నారుమడి యాజమాన్య పద్ధతులు మన రాష్ట్రంలో సార్వాలో సుమారు 2.2 లక్షల హెక్టార్లలో వరి సాగు వెద మరియు నాట్లు రెండు పద్ధతుల్లో సాగవుతుంది. దీనికి 10-12 రోజుల వ్యవధిలో 3 దఫాలు దమ్ము చేసి నేలను చదును చేయాలి. గట్లు సమంగా, గట్టిగా వేసి పోషకాలు బయటకు పోకుండా నిరోధించాలి. కలువ మట్టి మడిలో వేసి నారుమడి ఎత్తుగా ఉండేలా చేయాలి. నీరు పెట్టటానికి, తీయడానికి కాలువలు ఏర్పాటు చేసుకోవాలి. ఆఖరి దుక్కిలో వేయవలసిన సేంద్రియ ఎరువులు బాగా చివికిన పశువుల/కోళ్ల ఎరువు 2-3 బండ్లు లేదా వాన పాముల ఎరువు 50-60 కిలోలు / 5 సెంట్లకు వేసుకోవాలి. విత్తన శుద్ధి కేజీ విత్తనానికి సూడోమోనాస్ ఫ్లోరిసెన్స్ పొడి 10 గ్రా. కేజీ విత్తనానికి. విత్తన శుద్ధి చేసుకోవడం ద్వారా అగ్గి, పొడ, కాండం కుళ్లు, మాని పండు తెగుళ్లు నివారించుకోవచ్చు. కార్బండజిమ్ 3 గ్రా. తో విత్తన శుద్ధి చేసుకోవడం ద్వారా శిలీంధ్ర తెగుళ్లు నివారించుకోవచ్చు. విత్తన రేటు మొలక కట్టిన విత్తనం 5 కిలోలు / సెంటు చొప్పున చల్లాలి. నారుమడిలో ఎరువుల యాజమాన్యం (5 సెంట్లకు) యూరియా (నత్రజని) 2 కిలోలు. విత్తే ముందు 1 కిలో + 12- 15 రోజులకు 1 కిలో (= 2.2+2.2 కిలోల యూరియా) సూపర్ ఫాస్ఫేట్ (భాస్వరం) 1 కిలో దుక్కిలో. 6.25 కిలోలు మ్యూరేట్ ఆఫ్ పొటాష్ 1 కిలో. దుక్కిలో 2.0 కిలోలు. మెట్ట నారుమడులు: మొత్తం యూరియా 4.4 కిలోలు విత్తిన 10 రోజులకు ఒకేసారి వేయాలి. ముఖ్యమైన హెచ్చరిక : నారు తీసేముందు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ యూరియా పైపాటుగా వేయకూడదు. నారు మెత్తగా అవుతుంది. నాట్లు వేసిన తర్వాత పంట కోలుకోవడానికి ఆలస్యమవుతుంది. పోషక లోపాలు-గుర్తించడం, నివారణ : జింక్ లోప లక్షణాలు: ఆకులపై పసుపు మచ్చలు, మొలకలు చిన్నగా ఉంటాయి. నివారణ: జింక్ సల్ఫేట్ 2 గ్రా. / లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి. ఇనుము లోప లక్షణాలు: ఆకులు తెల్లగా / పసుపుగా మారడం. నివారణ: అన్నభేది 20 గ్రా. + నిమ్మ ఉప్పు 2 గ్రా. / లీటరు వారంలో 2 సార్లు పిచికారీ. నత్రజని లోప లక్షణాలు: దిగువ ఆకులు పసుపు రంగుకు మారడం, మొక్క పెరుగుదల తగ్గడం. నివారణ : నిర్ణీత సమయంలో యూరియా వేయడం. భాస్వరం లోప లక్షణాలు: ఆకులు ముదురు ఆకుపచ్చ / ఎరుపు-ఊదా రంగు, వేర్లు పేలవంగా ఉంటాయి. నివారణ: దుక్కిలో సూపర్ ఫాస్ఫేట్ వేయడం. తెగుళ్లు, వ్యాధులు - యాజమాన్యం కాండం తొలుచు పురుగు లక్షణాలు: కాండంలోకి చొచ్చుకుపోయి "Dead Heart" అవుతుంది. నివారణ: నారు తీయటానికి 7 రోజుల ముందు కార్బోఫ్యూరాన్ 3జి గుళికలు 160 గ్రా. / సెంటు నారుమడిలో ఇసుకతో