অসমীয়া   বাংলা   बोड़ो   डोगरी   ગુજરાતી   ಕನ್ನಡ   كأشُر   कोंकणी   संथाली   মনিপুরি   नेपाली   ଓରିୟା   ਪੰਜਾਬੀ   संस्कृत   தமிழ்  తెలుగు   ردو

వేరుశనగ

వేరుశనగ

  1. నేలలు
  2. రకాలు
  3. రసం పీల్చే మరియు ఆకుమచ్చ తెగులును తట్టుకునే రకాలు
  4. బెట్ట వేరుకుళ్ళు, రసంపీల్చు పురుగులను తట్టుకునే రకాలు
  5. చివరి దశలో బెట్టకు తట్టుకునే రకాలు
  6. రబీకి అనువైన రకాలు
  7. విత్తే సమయం
  8. విత్తన మోతాదు
  9. విత్తనశుద్ధి
  10. నిద్రావస్తను తొలగించడం
  11. విత్తేదూరం
  • ఎరువుల యాజమాన్యం
  • కలుపు యాజమాన్యం
  • నీటి యాజమాన్యం
  • సమగ్ర సస్యరక్షణ
  • రసం పీల్చే పురుగులు
    1. రసంపీల్చు పురుగులు నివారణ
  • వేర్లను ఆశించే పురుగులు
    1. వేరుపురుగు
    2. నివారణ
    3. ఆకు ముడత పురుగు
  • తెగుళ్ళు
    1. కాండము కుళ్ళు తెగులు
    2. నివారణ
    3. మొవ్వకుళ్ళు తెగులు (పి.బి.ఎన్ .డి)
    4. నివారణ
    5. ఆకుమచ్చ తెగులు
    6. కాండము కుళ్ళు వైరస్ తెగులు(పి.ఎస్ .ఎస.డి)
    7. కాండము కుళ్ళు వైరస్ యాజమాన్యము
    8. పంటకోత మరియు నిల్వలో తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

    నేలలు

    తేలిక పాటి ఎర్ర నేలలు అనుకూలం.

    రకాలు

    దాదాపు అన్ని రకాలు రెండు పంట కాలాలకు (ఖరీఫ్ /రబీ) అనువైనవి. బెట్ట పరిస్థితులు, పురుగులు,తెగుళ్ళకు తట్టుకునే ఆయా ప్రాంతాలకు అనువైన రకాలను విత్తుకోవాలి.

    రసం పీల్చే మరియు ఆకుమచ్చ తెగులును తట్టుకునే రకాలు

    కదిరి 7 బోల్డ్, కదిరి 8 బోల్డ్, కదిరి హరితాంద్ర,అనంత.

    బెట్ట వేరుకుళ్ళు, రసంపీల్చు పురుగులను తట్టుకునే రకాలు

    కదిరి 9, అభయ

    చివరి దశలో బెట్టకు తట్టుకునే రకాలు

    గ్రీష్మ, రోహిణిఐసిజివి -91114 (అనంత ఆశాజ్యోతి), ధరణి.

    రబీకి అనువైన రకాలు

    కదిరి – 4, టిఏజి-24

    విత్తే సమయం

    సీజన్

    ఉత్తర తెలంగాణ

    దక్షిణ తెలంగాణ

    ఖరీఫ్

    జూన్ – జూలై

    జూలై –ఆగష్టు-15

    రబీ

    సెప్టెంబర్ –అక్టోబర్-15

    అక్టోబర్ 15 –నవంబర్ 30

    విత్తన మోతాదు

    రకం

    ఒలిచిన గింజలు (కిలోలు/ఎకరాకు)

    ఖరీఫ్

    రబీ

    జె.యల్ -24, కదిరి-4,6, వేమన, అనంత, తిరుపతి

    60

    75

    నారాయణి, ఐ.సి.జి.ఎస్-44, అభయ, ప్రసూన, గ్రీష్మ,కదిరి-5,9, ఐ.సి.జి.ఎస్ -11, జె.సి.జి.-88,టిజి-26, టి.ఏ.జి-24

    50

    60

    విత్తనశుద్ధి

    • మొదట 2మి.లీ, ఇమిడక్లోప్రిడ్ 600 ఎఫ్ .ఎస్ +5మి.లీ. నీరు కలిపి కిలో విత్తనానికి పట్టించి అరగంట ఆరబెట్టాలి. తర్వాత 3గ్రా. మ్యాంకోజెబ్ లేదా 1గ్రా. టెబ్యూకొనజోల్ పొడి మందును పట్టించాలి.
    • క్రొత్తగా వేరుశనగ సాగు చేసేటప్పుడు ఎకరా విత్తనానికి 200గ్రా. రైజోబియమ్ కల్చర్ ను పట్టించాలి.

