు

పట్టుగూళ్లల్లో తెల్లజాతి గూళ్లు(బైవోల్ట్‌న్‌), ఎల్లోకాటన్‌గూళ్లు అనే రెండురకాలు ఉంటాయి. మొదటిరకం బైవోల్ట్‌న్‌ నాణ్యమైన పట్టుగూళ్లు వీటి ధర డిమాండ్‌ను బట్టి కేజీ ధర రూ. 200 నుంచి రూ. 300, రూ. 400 వరకు ధరలు పలుకుతాయి. రెండోరకం ఎల్లోకాటన్‌ నాణ్యత తక్కువగా ఉన్నగూళ్లు రూ. 90 నుంచి రూ. 190 వరకు పలుకుతాయి.

పట్టుగూళ్ల పంట సాగుచేయు ప్రాంతాలు

జిల్లాల్లో ముఖ్యంగాా శాంతిపురం, ఎదురుకుప్పం మండలాల్లో పట్టుగూళ్ల పెంపకం ఎక్కవగా ఉంటుంది. అదే విధంగాా మదనపల్లె, పలమనేరు, కుప్పం, బైరెడ్డిపల్లె, గంగవరం, పెద్దపంజాణీ, పుంగనూరు, మొలకలచెరువు, బి.కొత్తకోట, తంబళ్ళపల్లె, పూతలపట్టు, రామసముద్రం, తదితర ప్రాంతాల్లోని రైతులు ఎక్కువశాతం పట్టుగూళ్లు పంట సాగుచేస్తున్నారు.

ఎగుమతి అయ్యే ప్రాంతాలు

పట్టు ముడిసరకు తయారీకి మదనపల్లె, పలమనేరు, కుప్పం పట్టుగూళ్లమార్కెట్‌ పరిధిలోని వ్యాపారస్తులతో హిందూపురం, కదిరి, ధర్మవరం, పొద్దుటూరు, హిందూపురం, కర్నాటరాష్ట్రంలోని కోలార్‌, చింతామణి, శ్రీనివాసపురం, చిన్నసంద్ర తదితర ప్రాంతాలకు పట్టుగూళ్లు ఎగుమతి అవుతున్నాయి. 30 శాతం ఇన్‌ఫోట్‌ట్యాక్స్‌ను 5శాతం తగ్గించడంతో ఈ ప్రభావం ప్రస్తుతం పట్టుపైపడి ధరలు తగ్గుముఖం పట్టిందని రైతులు, వ్యాపారస్తులు చెబుతున్నారు. అదే విధంగా వర్షాల కారణంగ పట్టుగూళ్ల నాణ్యత తగ్గిపోయింది. దీంతో పట్టుగూళ్లల్లో ఊజీ ఏర్పడ్డాయి, అదే విధంగా పంటకాలంలో సీజనల్‌ డిసీజస్‌లు ఏర్పడటంతో రైతులు నాణ్యమైన పట్టుగూళ్లను మార్కెటుకు తీసుకురాలేకపోయారు. దీంతో ఈ ఏడాది కేజీపై పట్టుగూళ్ల ధరల్లో రూ. 13 తగ్గింది.

టమోటా

టమోటా పంట దిగుబడిలో చిత్తూరుజిల్లా ప్రథమస్థానం ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెట్‌ శాఖ పరిధిలోని టమోటా మార్కెట్‌ యార్డు నుంచి ఏటా రూ. 2 కోట్లవరకు ఆదాయం వస్తుంది. అందులో టమోటాలు ఎగుమతిలో మదనపల్లె మార్కెట్‌యార్డు రాష్ట్రంలోనే మొదటిస్థానంలో ఉంది. జిల్లాలో మదనపల్లె, వాల్మీకిపురం, మొలకలచెరువు, పలమనేరులల్లో టమోటా మార్కెట్‌లు ఉన్నాయి. వీకోటలో సబ్‌ మార్కెట్‌ ఉంది. వీటిలో మదనపల్లె టమోటా మార్కెట్‌కు రాష్ట్రంలోనే మొదటిస్థానంలో ఉంది. దీంతో ఏటా సగటున రూ. 40 నుంచి 50 లక్షల వరకు ఆదాయం వస్తుంది. ఏడాది పొడవునా సాగే ఈ పంటసాగు ఏప్రీల్‌నెల నుంచి ఆగస్టు చివరి వరకు టమోటా మార్కెట్‌ సీజన్‌ ఉంటుంది. సుమారు 950 టన్నుల నుంచి 1500 టన్నుల వరకు మార్కెట్‌లకు రైతులు టమోటాను తీసుకొస్తుంటారు.

