మార్పులు చేయబడిన ఉడాన్ (Modified UDAN): భారతదేశ ప్రాంతీయ విమానయాన నెట్వర్క్ బలోపేతం ప్రాంతీయ విమానయాన అనుసంధానాన్ని (కనెక్టివిటీని) విస్తరించడానికి ప్రారంభించబడిన ఉడాన్ (UDAN) పథకం, భారతదేశం అంతటా విమాన ప్రయాణ సౌకర్యాన్ని మెరుగుపరిచింది. తొమ్మిదేళ్లకు పైగా కాలంలో, ఈ పథకం 95 విమానాశ్రయాలు, హెలిపోర్ట్లు మరియు వాటర్ ఏరోడ్రోమ్లలో 679 మార్గాలను (రూట్లను) అందుబాటులోకి తెచ్చింది. ఈ పథకం కింద 3.58 లక్షల కంటే ఎక్కువ విమాన సర్వీసులు 1.68 కోట్ల కంటే ఎక్కువ మంది ప్రయాణీకులకు సేవలు అందించాయి. ఉడాన్ (UDAN) నుండి సవరించిన ఉడాన్ లక్ష్యం మార్పులు చేయబడిన ఉడాన్ (Modified UDAN) పథకం FY 2026-27 నుండి FY 2035-36 వరకు ₹28,840 కోట్ల వ్యయంతో అమలు చేయబడుతోంది. ఈ పథకం చివరి మైలు వరకు అనుసంధానాన్ని బలోపేతం చేయడానికి 100 కొత్త విమానాశ్రయాలు మరియు 200 ఆధునిక హెలిప్యాడ్లను కూడా నిర్మించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ప్రాంతీయ అనుసంధానం ద్వారా దూరాలను తగ్గించడం ఆర్థిక పురోగతికి అనుసంధానం ఎల్లప్పుడూ వెన్నెముకగా ఉంటూ, ఉత్పత్తిని మార్కెట్లతో మరియు ప్రజలను అవకాశాలతో జోడిస్తుంది. వేగంగా మరియు నమ్మకంగా ప్రయాణించగల సామర్థ్యం వృద్ధిని కొనసాగించడానికి చాలా అవసరంగా మారింది. మారుతున్న ఈ పరిస్థితుల్లో, విమానయాన రంగం వేగం, ప్రాప్యత మరియు విస్తృతికి ఒక శక్తివంతమైన స్తంభంగా ఉద్భవించింది. అయితే, తరతరాలుగా ఈ అనుసంధానం అందరికీ సమానంగా అందలేదు. భారతదేశంలో విమాన ప్రయాణం చాలా వరకు కొన్ని ప్రధాన నగరాలకే పరిమితమైంది. అనేక చిన్న పట్టణాలకు సాధారణ విమాన సేవలు లేవు. ఈ లోపం విమాన అనుసంధాన ప్రయోజనాలను మెట్రోపాలిటన్ కేంద్రాల కంటే అవతలికి విస్తరించాల్సిన అవసరాన్ని హైలైట్ చేసింది. జాతీయ విమానయాన పటంలో మరిన్ని ప్రాంతాలను చేర్చాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.ఈ సమగ్ర మరియు విస్తృత అనుసంధాన అవసరాన్ని గుర్తిస్తూ, ప్రాంతీయ అనుసంధాన పథకం (Regional Connectivity Scheme - RCS) – ఉడాన్ (UDAN - ఉడే దేశ్ కా ఆమ్ నాగరిక్) అక్టోబర్ 2016లో ప్రారంభించబడింది. ఈ పథకం పౌరులకు విమాన ప్రయాణాన్ని మరింత అందుబాటులోకి మరియు చౌకగా మార్చడంలో ఒక పెద్ద ముందడుగుగా నిలిచింది. ఇది తక్కువ సేవలు అందుతున్న మరియు సేవలు లేని ప్రాంతాలకు కూడా అనుసంధానాన్ని విస్తరించింది. భారతదేశం ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా మూడవ అతిపెద్ద దేశీయ విమానయాన మార్కెట్గా