    నిద్రావస్తను తొలగించడం

    నిద్రావస్థ గలవిత్తనాలకు (కదిరి-7,8 బోల్డ్, కదిరి9) 5మె.లీ. ఇథరిల్ 10 లీటర్ల నీటిలో కలిపిన ద్రావణం లో 12గం. నానబెట్టి నీడలో ఆరబెట్టి విత్తుకోవాలి.

    విత్తేదూరం

    రకాలు

    ఖరీఫ్

    రబీ

    చిన్న గుత్తి

    30x10 సెం.మీ

    22.5x10.0 సెం.మీ

    పెద్ద గుత్తి

    30x15 సెం.మీ

    22.5x15 సెం.మీ

    ఎరువుల యాజమాన్యం

    • ఖరీఫ్ లో18కిలోల యూరియా+100 కిలోల సింగిల్ సూపర్ ఫాస్ఫేట్ +30 కిలోల ఆఫ్ పొటాష్ దుక్కిలో వేయాలి.
    • దీనితో ఫాటు రబీలో అదనంగా 9 కిలోల యూరియాను 30రోజులకు అందించాలి.
    • ఎకరానికి 200 కిలోల జిప్సమ్ ను తొలిపూత దశలో తప్పని సరిగా అందించాలి.

    కలుపు యాజమాన్యం

    • పెండామిథాలిన్ 1.3-1.6 లీ/ఎకరానికి లేదా బూటాక్లోర్ 1.25-1.50లీ./ఎకరానికి 200లీ నీళ్ళలో కలిపి విత్తిన 48గం. లోపు పిచికారి చేయాలి.
    • కలుపు 2-3 ఆకుల దశలో ఉన్నప్పుడు క్విజలో పాప్ ఇథైల్ 400 మి.లీ లేదా ఇమాజిత్ ఫిర్300మి.లీ. 200 లీ. నీళ్ళలో కలిపి పంట చాళ్ళలో పిచికారి చేయాలి.

    నీటి యాజమాన్యం

    • విత్తిన 4-5 రోజులకు పలుచగా నీరు పెట్టాలి.
    • తర్వాత 20 రోజుల వరకు బెట్టకు గురిచేయాలి.
    • 25-30 రోజులకు మరొక తడి ఇవ్వాలి.
    • నేల స్వభావాన్ని బట్టి 8-10 రోజులకు ఒకసారి తడి ఇవ్వాలి.
    • తుంపర సేద్య పద్ధతిలో సాగుచేసి ఈ పంటలో అత్యధిక ఉత్పదకతతో (12-15 క్వింటాళ్ళ/ఎక రానికి) పాటు 25% మేర నీటిని ఆదా చేయవచ్చు.

    సమగ్ర సస్యరక్షణ

    • తామర పురుగుల వలన మొవ్వకుళ్ళు మరియు కాండం కుళ్ళు వైరస్ తెగుళ్ళు ఆశిస్తాయి. వీటి తాకిడి నుండి అరికట్టడానికి కంచె పంటగా పొలం చుట్టూ 8 సాళ్ళ సజ్జ, జొన్న లేదా మొక్కజొన్న పైర్లను వేసుకోవాలి.
    • అంతర పంటగా సజ్జ లేదా జొన్న పంటను 7:1 నిష్పత్తిలో వేయాలి.
    • పొలంలో మరియు పొలం చుట్టూ వున్న వయ్యారి భామ, గడ్డిచేమంతి మొదలైన కలుపు జాతి మొక్కలను పూతకు ముందే పీకి నాశనం చేయాలి.
    • ఇతర రసం పీల్చే పురుగులకు, ఆకుతినే పురుగులకు మరియు తెగుళ్ళకు సిఫారసు చేసిన సమగ్ర సస్యరక్షణ పద్ధతులను పాటించాలి.