టమోటా దిగుబడి.. వ్యాపార లావాదేవిలు

జిల్లాలో 40 వేల మందికి పైగా రైతులు టమోటా పంటను 45 వేల ఎకరాల్లో పండిస్తున్నారు. 95 శాతం రైతులు బావ్వులు, బోర్లకింద పంటసాగుచేస్తున్నారు. 2వేల ఎకరాల వరకు వర్షాధారంగా ఈ పంటను పండిస్తున్నారు. ఒక ఎకరాకు రూ. 30 వేల వరకు ఖర్చువస్తుంది. పంట దిగుబడి ఎకరానికి 12 టన్నులవరకు ఉంటుంది. మార్కెట్‌కు తీసుకు వచ్చిన టమోటాలో కమీషన్‌మండీల ద్వారా రైతులు రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాలకు ఎగుమతి చేస్తుంటారు. మార్కెట్‌కు తీసుకొచ్చిన టమోటాలను మార్కెట్‌లో పలికిన ధరకు వ్యాపారులు తీసుకుంటారు. దీనిపై రూ.100కి నాలుగు రూపాయలు కమీషన్‌ను రైతులు వద్ద వ్యాపారస్తులు తీసుకోవచ్చనే మార్కెట్‌ నిబంధన ఉంది. ఈ మేరకు టమోటా వ్యాపారలావాదేవిలు సాగుతుంటాయి. ప్రస్తుతం చాలమంది రైతులు హైబ్రీడ్‌ జాతి టమోటాలపై మొగ్గుచూపుతున్నారు. దీంతో దిగుబడి ఎక్కువగా  ఉంటుందని రైతులు చెబుతున్నారు. మదనపల్లె, రామసముద్రం, వాల్మీకిపురం, నిమ్మనపల్లె, పుంగనూరు, పలమనేరు, బైరెడ్డిపల్లె, బంగారుపాళ్యం, పీలేరు, సదుం, చౌడేపల్లె, గుర్రంకొండ, కురబలకోట, తంబళ్ళపల్లె, మొలకలచెరువు, కుప్పం, వీకోట, భాకరాపేట, కలికిరి, కలకడ, పీటియం, పెద్దమండ్యం మండల పరిధిలో విస్తారంగా టమోటా పంటను రైతులు పండిస్తుంటారు

టమోటాల్లో రకాలు

జిల్లాలో ఎక్కువ మంది రైతులు 618 రకం, 5005, 9005, 9018, అభినవ్‌, అమృత, మధుర, శుభం, 908, శివం, తదితర హైబ్రీడ్‌ జాతీ రకాల టమోటా పంటలను సాగుచేస్తున్నారు. దీంతో తక్కవ సమయంలో పంటచేతికందుతుందని దిగుబడి పెరుగుతుందని రైతులు చెబుతున్నారు.

ధరలు ఏవిధంగా ఉంటాయంటే...

జిల్లాలో ఏడాది పొడవునా టమోటా పంటను పండిస్తుంటారు. ముఖ్యంగా పశ్చిిమ మండలాల్లో ఈ పంట ఎక్కవగా దిగుబడిచేస్తారు. బయట పండే పంటలను బట్టి ధరల్లో వ్యత్యసాలుంటాయి. జిల్లాలోని పశ్చిమాన మార్చి నెల నుంచి ఆగస్టు వరకు సీజన్‌గాను, సెప్టెంబరు నెల నుంచి ఫిబ్రవరి నెలాఖరివరకు అన్‌సీజన్‌గా మార్కెట్‌ నడుస్తుంది. బయట మార్కెట్‌లను బట్టి ఉంటుంది. నాణ్యత కలిగిన మేలుజాతి టమోటా సీజన్‌ల్లో రూ. 5.50 నుంచి రూ. 9 ఆపైన రూ. 30 వరకు కూడా పలుకుతుంది. రెండవరకం రూ. 3.50 నుంచి రూ.5 వరకు మూడవ రకం టమోటా రూ. 2, నుంచి రూ. 3.20 వరకు ధరలుంటాయి. అన్‌సీజన్‌లో కిలో ధరలు రూ. రూ.2.30 నుంచి రూ.4.50 వరకు పలికింది. రెండరకం రూ. 1.20 నుంచి రూ.2.10వరకు, మూడవరకం రూ. 0.90 నుంచి రూ.1.30 వరకు ధరలు ఉంటాయి.

ఎగుమతి అవుతున్న ప్రాంతాలు

రాష్ట్రంలో హైదరాబాద్‌, గుంటూరు, కరీంనగర్‌, మంచిర్యాల, నిజామాబాద్‌, అదిలాబాద్‌, గద్వాల్‌, శ్రీకాకుళం, విజయవాడ, విజయనగరం, విశాఖపట్నం, గుంటూరు, ఒంగోలు, నెల్లూరు, తెనాలి, తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని చెన్నై, తదితర పట్టణాలకు టమోటా ఎగుమతి అవుతుంది. కాగా ప్రస్తుతం అన్‌సీజన్‌ కావడంతో విశాఖపట్నం  గుంటూరు, నెల్లూరు తమిళనాడురాష్ట్రంలోని చెన్నై, వేలూరు, పాండిశ్చరి, చెంగళ్‌పట్టు, వానంబడి, తిరుత్తూణీ, తిర్చీ పట్టణాలకు మాత్రమే ఎగుమతిచేస్తున్నారు.

