భారత్ క్యూఆర్ అనేది తక్కువ నగదు సమాజానికి భారతదేశం యొక్క పరివర్తనను వేగవంతం చేయడానికి చెల్లింపుల పరిశ్రమ ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడిన ప్రపంచంలోని మొట్టమొదటి ఇంటర్ఆపరబుల్ క్విక్ రెస్పాన్స్ (క్యూఆర్) కోడ్ అంగీకార పరిష్కారం. ఇది నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI), మాస్టర్ కార్డ్ మరియు వీసా ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడింది. సెప్టెంబర్ 2016లో రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) నిర్దేశించిన దిశ మరియు దాని చెల్లింపుల విజన్ 2018 ఆధారంగా భారత్ QR రూపొందించబడింది, ఇది తక్కువ నగదు సమాజానికి భారతదేశం యొక్క పరివర్తనను సులభతరం చేయడానికి మూడు స్తంభాలుగా ఆవిష్కరణ, పరస్పర చర్య మరియు భద్రతను వివరిస్తుంది. లాభాలు వినియోగదారులు యాక్టివ్ క్రెడిట్/డెబిట్ కార్డ్ యొక్క భౌతిక లభ్యత గురించి ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేకుండా, భారత్ క్యూఆర్ కస్టమర్లు తమ బ్యాంక్ ఖాతాలలో అందుబాటులో ఉన్న డబ్బును లావాదేవీలు చేసుకోవడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. వేర్వేరు చెల్లింపు నెట్వర్క్ల ద్వారా అందించబడిన ఒకే వ్యాపారి వద్ద వినియోగదారులు వేర్వేరు QR కోడ్లను స్కాన్ చేయవలసిన అవసరం లేదు. వ్యాపారులు పాయింట్ ఆఫ్ సేల్ (PoS) టెర్మినల్ అవసరం లేదు. వ్యాపారులు దుకాణం ముందరి వద్ద లేదా కొనుగోలు చేసే బ్యాంక్ మొబైల్ అప్లికేషన్ ద్వారా ఒక QR కోడ్ను మాత్రమే ప్రదర్శించాలి. భారత్ క్యూఆర్ ప్రమాణాల అమలు అతుకులు లేకుండా ఉంటుంది మరియు బ్యాకెండ్లో మాత్రమే జరుగుతుంది, అంటే వ్యాపారులు తమ ప్రస్తుత క్యూఆర్ కోడ్లను మార్చాల్సిన అవసరం లేదు. భారత్ క్యూఆర్కు సంబంధించిన అంతర్లీన స్పెసిఫికేషన్ను ప్రపంచవ్యాప్తంగా పరస్పరం పనిచేసే పరిష్కారాన్ని అందించడానికి ఇతర దేశాలలో అమలు చేయవచ్చు. చెల్లింపులు చేయడానికి / స్వీకరించడానికి భారత్ QR కోడ్ను ఎలా ఉపయోగించాలి? క్విక్ రెస్పాన్స్ (QR) కోడ్ అనేది నలుపు మరియు తెలుపు చతురస్రాల శ్రేణిని కలిగి ఉండే మెషీన్-రీడబుల్ కోడ్, సాధారణంగా URLలను నిల్వ చేయడానికి లేదా స్మార్ట్ఫోన్లో కెమెరా ద్వారా చదవడానికి ఇతర సమాచారాన్ని నిల్వ చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. అందువల్ల, భారత్ QR కోడ్ని ఉపయోగించి చెల్లింపులు చేయడానికి, వినియోగదారు తన స్మార్ట్ ఫోన్లో BHIM లేదా బ్యాంకుల చెల్లింపు యాప్లు వంటి మొబైల్ యాప్ని కలిగి ఉండాలి. ఈ యాప్లు చెల్లింపు చేయాల్సిన అవుట్లెట్లో భారత్ క్యూఆర్ కోడ్ని స్కాన్ చేయడానికి సపోర్ట్ చేస్తాయి. ఒక వినియోగదారు చెల్లింపు చేయడానికి, ముందుగా దుకాణం / విక్రేత వద్ద అందుబాటులో ఉన్న QR కోడ్ను స్కాన్ చేయాలి. ఆ తర్వాత విక్రేతకు చెల్లించాల్సిన మొత్తాన్ని నమోదు చేయాలి. ప్రామాణీకరణ కోసం, వినియోగదారు PINని నమోదు చేయాలి. ఈ ప్రక్రియ పూర్తయిన తర్వాత, పేర్కొన్న మొత్తం వినియోగదారు ఖాతా నుండి డెబిట్ చేయబడుతుంది మరియు విక్రేత ఖాతాలో జమ చేయబడుతుంది.