    రసం పీల్చే పురుగులు

    తామర పురుగులు(త్రిప్స్): పిల్ల,పెద్ద పురుగులు ఆకులపై పచ్చదనాన్ని గోకె రసాన్ని పీలుస్తాయి. ఉధృతిఎక్కువ వున్నట్లయితే ఆకులు ముడుచుకొని, మొక్కలుగిడసబారి పోతాయి. ఆకుల అడుగు భాగాన గోధుమమచ్చలు ఏర్పడతాయి. పచ్చదోమ (జాసిడ్స్ ): పిల్ల మరియు తల్లి పురుగులు ఆకుల అడుగు భాగాన చేరి రసాన్ని పీల్చివేస్తాయి మొదట ఆకు పైభాగాన “v” ఆకారంలో పసుపు మచ్చలు ఏర్పడి, క్రమేపి ఆకులన్ని పసుపు పచ్చగా  మారుతాయి.
    పేను బంక (ఎఫిడ్స్): తల్లి మరియు పిల్ల పురుగులు మొక్కల కొమ్మల చివర్ల పైన, లేత ఆకుల అడుగు భాగాన మరియు కొన్ని సందర్బాలలో పూతపై గుంపులుగా ఏర్పడి రసాన్ని పీలుస్తాయి. దీని వలన మొక్కలు గిడసబారుతాయి. పూత దశలో ఆశించినప్పుడు పూతరాలిపోతుంది.ఈ పురుగులు తేనె వంటి జిగురు పదార్థంస్రవించడం వల్ల దీని మీద నల్లని బూజు ఏర్పడుతుంది.

    రసంపీల్చు పురుగులు నివారణ

    • తామర పురుగుల వలన మొవ్వకుళ్ళు మరియు కాండం కుళ్ళు వైరస్ తెగుళ్ళు ఆశిస్తాయి. వీటి తాకిడి నుండి అరికట్టడానికి కంచె పంటగా పొలం చుట్టూ 8 సాళ్ళ సజ్జ, జొన్న లేదా మొక్కజొన్న పైర్లను వేసుకోవాలి.
    • తామర పురుగులకు మోనోక్రోటోఫాస్ 1.6 మి.లీ+ వేపనూనె 5 మి.లీ+సబ్బుపొడి 5 గ్రా. ఒక లీటరు నీటిలో కలుపుకొని వేరుశనగ విత్తిన 25 రోజుల నుండి 35 వ్యవధిలో రెండుసార్లు పిచికారి చేయాలి.

    వేర్లను ఆశించే పురుగులు

    వేరుపురుగు

    గొంగళి పురుగు తెల్లగా ఉండి ఎదిగిన వేరుపురుగు “c” ఆకారంలో వుంటాయి. మొలకెత్తిన వారం రోజులలో సాళ్ళలో వరుసగా మొక్కలు ఎండిపోవడం గమనించినట్లైతే వేరు పురుగులు వేర్లను కత్తిరించేసి వుంటాయి. మొదటగా మొక్కలు వడలిపోయి, తర్వాతచనిపోతాయి. ఈ మొక్కలను పీకినప్పుడు భూమినుండి సులభంగా వూడి వస్తాయి. మొక్కల సాంద్రతతగ్గిపోవుట వలన దిగుబడి తగ్గిపోతుంది.

    నివారణ

    వేసవి దుక్కి లోతుగా చేయడం వలన కోశస్థదశలు బయటపడి పక్షుల బారిన పడుతాయి లేదా ఎండ వేడిమికి చనిపోతాయి.ఒక కిలో విత్తనానికి 6 మి.లీ క్లోరోపైరిఫాస్ మందును కలుపుకొని ఆరిన తరువాత విత్తుకోవాలి. దీని వలన దాదాపు 30 రోజుల వరకు పురుగు బెడద నుంచి పంటను కాపాడవచ్చును. ఫోరేట్ 10% గుళికలు ఎకరాకు 6 కేజీల చొప్పున విత్తేటప్పుడు దుక్కిలో వేయాలి.