పాడి పరిశ్రమ

చిత్తూరు జిల్లాలో వ్యవసాయానికి ప్రత్యామ్నాయంగా పాడి పరిశ్రమ అభివృద్ధి చెందింది. రైతులలో శ్రమించే తత్వం, ఆభివృద్ధిని సాధించాలనే ఆకాంక్ష, పథకాల అమలులో అధికారుల చిత్తశుద్ధి చిత్తూరు జిల్లాను సంకరజాతి పశు సంపదలో దేశంలోనే రెండవ స్థానం. పాల ఉత్పత్తిలో రాష్ట్రంలో ముందంజలో నిలిపి ప్రపంచ పాడి అభివృద్ధి దేశాల సరసన నిలబెట్టాయి. జిల్లాలో 315 ప్రభుత్వ పశువైద్యశాలలు, 406 మంది గోపాలమిత్ర కేంద్రాలు. పాడిపరిశ్రమపై ఆధారపడిన 2.70లక్షల కుటుంబాలు, 75 ప్రభుత్వ అనుబంధ పాలశీతలీకరణ కేంద్రాలు, 34 ప్రయివేటు డెయిరీలు రోజుకు 16లక్షల లీటర్ల పాల ఉత్పత్తి, రోజూ రెండు కోట్ల రూపాయల చెల్లింపులు...ఇదీ చిత్తూరు జిల్లాలో పాడి పరిశ్రమ ప్రస్తుత పరిస్థితి.

  • కుప్పం పరిసరాల్లో ఉర్ల గడ్డల సాగు అధికంగా ఉంటుంది. జిల్లా వ్యాప్తంగా 2200 ఎకరాల్లో ఈ సాగు విస్తరించి ఉంది.
  • బీన్స్‌ సాగు సైతం సుమారు 2 వేల ఎకరాలుగా ఉంది.
  • కుప్పం పరిసరాల్లో పూల సాగు బాగా కనిపిస్తుంది. జిల్లాలో సుమారు 1500 ఎకరాల్లో పూల తోటలున్నాయి. పుత్తూరు, నాగలాపురం, బి.కొత్తకోట, మొలకలచెరువు, పెనుమూరు మండలాల్లో సైతం పూల సాగు చేస్తున్నారు.
  • జిల్లాలో సుమారు 500 ఎకరాల్లో సపోటా తోటలున్నాయి. ఒక్కో మండలంలో 4 నుంచి 5 ఎకరాల మేర ఈ చెట్లు కనిపిస్తాయి.
  • సుమారు 2 వేల ఎకరాల్లో అరటి తోటలు విస్తరించాయి. కుప్పం పరిసరాల్లో జి.9 రకం అరటి తోటలు ఉండగా మిగతా ప్రాంతాల్లో సాధారణ రకాలున్నాయి. మదనపల్లె, పుత్తూరు, దామలచెరువు, పదిపుట్లబైలు తదితర ప్రాంతాల్లో అరటి సాగుపై ఆసక్తి పెరుగుతోంది.

ఆధారము: ఈనాడు

ప్రాజెక్టులు

తెలుగుగంగ: తమిళనాడుకు తాగునీటి ఎద్దడి తీర్చేందుకు వీలుగా ఈ పథకాన్ని అమల్లోకి తెచ్చారు. ప్రారంభం 1983-84. ప్రతిపాదిత బడ్జెట్‌ రూ.635 కోట్లు. 2010 బడ్జెట్‌ కేటాయింపుల వరకు రూ.2,400 కోట్లు వ్యయం చేశారు. నెల్లూరు జిల్లా కండలేరు జలాశయం '0' కిలోమీటరు నుంచి తమిళనాడులోని పూండి కాలువ '152' కిలోమీటరు వరకు తెలుగుంగ కాలువ ద్వారా నీటి ప్రవాహం జరుగుతోంది. 66 కిలోమీటరు వద్ద జిల్లా సరిహద్దు గ్రామమైన రాంబట్లపల్లి వద్ద చిత్తూరు జిల్లాలోకి ప్రవేశిస్తోంది. శాఖీయ కాలువల అభివృద్ధికి అటవీశాఖ అనుమతులు రాని కారణంగా పూర్తిస్థాయిలో కాలువ పనులు జరగలేదు. ఫలితంగా సాగుజలాలు రైతులకు అందించలేని పరిస్థితి నెలకొంది.

సోమశిల-స్వర్ణముఖి: నెల్లూరు జిల్లా సోమశిల నుంచి శ్రీకాళహస్తి సమీపంలోని స్వర్ణముఖి నది వరకు కాలువ ద్వారా నీటిని తీసుకువచ్చే దిశగా ఈ పథకానికి రూపకల్పన చేశారు. 2007లో కాలువ పనులు ప్రారంభించారు. 2013 నాటికి దీన్ని పూర్తి చేయాల్సి ఉంది. ప్రతిపాదిత బడ్జెట్‌ రూ.345 కోట్లు కాగా ఇప్పటి వరకు రూ.100 కోట్లు మాత్రం కేటాయించారు. నిధులు లేకపోవడంతో ఎక్కడి పనులు అక్కడే నిలిచిపోయాయి.