కలిపి పలుచని నీటిలో వేయాలి. అగ్గి తెగులు లక్షణాలు: ఆకులపై వజ్రాకార లేదా రాకెట్ ఆకార బూడిద మచ్చలు. నివారణ: సూడోమోనాస్ ఫ్లోరిసెన్స్ తో విత్తన శుద్ధి; తెగులు కనిపిస్తే ట్రైసైక్లోజోల్ 0.6 గ్రా. లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి. కాండం కుళ్లు లక్షణాలు: కాండం పై భాగంలో నీటిలో తడిసిన మచ్చలు, తర్వాత గోధుమ రంగు. నివారణ: కార్బండజిమ్ తో విత్తన శుద్ధి పొలంలో నీరు పరిమితంగా ఉంచడం. పొడ తెగులు లక్షణాలు: ఆకులపై పాముపొడ మాదిరిగా గుండ్రటి గోధుమ మచ్చలు కనిపిస్తాయి. నివారణ: విత్తన శుద్ధి, సమతుల్య ఎరువులు వాడటం. తెగుళ్లు వచ్చిన తర్వాత నివారించడం కంటే విత్తన శుద్ధి ద్వారా ముందే నివారించడం మేలు. నారుమడిలో నీటి యాజమాన్యం మొలక దశ (1-7 రోజులు): అరు తడిగా నీరు ఇవ్వాలి. నీరు నిల్వ కట్టవద్దు, గాలి తగిలేలా ఉండాలి. ఆకు దశ (7-14 రోజులు) : ఒక ఆకు పూర్తిగా పురివిచ్చుకున్న తర్వాత పలుచగా నీరు నిల్వ కట్టాలి (2-3 సెం.మీ.) నాటు దశకు 7 రోజుల ముందు: కార్బోఫ్యూరాన్ 3 జి గుళికలు వేసే సమయంలో పలుచగా నీరు ఉంచాలి. బాగా కలిసేందుకు. వర్షాలు : వర్షాలతో నీరు అధికంగా నిలిచే అవకాశం ఉన్నపుడు అధిక నీటిని వెంటనే తీసివేయాలి లేదంటే వేర్లు కుళ్లుతాయి. వేడి గాలులు : ఆవిరైపోయే నీటిని దృష్టిలో పెట్టుకుని నారుమడిలో తేమ నిలుపుకోండి. మధ్యాహ్నం ఆకులు వదలినా సాయంత్రం కోలుకుంటే ఆందోళన అక్కర్లేదు. నీరు అధికంగా నిల్వకడితే: పీచు వేర్లు చనిపోతాయి. పోషకాలు తీసుకోవడం తగ్గుతుంది. నారు పెరుగుదల మందగిస్తుంది. 2-5 సెం.మీ. నీరు సరిపోతుంది. ఎలుకల నివారణ-విషపు ఎర తయారీ: నారుమడి చుట్టూ ఎలుక బుట్టలు 10 చొప్పున ఎకరానికి పెట్టాలి. బ్రోమోడాయోలిన్ విషపు ఎర ఎలుక బొరియల్లో పెట్టాలి. జాగ్రత్తలు నారుమడి 3 దఫాలు దమ్ము చేయడం మర్చిపోవద్దు. విత్తన శుద్ధి తప్పకుండా చేయాలి. ఇది అతి తక్కువ ఖర్చు, అత్యంత ప్రభావవంతమైన పద్ధతి. నారు తీసే ముందు ఒక్కరోజైనా నారుమడిలో నీరు తగ్గించాలి, నాట్లు సులువవుతాయి. నాటు వేయడానికి 21-25రోజుల నారు అనువైనది. నారు తీసేముందు యూరియా పైపాటుగా వేయవద్దు. నీటి లోపం, అధిక నీరు రెండూ హానికరం, 2-5 సెం.మీ. నీరు సరిపోతుంది. పోషక లోపాలు కనిపిస్తే వెంటనే చర్యలు తీసుకోవాలి. తెగుళ్ల నివారణకు జీవనాశిని మొదట ప్రయత్నించాలి. ఆరోగ్యకరమైన నారు = బలమైన నాట్లు = అధిక దిగుబడి. నారుమడి యాజమాన్యంలో పెట్టిన ప్రతి రూపాయి పంటలో పదింతలు తిరిగి వస్తుంది. నిపుణుల సూచనలు పాటిస్తే అధిక దిగుబడి మీదే. ఆధారం: ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యవసాయ శాఖ