    ఆకు ముడత పురుగు

    ఈ పురుగు వర్షాధారపు పంటనే కాక నీటి పారుక్రింద పండించే వేరు శనగ పైరును కూడా ఎక్కువగా ఆశిస్తుంది. ఆకుముడత పురుగు యొక్క రెక్కల పురుగులు బూడిద రంగులో ఉంటాయి. ఈ రెక్కల పురుగులు తెల్లటి మెరిసే గ్రుడ్లను ఆకులఅడుగు భాగాన మధ్య ఈనెకు దగ్గరగా పెట్టును. దాదాపు ఒక్కొక్క రెక్కల పురుగు 200 గ్రుడ్లను పెడుతుందిగ్రుడ్ల నుంచి పొదిగిన పురుగులు ఆకుల పొరల మధ్య చేరుతాయి. దీని వలన ఆకుల మధ్య ఈనెలలోగోధుమ రంగు మచ్చలు ఏర్పడతాయి. ఈ మచ్చలను విడదీసినచో చిన్నటి ఆకుమచ్చ రంగులో గొంగళి పురుగు లోపల ఉంటుంది. పురుగు యొక్క స్థాయిని గమనించి క్వినాల్ ఫాస్ 2 మి.లీ క్లోరిపైరిఫాస్ 2.5 మి.లీలేదా మోనోక్రోటోఫాస్ 1.6 మి.లీ. ఒక లీటరు నీటిలో కలుపుకొని 10 రోజుల వ్యవదిలో రెండుసార్లు పిచికారి చేయాలి.

    తెగుళ్ళు

    కాండము కుళ్ళు తెగులు

     

    ఈ తెగులును రైతులు బుడమ తెగులని లేదా బూజుతెగులని లేదా కాండముకుళ్ళు తెగులని పిలుస్తారు.విత్తిన 70రోజుల తర్వాత వర్షాభావ పరిస్థితుల వలన మరియు తేమను బట్టి ఈ తెగులు ఎక్కువగా సోకుతుంది.తెగులు వలన ఆకులు గోధుమ వర్ణపు రంగుగా మారిపోతాయి. కాండము యొక్క మొదలు భాగంలోతెల్లటి`శిలీంధ్రపు బూజు ఎక్కువగా ఉండి త్వరగా కాండము కుళ్ళునట్లు చేస్తుంది. అలా కుళ్ళిన మొక్క నుండి కాయ దిగుబడి చాలాతక్కువగా ఉంటుంది. తెగులు ఉధృతిని బట్టి ఆవాల గింజ వంటి శిలీంద్ర బీజాలు కాండము కుళ్ళిన భాగములో కనిపిస్తాయి. ఈ తెగులు కాండము పైనే కాకుండా కాయల మీద మరియు కాయలలోని విత్తనానికి కూడా వ్యాపిస్తుంది.

    నివారణ

    విత్తే ముందు ఒక కిలో వేరుశనగ విత్తనానికి 3గ్రా.జెబ్ లేదా 1గ్రా. టెబ్యుకొనజోల్ 2 డిఎస్ మందుతో విత్తనశుద్ధి చేయాలి. జిప్సం 200 కిలోలు ఒక ఎకరానికి విత్తు సమయంలో దుక్కిలో వేయాలి. పొలంలో తెగులు సోకిన మొక్కలు కనిపించిన వెంటనే తెగులు సోకిన మొక్కలు, దాని చుట్టూ నేలను కార్బన్ డిజమ్ 1గ్రా. ఒక లీటరు నీటితో కలిపి పిచికారి చేయవలెను.