స్వర్ణముఖి ప్రాజెక్టు: స్వర్ణముఖి ప్రాజెక్టు నీలం సంజీవరెడ్డి ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు మంజూరైంది. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా నెల్లూరు, చిత్తూరు జిల్లాల పరిధిలోని 39 చెరువులు.. వాటికి అనుసంధానంగా ఉన్న 10,200 ఎకరాలకు సాగుజలాలు అందించాలన్నది లక్ష్యం. కాలువలు మరమ్మతులకు గురవడంతో.. ప్రస్తుతం బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ ఇంటర్నేషనల్‌ కో-ఆపరేషన్‌, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ఇరిగేషన్‌ లైవ్‌లీహుడ్‌ ఇంఫ్రూవ్‌మెంట్‌ ప్రాజెక్టు పేరుతో రూ.17 కోట్లు నిధులు మంజూరు చేశారు. బిల్లులు సక్రమంగా రాకపోవడంతో ఎక్కడి పనులు అక్కడే ఆగిపోయాయి.

సదాశివకోన ప్రాజెక్టు: ఏర్పేడు మండల పరిధిలోని రైతులకు సాగు జలాలు అందించాలన్న సంకల్పంతో 1979లో రెండు కొండల మధ్య దీన్నినిర్మించారు. 150 ఎంసీఎఫ్‌టీల సామర్ధ్యం. ఈ నిల్వ నీటితో 2,600 ఎకరాలకు అధికారికంగా, 260 ఎకరాలకు అనధికారికంగా సాగుజలాలు అందిస్తున్నారు. దీన్ని మరింత అభివృద్ధి చేసేందుకు రూ.5 కోట్లతో ఇటీవల టెండర్లు పలిచారు. నిధులు విడుదలలో జాప్యం కావడంతో ఎక్కడి పనులు అక్కడే ఆగిపోయాయి.

మల్లిమడుగు ప్రాజెక్టు: రేణిగుంట పరిధిలోని రైతులకు సాగు జలాలు అందించేందుకు ప్రభుత్వం 50 సంవత్సరాల క్రితం మల్లిమడుగు ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి శ్రీకారం చుట్టింది. నీటి నిల్వ సామర్థ్యం 176 ఎంసీఎఫ్‌టీలు. ఏర్పేడు, రేణిగుంట మండలాల పరిధిలోని 3,950 ఎకరాలకు అధికారికంగా, మరో పదివేల ఎకరాలకు అనధికారికంగా సాగుజలాలు అందుతున్నాయి. గాలేరు-నగరి సుజల స్రవంతికి దీన్ని అనుసంధానం చేసి తద్వారా సామర్ధ్యాన్ని మరో 2.5 ఎంసీఎఫ్‌టీలకు పెంచాలన్న ప్రణాళిక ఉంది. నిధులు విడుదలలో జాప్యం కారణంగా ప్రాజెక్టు పురోభివృద్ధి ముందుకు సాగడం లేదు.

అరణియార్‌: నాగలాపురం, పిచ్చాటూరు మండాలల్లో పదివేలకు పైగా ఆయకట్టుకు ప్రధాన నీటి వనరు. దీని కింద అధికారికంగా పిచ్చాటూరు మండలంలో 2,500, నాగలాపురం మండలంలో 3,500 ఎకరాల ఆయకట్టు సాగవుతోంది. అనధికారికంగా తమిళనాడులోని సుమారు వంద గ్రామాల ప్రజలకు సాగునీరు అందిస్తుంది. 1951లో ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్రం ఉండగా తమిళనాడు ప్రభుత్వం నిర్మించింది. ప్రాజెక్టులోని ఆఖరి బొట్టు కూడా తమిళనాడు వాసులకు అందేలా ప్రాజెక్టు గేట్లను '0' లెవల్‌లో ఏర్పాటు చేశారు. 1969లో తమిళనాడు ప్రభుత్వం ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు అప్పగించింది. నీటి వనరులు తమకు అందించాలని ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. '0' లెవల్‌ కారణంగా గేట్లపై నీటి ఒత్తిడి పెరిగి 1984, 1993, 2005, 2010 సంవత్సరాలలో గేట్లు దెబ్బతిని నీళ్లు సముద్రపాలయ్యాయి. ఇటీవల రూ.16 కోట్లతో కొత్త గేట్లు ఏర్పాటు చేశారు.