నిలిచింది. గత దశాబ్ద కాలంలో, భారతదేశ పౌర విమానయాన రంగం గణనీయంగా వృద్ధి చెందింది. పనిచేస్తున్న విమానాశ్రయాల సంఖ్య 2014లో 74 నుండి 15 జూలై 2026 నాటికి 165కి పెరిగింది. కొత్త మార్గాలను అందుబాటులోకి తేవడం మరియు ప్రాంతీయ విమానయాన వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడంలో ఉడాన్ పథకం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఇది దేశవ్యాప్తంగా మరింత సమతుల్య విమానయాన నెట్వర్క్ కోసం ఒక ఊపును సృష్టించింది.దీని ఆధారంగా, 4 జూలై 2026న ప్రారంభించబడిన మార్పులు చేయబడిన ఉడాన్ పథకం (Modified UDAN Scheme), భారతదేశ విమానయాన ప్రయాణంలో మరొక పరిణామాన్ని సూచిస్తుంది. ఈ పథకం FY 2026-27 నుండి FY 2035-36 వరకు 10 సంవత్సరాల కాలంలో మొత్తం ₹28,840 కోట్ల వ్యయంతో అమలు చేయబడుతోంది. ఈ కొత్త దశ విమానాశ్రయ మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణ, కార్యాచరణ మద్దతును మెరుగుపరచడం మరియు చిన్న మార్కెట్లలో సేవలు అందించే విమానయాన సంస్థల కోసం లాభదాయకమైన వ్యవస్థను సృష్టించడంపై ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. ఇది మునుపటి విజయాలను ఏకీకృతం చేయడానికి మరియు కొత్తగా వస్తున్న డిమాండ్లను తీర్చడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. మార్పులు చేయబడిన ఉడాన్ పథకం (Modified UDAN Scheme) కనెక్టివిటీ విస్తరించడం కొత్త మార్గాల కంటే ఎక్కువ అవసరం. దీనికి బలమైన మౌలిక సదుపాయాలు మరియు నమ్మకమైన కార్యాచరణ వ్యవస్థలు కూడా అవసరం. చిన్న మార్కెట్లలోని విమానయాన సంస్థల నిర్వాహకులకు తగిన సహాయక యంత్రాంగాలు అవసరం. అనేక ప్రాంతాలు కష్టతరమైన భౌగోళిక పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్నాయి. అటువంటి ప్రాంతాలలో, హెలిప్యాడ్లు మరియు ప్రత్యేక విమానాలు అవసరమైన సేవలకు ప్రాప్యతను మెరుగుపరుస్తాయి. అందువల్ల ఈ అవసరాలను తీర్చడానికి ప్రాంతీయ కనెక్టివిటీ స్కీమ్– మోడిఫైడ్ ఉడాన్ (Regional Connectivity Scheme– Modified UDAN) ఒక బలమైన మరియు భవిష్యత్తును దృష్టిలో ఉంచుకున్న ఫ్రేమ్వర్క్గా రూపొందించబడింది. మార్పులు చేసిన ఉడాన్ స్కీమ్ (Modified UDAN Scheme) యొక్క భాగాలు మార్పులు చేసిన ఉడాన్ స్కీమ్ దీర్ఘకాలిక వృద్ధి మరియు సాధ్యతను లక్ష్యంగా చేసుకుని నిర్దేశిత భాగాలను ఒకచోట చేర్చుతుంది. విమానాశ్రయాల (ఏరోడ్రోమ్ల) అభివృద్ధి మార్పులు చేసిన ఉడాన్ స్కీమ్లో ఏరోడ్రోమ్ల అభివృద్ధి ఒక ప్రధాన స్తంభం. ఈ భాగం కింద, దేశవ్యాప్తంగా