    మొవ్వకుళ్ళు తెగులు (పి.బి.ఎన్ .డి)

    ఆకుల మీద పసుపు పచ్చని పాలిపోయిన ఒక వలయాలు ఏర్పడతాయి (రింగ్ స్ఫాట్) ప్రధాన కాండపు మొవ్వు పాలిపోయి, నల్లగా మారి ఎండి కాండముపోతుంది తరువాత ఈ లక్షణాలు మిగతా కాండపు మొవ్వులకు కూడా వ్యాపిస్తాయి. తెగులు సోకిన మొక్కల ఆకులు చిన్నవిగా ఉండి మెలితిరగటం వివిధ రంగుల మచ్చలు కలిసి పాలిపోవటం జరుగుతుంది. కణుపుల మధ్య దూరం తగ్గి, గిడసబారి మొక్క పొదవలె కనిపిస్తుంది.ఈ తెగులు విత్తనాల ద్వారా వ్యాప్తి చెందదు. కాని త్రిప్స్ అనే రసంపీల్చే తామర పురుగుల ద్వారా ఒక మొక్క నుండి వేరొక మొక్కకు సంక్రమిస్తుంది.

    నివారణ

    మొవ్వకుళ్ళు ఎక్కువగా ఆశించే ప్రాంతాలలో తెగులును తట్టుకొనే కదిరి-7 బోల్డ్, కదిరి-8, బోల్డ్ కదిరి-9, కదిరి హరితాంధ్ర అనే వేరుశనగ వంగడాలను సాగు చేయాలి. సకాలంలో కలుపుమొక్కల ఏరి నాశనం చేయాలి. సకాలంలో విత్తనాలను విత్తవలెను. ఒక కిలో విత్తనాలకు 2 మి.లీ ఇమిడా క్లోప్రిడ్ అనే మందుతో విత్తన శుద్ధి చేయుట వలన నివారించవచ్చును. పొలంలో తగినంత మొక్కల గల సాంద్రత ఉండాలి. దీని వలన తెగులు ఉధృతి తడిచేటట్లు అరికట్టవచ్చును. అంతర పంటగా సజ్జ లేక జొన్న పంటలను 7:1 నిష్పట్టిలో వేసి తెగులును కొంత వరకు అదుపులో పెట్టవచ్చును. ఈ తెగులు తామర పురుగుల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది.కనుక వీటి నివారణకు పంట తొలి దశలో ఇమిడాక్లోప్రిడ్ అనే మందు 0.4 మి.లీ ఒక లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారి చేయవలెను. కంచె పంటగా సజ్జ, మొక్కజొన్నలలో ఒకదానిని పైరు చుట్టు 6-8 సాళ్ళు సాగు చేయవలెను.

    ఆకుమచ్చ తెగులు

    ఈ ఆకుమచ్చ తెగులులో రెండు రకాలున్నాయిఒకటి ముందుగా సోకే ఆకుమచ్చ తెగులు, రెండవది ఆలస్యంగా సోకే ఆకుమచ్చ తెగులు పైరు విత్తిన తర్వాత 30 రోజుల నుండి ఎప్పుడైనా రావచ్చుమామూలుగాఎక్కువ మంది రైతులు ఈ తెగులు గురించి శ్రద్ధ వహించరు. అందువలన కాయలలోను, కట్టెలోనుఎక్కువ నష్టము కలిగే అవకాశము ఉంది.ఈ తెగులు సోకిన మొక్క ఆకుల మీద గోధుమ వర్ణపు మచ్చలు ఏర్పడతాయి. ఆకుల పై భాగములో ఎరుపు ఇటుక వేరు రంగు గల పొక్కులుగా ఈ తెగులు మొదటి దశలోఅనగా 30-45 రోజులలో వచ్చినట్లైతే సుమారు 20% వరలి కాయ దిగుబడి తగ్గిపోతుంది.దీనిని ముందుగా సోకేఆకుమచ్చతెగులు అంటారు. ఎక్కడైనా ఆకుల మీద నల్లటి మచ్చలు కనిపించిన వెంటనే మాంకోజెబ్ 2.5గ్రా, మరియు కార్బన్ డజిమ్ 1గ్రా లేదా హెక్సాకొనజోల్ 2 మి.లీ లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారి చేయాలి.