గాలేరు-నగరి సుజల స్రవంతి: ఈ పథకానికి 1988లో రేణిగుంట మండలం కరకంబాడి వద్ద శంకుస్థాపన చేశారు. పోతిరెడ్డిపాడు నుంచి ప్రధాన కాలువల ద్వారా జిల్లాకు సాగునీటిని అందించేలా ప్రాజెక్టు రూపకల్పన చేశారు. చిత్తూరు జిల్లాలో 84 కి.మీ మేర ప్రధాన, శాఖీయ కాలువలతో పాటు మల్లెమడుగు, బాలాజీ రిజర్వాయర్‌, శ్రీనివాససాగర్‌, పద్మసాగర్‌, వేణుగోపాల్‌సాగర్‌, వేపగుంట రిజర్వాయర్‌, అడవికొత్తూరు రిజర్వాయర్‌ నిర్మాణం చేపట్టి నీటిని నిల్వ చేయాలన్నది లక్ష్యం. ప్రాజెక్టు కింద జిల్లాలో 1.35 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీటితో పాటు పుత్తూరు, నగరి మున్సిపాలిటీల్లో 1.20 లక్షల జనాభాకు తాగునీటిని అందించనున్నారు. 14వ ప్యాకేజీ కింద పుత్తూరు నుంచి అడవికొత్తూరు వరకు ప్రధాన కాలువ పనులు 80 శాతం పూర్తయ్యాయి. వేపగుంట రిజర్వాయర్‌ పనులు 70 శాతం పూర్తయ్యాయి. అడవికొత్తూరు రిజర్వాయర్‌ పనులు జరుగుతున్నాయి.

బుగ్గ-సత్రవాడ ప్రాజెక్టు: కార్వేటినగరం మండలం కృష్ణాపురం ప్రాజెక్టు పరిధిలో ప్రారంభమయ్యే కుశస్థలి నదిపై నగరి వద్ద ప్రాజెక్టు నిర్మించారు. దీని కింద 30,268 ఎకరాలకు సాగునీరు అందిస్తున్నారు. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా నగరి, నిండ్ర, విజయపురం, పిచ్చాటూరు మండలాల్లో 48 చెరువులు అనుసంధానం చేశారు.

మూలకోన ప్రాజెక్టు: పుత్తూరు పట్టణానికి తాగునీటిని అందించేందుకు 2000 సంవత్సరంలో మూలకోన వద్ద తాగునీటి ప్రాజెక్టును నిర్మించారు. తద్వారా పట్టణంలో ఉన్న 50 వేల మంది జనాభాకు తాగునీటిని అందిస్తున్నారు.

హంద్రీ-నీవా ప్రాజెక్టు: రాయలసీమలోని చిత్తూరు, కర్నూలు, కడప, అనంతపురం జిల్లాలలో రూ.6.06 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు, 33 లక్షల జనాభాకు తాగునీరు అందించే లక్ష్యంతో ప్రాజెక్టు చేపట్టారు. జూన్‌ 6, 2006న అప్పటి సీఎం వైఎస్‌ రాజశేఖర్‌రెడ్డి శిలాఫలకాన్ని ఆవిష్కరించారు. కర్నూలు జిల్లా మాల్యాల నుంచి నీటిని చిత్తూరు జిల్లాలోని నీవా నది కాలువ తవ్వి 40 టీఎంసీల కృష్ణా నదీ జలాలను ఎత్తిపోతల ద్వారా తరలించాలన్నది లక్ష్యం. ప్రస్తుతం రూ.2469 కోట్ల అంచనాతో రెండోదశ పనులు జరుగుతున్నాయి. ఒక్క చిత్తూరు జిల్లాలోనే రూ.750 కోట్ల పనులు జరుగుతున్నాయి. ఈ ప్రాజెక్టు వల్ల చిత్తూరు జిల్లాలోని 31 మండలాలలో 1.40 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీటిని అందిస్తారు. 4.50 లక్షల మందికి తాగునీరు సరఫరా చేస్తారు. ఇప్పటివరకు 55 శాతం పనులు పూర్తయ్యాయి. 2013 డిసెంబరు ఆఖరుకు పనులు పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ ప్రాజెక్టు వల్ల జిల్లాలోని పీలేరు, మదనపల్లె, పుంగనూరు, చంద్రగిరి, తంబళ్లపల్లె, పలమనేరు, పూతలపట్టు, చిత్తూరు నియోజక వర్గాలకు లబ్ధి కల్గుతుంది.

బాహుదా ప్రాజెక్టు: నిమ్మనపల్లె మండలం ముష్టూరు వద్ద ఈ చిన్న తరహా ప్రాజెక్టు ఉంది. కర్ణాటకలో పుట్టి మదనపల్లె మీదుగా ప్రవహిస్తున్న బాహుదా నదికి అడ్డంగా 1978లో ప్రాజెక్టును నిర్మించారు. దీని కింద 3,200 ఎకరాల ఆయకట్టు సాగవుతుంది. నిమ్మనపల్లె, వాల్మీకిపురం, కలికిరి మండలాల ప్రజలకు ఈ ప్రాజెక్టు వల్ల ప్రయోజనం చేకూరుతోంది. ప్రాజెక్టును ఆధునీకరిస్తే ఆయకట్టు విస్తీర్ణం మరో 2 వేల ఎకరాలు పెంచొచ్చని నిపుణులు అంచనా వేశారు. ఆ మేరకు ప్రతిపాదనలు ఇటీవల ప్రభుత్వానికి పంపారు.