విమానయాన మౌలిక సదుపాయాలను విస్తరించడానికి ప్రస్తుతం ఉపయోగంలో లేని 100 విమానాశ్రయాలను అభివృద్ధి చేస్తారు. ఈ చొరవ చిన్న పట్టణాలను మరియు మారుమూల ప్రాంతాలను జాతీయ రవాణా నెట్వర్క్తో మరింత సమర్థవంతంగా అనుసంధానించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. ఇది ప్రయాణికులు మరియు వస్తువుల వేగవంతమైన కదలికను సులభతరం చేస్తుంది, అదే సమయంలో ప్రాంతీయ ఆర్థిక అభివృద్ధికి తోడ్పడుతుంది. రాబోయే ఎనిమిదేళ్లలో ఈ ఏరోడ్రోమ్ల అభివృద్ధి కోసం మొత్తం ₹12,159 కోట్ల వ్యయాన్ని ప్రతిపాదించారు. ఆపరేషన్ మరియు మెయింటెనెన్స్ (నిర్వహణ) మద్దతు చిన్న ఏరోడ్రోమ్ల యొక్క నిరంతర మనుగడ అనేది నిరంతర కార్యకలాపాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందువల్ల, మార్పులు చేసిన ఉడాన్ స్కీమ్ నిర్మాణాత్మక ఆపరేషన్ మరియు మెయింటెనెన్స్ మద్దతును అందిస్తుంది. అనేక ఆర్సిఎస్ (RCS) మాత్రమే ఉన్న ఏరోడ్రోమ్లు తమ ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో పరిమిత రాబడితో పాటు అధిక పునరావృత ఖర్చులను ఎదుర్కొంటాయి. నమ్మకమైన సేవల కోసం కార్యాచరణ మద్దతు చాలా కీలకం. ఈ సవాలును పరిష్కరించడానికి, ఈ పథకం మూడు సంవత్సరాల కాలానికి O&M మద్దతును అందించాలని ప్రతిపాదించింది. ఇది ప్రతి విమానాశ్రయానికి సంవత్సరానికి గరిష్టంగా ₹3.06 కోట్లు మరియు ప్రతి హెలిపోర్ట్ లేదా వాటర్ ఏరోడ్రోమ్కు సంవత్సరానికి ₹0.90 కోట్లుగా నిర్ణయించబడింది. ఈ భాగం అంచనా వ్యయం ₹2,577 కోట్లు మరియు ఇది దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 441 ఏరోడ్రోమ్లకు మద్దతు ఇస్తుందని భావిస్తున్నారు. ఆధునిక హెలిప్యాడ్ ఆధునిక హెలిప్యాడ్ల అభివృద్ధిదేశంలోని అనేక ప్రాంతాలలో, భౌగోళిక పరిమితుల కారణంగా సాంప్రదాయ విమానాశ్రయ మౌలిక సదుపాయాలు ఎల్లప్పుడూ సాధ్యం కాకపోవచ్చు. ఇటువంటి ప్రాంతాలలో, అవసరమైన సేవలకు సకాలంలో ప్రాప్యతను నిర్ధారించడంలో హెలికాప్టర్ అనుసంధానత కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. మార్పులు చేసిన ఉడాన్ స్కీమ్ అనుసంధానత లోపాలు ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాధాన్యతా ప్రాంతాలపై దృష్టి సారించి 200 ఆధునిక హెలిప్యాడ్ల అభివృద్ధిని ప్రతిపాదిస్తుంది. ఈ సౌకర్యాలు ఆరోగ్య సంరక్షణ సౌలభ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తాయని, అత్యవసర స్పందన చర్యలకు మద్దతు ఇస్తాయని మరియు పరిపాలనా, ఆర్థిక కార్యకలాపాలను సులభతరం చేస్తాయని భావిస్తున్నారు. ప్రతి