    కాండము కుళ్ళు వైరస్ తెగులు(పి.ఎస్ .ఎస.డి)

    తొలుత వేరుశనగ మొక్క లేత ఆకులపైన తర్వాత ఈ వ్యాధి ఆకు ఈనెల పైన నల్లని మాడు పట్టిన (నెక్రోటిక్ ) మచ్చలు ఏర్పడును క్రమేణా ఆకు తొడిమల నుండి కాండమునకు విస్తరించును. కాండము పైన ఉన్న నల్లని మాడు పట్టిన మచ్చలు పైకి ప్రాకి ఆశించి చంపివేయును.నెలలోపు వయస్సు వున్న వేరుశనగ మొక్కలకు .ఈ తెగులు సోకినచో చనిపోవును.కొన్ని వేరుశనగ రకములలో ఈ తెగులు సోకుట వలన మొక్కలు గిడసబారి పోవును.ఈ వ్యాధి సోకిన మొక్కలు ఉత్పత్తి చేసిన కాయలపై నల్లటి కాయలన్ని నల్లగా మారును.

    కాండము కుళ్ళు వైరస్ యాజమాన్యము

    పొలంచుట్టూ ఏపుగా పెరుగు సజ్జ, జొన్నమరియు మొక్కజొన్న పైర్లను 8 సాళ్ళు వేసుకొనవలెను. దీనివలన పొలము బయట వున్న కలుపు మొక్కల నుంచి వచ్చే పుప్పొడి రేణువులు మరియు తామర పురుగులను అరికట్ట వచ్చును.

    పంటకోత మరియు నిల్వలో తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

    • ఆకుల కొమ్మలు బాగా పసుపు రంగుకు మారి కాయ డొల్ల లోపలి భాగం నల్లా దేదా గోధుమ రంగుకు తిరిగి   నప్పుడు కాయలి పీకాలి.
    • కాయలలో తేమ 8-9% వచ్చే వరకు నీడలో ఆరబెట్టాలి.
    చేయవల్సినవి చేయకూడనివి
    • సిఫారౌ చేసిన మేరకు విత్తన మోతాదును వాడి చ.మీ.కు మొక్కల సాంద్రత తగ్గకుండా చూసుకోవాలి.
    • విత్తనశుద్ధి తప్పనిసరిగా పాటించాలి.
    • వేరుపురుగు ఉధృతి ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాలలో 6 మి.లీ క్లోరిపైరఫాస్ లేదా 2 మి.లీ ఇమిడాక్లోప్రిడ్ తో విత్తన శుద్ధి చేయాలి.
    • వైరస్ తెగుళ్లు వ్యాపించకుండా ముందుగానే కలుపు మరియు తామర పురుగుల నివారణ చేపట్టాలి.
    • విత్తిన 30రోజుల తర్వాత బెట్ట పరిస్థిరులు నెలకొన్నప్పుడు డ్రైరూట్ రాట్, వేరుకుళ్ళు మరియు మొలక ఎండు తెగుళ్ళు ఆశిస్తాయి. వీటి నివారణకు కార్బండాజిమ్ లేదా మ్యాంకోజెబ్ 3 గ్రా లీటరు నీటికి చొప్పున కలిపి నేలను తడపాలి.



    • నత్రజని మరియు కాంప్లెక్స్ ఎరువులను దుక్కిలో తప్ప పైపాటుగా వేసినట్లైతే కేవలం పచ్చిరొట్టగా మారి ఊడలి పైననే ఉండిపోయి దిగుబడి తగ్గుతుంది.
    • పైరు తొలిదశలో అధిక నీటిని ఇవ్వరాదు.
    • వైరస్ తెగుళ్ళు వ్యాపించిన పొలంలో క్రిమి సంహారక మందులు పిచికారి చేయరాదు. చేస్తే తెగులు మరింత వ్యాపిస్తుంది.
    • షెల్లర్ తో గింజలను వలిచేటప్పుడు బ్లేడ్ ను దగ్గరగా అమర్చకూడదు. లేనిచో గింజ మొలక శాతం తగ్గిపోతుంది.


    మరిన్ని వివరాల కొరకు సంప్రదించవలసిన చిరునామా: ప్రధాన శాస్త్రవేత్త మరియు అధిపతి, వేరుశనగ పరిశోధనా స్థానం, రాజేంద్రనగర్ , హైదరాబాద్ , ఫోన్ నెం. 040-24018447



    © 2006–2019 C–DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
    English to Hindi Transliterate