పింఛా ప్రాజెక్టు: కంభంవారిపల్లె మండలం జిల్లేళ్లమంద గ్రామ పంచాయతీ, జిల్లా సరిహద్దులో రూ.60 లక్షల వ్యయంతో పింఛా ప్రాజెక్టు నిర్మించారు. 1956లో ప్రాజెక్టు నిర్మాణం ప్రారంభించి 1960లో పూర్తి చేశారు. ఈ ప్రాజెక్టు కింద రెండు కాలువల ద్వారా 3,500 ఆయకట్టుకు సాగునీరు అందిస్తున్నారు. పింఛా నది, గాజులేరు, ఎనుపోతువంకల నుంచి ప్రాజెక్టులోని నీరు వస్తుంది.

నుంజార్ల ప్రాజెక్టు: ఈ ప్రాజెక్టు సామర్థ్యం: 15 ఎంసీఎఫ్‌టీలు. యాదమరి మండలం భూమిరెడ్డిపల్లె గ్రామం వద్ద దీన్ని నిర్మించారు. 1997లో ప్రారంభమై 1999 నాటికి పూర్తి చేశారు. సుమారు రూ.2.60 కోట్లు (కాలువలతో కలిపి) వ్యయం చేశారు. సుమారు 350 హెక్టార్ల ఆయకట్టు ఉంది. కుడికాలువ పొడవు ఏడు కిలోమీటర్లు. దీని ద్వారా ఎనిమిది గ్రామాల పరిధిలోని భూములకు సాగునీరు అందుతుంది.ఎడమ కాలువ పొడవు తొమ్మిది కిలోమీటర్లు. ఏడు గ్రామాల పరిధిలోని భూములకు సాగునీరు అందుతుంది.

ఎన్టీఆర్‌ జలాశయం: పెనుమూరు మండలం కలవకుంట వద్ద నీవానదిపై ఎన్టీఆర్‌ జలాశయాన్ని నిర్మించారు. చిత్తూరు పట్టణానికి తాగునీరు అందించాలది లక్ష్యం. 1996లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబునాయుడు దీనికి శంకుస్థాపన చేశారు. సామర్థ్యం 110 ఎంసీఎఫ్‌టీ. నిర్మాణానికి సుమారు రూ.60 కోట్లు ఖర్చు చేశారు. మిగులు నీటిని పెనుమూరు, జీడీనెల్లూరు మండలాల్లోని 32 చెరువులనుఅనుసంధానం చేసి వ్యవసాయ భూములకు సాగునీరు అందించాలన్న ప్రణాళిక ఉంది. ఐదేళ్ల క్రితమే దీనికి సాంకేతిక అనుమతులు వచ్చాయి.

పెద్దేరు ప్రాజెక్టు: తంబళ్ళపల్లె మండలంలోని పెద్దేరు వంకపై రూ.8 కోట్ల వ్యయంతో ఈ చిన్నతరహా ప్రాజెక్టును 1974లో ప్రారంభించారు. 1980లో పూర్తి చేశారు. నీటి మట్టం 15.5 మీటర్లు. ఆయకట్టు 4,860 ఎకరాలు. ప్రస్తుతం రబీలో 1500 ఎకరాలు సాగైంది.

చిన్నేరు ప్రాజెక్టు: తంబళ్ళపల్లె మండలం ఎర్రకొండల మధ్య చిన్నేరుపై 2009లో రూ.8.5కోట్లతో నిర్మాణం ప్రారంభించారు. 70 శాతం పూర్తయింది. ప్రాజెక్టు పూర్తయితే 2,600 ఎకరాలు సాగులోకి వస్తాయి.

ఆకుమానుగుట్ట ప్రాజెక్టు: పెద్దమండ్యం మండలంలోని కుషావతి నదిపై బుసిరెడ్డిగారిపల్లె వద్ద రూ.3.కోట్లతో 2004లో ప్రాజెక్టు నిర్మాణం ప్రారంభించారు. ప్రాజెక్టు నిర్మాణం పూర్తయి, మూడు సార్లు నీటితో నిండింది. కాలువల నిర్మాణం చేపట్టకపోవడంతో 1200 ఎకరాల ఆయకట్టు సాగు ప్రశ్నార్థకంగా మారింది.

దబ్బలగుట్టవంక ప్రాజెక్టు: తంబళ్ళపల్లె గ్రామం డేగలవారిపల్లె వద్ద పడమరవంకపై రూ.3.కోట్లతో 2010లో నిర్మాణ పనులు ప్రారంభించారు. ఇప్పటికి 40 శాతం పనులు పూర్తయ్యాయి. 600 ఎకరాల ఆయకట్టు సాగు లక్ష్యం.

కనికల ఒడ్డు ప్రాజెక్టు: తంబళ్ళపల్లె మండలం ఏటిగడ్డపల్లె వద్ద పెద్దేరుపై రూ.15.కోట్ల అంచనాతో ప్రాజెక్టు నిర్మించడానికి ప్రతిపాదనలు పంపారు. సాంకేతిక అనుమతి మంజూరైంది.నిధులు మంజూరు కాలేదు. ప్రాజెక్టు నిర్మిస్తే 2,400 ఎకరాలు సాగులోకి వచ్చే వీలుంది.