హెలిప్యాడ్ అంచనా వ్యయం ₹15 కోట్లు. ఎనిమిదేళ్ల కాలంలో ఈ భాగం కోసం మొత్తం అంచనా వ్యయం ₹3,661 కోట్లు. ఎయిర్లైన్స్ కోసం వయబిలిటీ గ్యాప్ ఫండింగ్ (Viability Gap Funding) ఎయిర్లైన్స్ కోసం వయబిలిటీ గ్యాప్ ఫండింగ్ (Viability Gap Funding)చిన్న మార్కెట్లలో విమానయాన సంస్థలను ప్రోత్సహించడానికి మరియు నిరంతర రూట్ అభివృద్ధిని పెంపొందించడానికి, ఈ పథకం వయబిలిటీ గ్యాప్ ఫండింగ్ (VGF) నిబంధనను కొనసాగిస్తుంది. తక్కువ ప్రయాణికుల సంఖ్య మరియు అధిక కార్యాచరణ ఖర్చుల కారణంగా ప్రాంతీయ రూట్లకు ప్రారంభ దశల్లో తరచుగా ఆర్థిక సహాయం అవసరమవుతుంది. డిమాండ్ క్రమంగా అభివృద్ధి చెందుతున్నప్పుడు సేవలు లాభదాయకంగా ఉండేలా చూడటానికి VGF సహాయపడుతుంది. మార్పులు చేసిన ఉడాన్ ఫ్రేమ్వర్క్ కింద, పదేళ్ల కాలంలో VGF కోసం మొత్తం ₹10,043 కోట్లు ప్రతిపాదించబడ్డాయి. ఎయిర్లైన్స్ ఐదేళ్ల వరకు నిధుల మద్దతును పొందుతాయి. మూడవ సంవత్సరం నుండి తగ్గుతూ వచ్చే (టాపెర్డ్) నిధుల విధానం ప్రారంభమవుతుంది, కాగా రూట్లపై ప్రత్యేక హక్కులు (ఎక్స్క్లూసివిటీ) మూడు సంవత్సరాలకు మాత్రమే పరిమితం చేయబడతాయి. ఈ నిర్మాణం మార్కెట్ అభివృద్ధిని మరియు వాణిజ్యపరమైన స్థిరత్వం వైపు క్రమంగా మారడాన్ని సమతుల్యం చేయడానికి ఉద్దేశించబడింది. ఆత్మనిర్భర్ భారత్ మరియు స్వదేశీ విమానయాన సామర్థ్యం మార్పులు చేసిన ఉడాన్ స్కీమ్ ఆత్మనిర్భర్ భారత్ చొరవ కింద స్వదేశీ విమానయాన సామర్థ్యాన్ని బలోపేతం చేయడంపై కూడా బలమైన దృష్టిని సారిస్తుంది. మారుమూల మరియు కఠినమైన ప్రాంతాలలో కార్యకలాపాల కోసం చిన్న స్థిర-రెక్కల (fixed-wing) విమానాలు మరియు హెలికాప్టర్ల పరిమిత లభ్యత ప్రధాన కార్యాచరణ సవాళ్లలో ఒకటిగా ఉంది. ఈ పథకం పవన్ హన్స్ కోసం రెండు HAL ధ్రువ్ హెలికాప్టర్లను మరియు అలయన్స్ ఎయిర్ కోసం రెండు HAL డోర్నియర్ విమానాలను ప్రతిపాదిస్తుంది. ఈ విమానాలు దేశీయ తయారీ సామర్థ్యానికి మద్దతు ఇస్తూనే, సవాలుతో కూడిన పరిస్థితులలో సమర్థవంతంగా పనిచేసేలా రూపొందించబడ్డాయి. కనెక్టివిటీ మరియు సేవలపై ప్రభావం (Impact on Connectivity and Services) ఉడాన్ (UDAN) ప్రభావం స్పష్టంగా దేశంలోని బహుళ ప్రాంతాలలో కనిపిస్తోంది. దీని ప్రయోజనాలు ముఖ్యంగా తేజ్పూర్, పాసిఘాట్, డయ్యూ, పితోరాగఢ్, రూర్కెలా వంటి మారుమూల, కొండ ప్రాంతాలు మరియు ద్వీప ప్రాంతాలలో చాలా ముఖ్యమైనవిగా ఉన్నాయి. ఈ పథకం రవాణా సేవలను మెరుగుపరిచింది మరియు చిన్న పట్టణాలు మరియు ప్రధాన పట్టణ కేంద్రాల మధ్య సంబంధాలను