గెల్సంవారిపల్లె ప్రాజెక్టు: పెద్దమండ్యం మండలంలోని లంపవంకపై గెల్సంవారిపల్లె వద్ద రూ.2 కోట్లతో ప్రాజెక్టు నిర్మించడానికి నిధులు మంజూరయ్యాయి. నిర్మాణ స్థలం చదును చేశారు.పనులు ప్రారంభించలేదు. నిర్మాణం పూర్తయితే 600 ఎకరాల ఆయకట్టు సాగయ్యే అవకాశం ఉంది.

మిట్టసానిపల్లె ప్రాజెక్టు: పెద్దతిప్పసముద్రం మండలంలోని పెద్దేరు వంకపై 2009లో రూ.6 కోట్లతో నిర్మాణం ప్రారంభించారు. 50 శాతం పనులు పూర్తయ్యాయి. నిర్మాణం పూర్తయితే 1,250 ఎకరాలు సాగులోకి వస్తుంది.

ఆధారము: ఈనాడు

నదులు

స్వర్ణముఖి...

ఎన్నో జీవనదులకు పుట్టినిల్లయిన భారతావనిలో పలు నదులు పురాణప్రాశస్త్యాన్ని పొందాయి. ఆ కోవకు చెందినదే శ్రీకాళస్తీశ్వరాలయాన్ని ఆనుకొని ప్రవహిస్తున్న పవిత్ర స్వర్ణముఖి. చంద్రగిరికి ఎగువ ప్రాంతాల్లో ఉన్న ఎత్త్తెన కొండలు స్వర్ణముఖి పుట్టినిల్లు. అక్కడ నుంచి చిన్నపాటి ఏరుగా ప్రవహిస్తూ చంద్రగిరి మీదుగా తొండవాడలోని అగస్తీశ్వర ఆలయాన్ని తాకుతూ తిరుచానూరు, రేణిగుంట, ఏర్పేడు, శ్రీకాళహస్తి మండలాలను తాకుతూ శ్రీకాళహస్తీశ్వరాలయానికి ఆనుకొని ఉత్తరవాహినిగా ప్రవహిస్తోంది. ఇక్కడ నుంచి తొట్టంబేడు మండలం మీదుగా నెల్లూరు జిల్లాలోకి వెళ్లి నాయుడుపేట, సూళ్లూరుపేట సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో సముద్రంలో కలుస్తోంది. నది మీదుగా 1956వ సంవత్సరంలో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నీలం సంజీవరెడ్డి నిర్మించిన స్వర్ణముఖి ప్రాజెక్టు కారణంగా చిత్తూరు, నెల్లూరు జిల్లాల రైతులు ఎంతో లబ్థిపొందుతున్నారు. ఇక్కడి ప్రవాహ నీటితో రెండు జిల్లాల్లో 32 చెరువులకు సాగుజలాలు అందుతున్నాయి. ఇక స్వర్ణముఖి పుట్టిన ప్రదేశం నుంచి తిరిగి సముద్రంలో కలిసే వరకు దాదాపుగా వందకిలోమీటర్లకు పైగా ప్రవహిస్తూ.. 65 వేల ఎకరాలకు పంట పొలాలకు సాగుజలాలు అందిస్తూ సస్యశ్యామలం చేస్తోంది.

పాలారు

పాలారు నది కర్ణాటక పరిధి చిక్కబళ్లాపూర్‌ సమీప నందికొండల్లో పుట్టి ఆ రాష్ట్రంలోని పలు ప్రాంతాల మీదుగా కుప్పం నియోజకవర్గంలో విస్తరించింది. పలమనేరు, కుప్పం నియోజకవర్గాల్లో42 కిలోమీటర్లు ప్రవహిస్తోంది. తమిళనాడులోని నాలుగు జిల్లాల మీదుగా ప్రవహిస్తూ బంగాళాఖాతంలో కలుస్తోంది. ప్రతిఏటా వర్షాకాలంలో కర్ణాటక పరిధి చెరువులు, చెక్‌డ్యాంలు నిండి మొరవ నీరు పాలారులో కలుస్తుంది. నదీ జలాలను స్థానికంగా రైతు ప్రయోజనాలకు వినియోగించాలన్న లక్ష్యంతో తెదేపా పాలనలో దాదాపు 25 చోట్ల చెక్‌డ్యాంలు నిర్మించారు. చెక్‌డ్యాంలందు నీటినిల్వ ఉన్నట్లయితే స్థానికంగా ఆయకట్టు భూముల్లో పంటలసాగుకు సాగునీటి సమస్య ఉండదు. పాలారు జలాలను స్థానిక చెరువులకు మళ్లించాలన్న లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం రూ.2 కోట్లు ఖర్చుచేసి ఎత్తిపోతల పథకాలను ఏర్పాటుచేసింది. ప్రస్తుతం నిర్వహణభారంతో పథకం నిరుపయోగమై పరికరాలు, మోటార్లు తుప్పుపడుతున్నాయి.

పీలేరు నది

పీలేరు నది సోమల మండలం పెద్ద ఉప్పరపల్లెకు సమీపంలోని అవులకొండల్లో పుట్టి అక్కడ నుంచి సుమారు వంద కిలో మీటర్లు ప్రవహించి జిల్లా సరిహద్దులో నిర్మించిన పింఛా ప్రాజెక్ట్‌లో కలుస్తోంది. సోమల మండలంలో నుంచి సదుం, పీలేరు మీదుగా కంభంవారిపల్లె మండల సరిహద్దులో ఉన్న పింఛా ప్రాజెక్టులో నీరు చేరుతోంది. సోమల మండలంలో పిల్ల కాలువలా ప్రారంభమై నది క్రమేణా ఉద్ధృతంగా మారుతోంది. నది సుమారు వంద కిలోమీటర్ల పొడవు ఉంది. దీని తీర ప్రాంతాన పీలేరు పట్టణం ఉంది. పీలేరు-సదుం సరిహద్దులో పాపిరెడ్డిగారిపల్లె వద్ద నీటి ప్రాజెక్టు నిర్మించారు

కాళంగి నది

కాళంగి నది పిచ్చాటూరు మండలం అరణియార్‌ రిజర్వాయర్‌కు పశ్చిిమంగా ఉన్న నగరి కొండల్లో చిన్నకాలువగా ప్రవహించి పిచ్చాటూరు, కేవీబీపురం, తొట్టంబేడు, బుచ్చినాయుడుకండ్రిగ మండలాల మీదుగా నెల్లూరు జిల్లా సూళ్లూరుపేట సమీపంలోని సముద్రంలో కలుస్తుంది. సుమారు 65 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రవహిస్తుంది. నది నీటిని రైతుల కోసం వినియోగించుకునేలా 1954 ఆగస్టు అప్పటి మంత్రి పిడతల రంగారెడ్డి కాళంగి రిజర్వాయర్‌ను ప్రారంభించారు. 241 ఎంసీఎఫ్‌టీల సామర్థ్యం కలిగిన ఈ రిజర్వాయర్‌లో 240 ఎంసీఎఫ్‌టీల నిల్వ ఉంచి 4,600 ఎకరాల సాగుకు అధికారులు తగు చర్యలు తీసుకున్నారు.అరుణనది

అరుణానది పుత్తూరు మండలం గూళూరుచెరువు, మూలకోనల వద్ద ఏర్పడి సత్యవేడు, నగిరి, పుత్తూరు నియోజకవర్గాల సరిహద్దుల్లో ప్రవహిస్తూ బంగాళాఖాతం వరకు విస్తరించి ఉంది. నదిపై పిచ్చాటూరులో నిర్మించిన అరణియార్‌ డ్యాం ద్వారా 1800 ఎంసీఎఫ్‌టీల నీటిని, అరుణానది సమీపంలోని చెరువుల ద్వారా 2816.01 ఎంసీఎఫ్‌టీల నీటిని సాగుకు వినియోగిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం పుత్తూరు మండలంలో నిర్మిస్తున్న వేణుగోపాల్‌సాగర్‌ ప్రాజెక్టు ద్వారా 500 ఎంసీఎఫ్‌టీ, నారాయణవనం మండలంలో నిర్మిస్తున్న తిరువట్యం, రాళ్లకాలువ, పాలమంగళం, అరణ్యకండ్రిగ ప్రాజెక్టుల ద్వారా 379 ఎంసీఎఫ్‌టీల నీటిని నిల్వచేసి 17,588 ఎకరాలకు సాగునీరును అందించేందుకు వీలుగా ప్రణాళికలను సిద్ధం చేశారు. గార్గేయనది

సోమల మండలం పెద్దఉప్పరపల్లె అటవీ ప్రాంతంలోని దుర్గం కొండలలో గార్గేయనది పుట్టి దిగువకు ప్రవహిస్తుంది. సోమల, సదుం, పీలేరు, కంభంవారిపల్లె మండలాల మీదుగా పింఛా ప్రాజెక్టుకు నీరు చేరుతుంది. ఈమధ్యలో సోమల మండలంలో ఒక ప్రాజెక్టు, సదుం మండలం పాపిరెడ్డిగారిపల్లె వద్ద ప్రాజెక్టు నిర్మించారు. వీటితో పాటు నదిపై దాదాపు 20 చెక్‌డ్యాముల వరకు నిర్మించి ఆయా మండలాలలో నీరు చెరువులకు వెళ్లేలా కాలువలు ఏర్పాటు చేశారు. గార్గేయనది నీటితో చెరువుల ద్వారా 5 వేల ఎకరాలు సాగవుతుండగా, నదికి ఇరువైపులా నీటిని తోడుకుని మరో వెయ్యి ఎకరాలు మేర సాగవుతోంది.

ఆధారము: ఈనాడు

3.00716845878
మీ సూచనను పోస్ట్ చేయండి

(ఈ పేజీ లో ఉన్న కంటెంట్ పై ఏమైన వ్యాఖ్యలు / సలహాలు ఉంటే, ఇక్కడ పోస్ట్ చేయండి)

Enter the word
నావిగేషన్
పైకి వెళ్ళుటకు