బలోపేతం చేసింది. అదనంగా, ఉడాన్ పర్యాటక రంగ అభివృద్ధికి మద్దతు ఇచ్చింది మరియు అనేక ప్రాంతాలలో ఆరోగ్య సంరక్షణ మరియు అత్యవసర సేవలకు ప్రాప్యతను మెరుగుపరిచింది. ప్రయాణీకుల సౌకర్యానికి అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది. ప్రయాణీకుల సౌకర్యాన్ని మరియు ప్రయాణ సౌలభ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి అనేక కార్యక్రమాలు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న విమానాశ్రయాలలో ఉడాన్ యాత్రి కేఫ్లు (UDAN Yatri Cafés) సరసమైన ఆహార ఎంపికలను అందిస్తాయి. పుస్తకాలకు ఉచిత ప్రాప్యత కోసం ఫ్లైబ్రరీ (Flybrary) మరియు ఉచిత వై-ఫై (Wi-Fi) సేవలు, ప్రయాణ అనుభవాన్ని మరింత మెరుగుపరుస్తాయి. ప్రయాణం సులభతరం చేయబడింది ఉడాన్ రోజువారీ ప్రయాణాన్ని ఎలా మారుస్తోంది (A Journey Made Easier: How UDAN is Changing Everyday Travel)ఉడాన్ నగరాల మధ్య ప్రయాణ సమయాన్ని గణనీయంగా తగ్గించింది. విజయవాడ మరియు కడపలను అనుసంధానించే విమాన మార్గం దీనికి ఒక ఉదాహరణ. ఒకప్పుడు సుదీర్ఘమైన మరియు సమయం తీసుకునే ప్రయాణం ఇప్పుడు విమానంలో దాదాపు గంటలో పూర్తవుతుంది. ఇది మెరుగైన ప్రాంతీయ కనెక్టివిటీ యొక్క స్పష్టమైన ప్రయోజనాలను ప్రదర్శిస్తుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్కు చెందిన నాగేంద్ర భారతి తన అనుభవాన్ని పంచుకుంటూ, విజయవాడ మరియు కడప మధ్య ప్రయాణానికి ఇంతకుముందు రోడ్డు మార్గంలో 8 నుండి 10 గంటలు పట్టేదని, అయితే ఇప్పుడు విమానంలో ప్రయాణించడం చాలా సులభం మరియు గణనీయంగా తక్కువ సమయం పడుతుందని పేర్కొన్నారు. అదేవిధంగా, విద్యానగర్కు చెందిన సయ్యద్ ఇలియాజ్ అహ్మద్ గమనించిన దాని ప్రకారం, ఒకప్పుడు దాదాపు ఆరు గంటల సమయం తీసుకునే ప్రయాణాన్ని ఇప్పుడు కేవలం ఒక గంటలో సహేతుకమైన ఖర్చుతో పూర్తి చేయవచ్చు. ఇది ప్రాంతాలను అనుసంధానించడం, ప్రయాణ అడ్డంకులను తగ్గించడం మరియు పౌరుల కోసం చలనశీలతను మెరుగుపరచడంలో ఉడాన్ పథకం యొక్క విస్తృత విజయాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. దూర ప్రాంతాలను త్వరితగతిన చేరువ చేయడం ద్వారా, ఉడాన్ దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న వర్గాల రోజువారీ సౌకర్యాన్ని పెంపొందిస్తూనే ఉంది. నిధుల యంత్రాంగం మరియు సంస్థాగత మద్దతు (Funding Mechanism and Institutional Support) అమెరికా, కెనడా, బ్రెజిల్ మరియు ఆస్ట్రేలియా వంటి భౌగోళికంగా పెద్ద దేశాలు ప్రాంతీయ వైమానిక అనుసంధానాన్ని కొనసాగించడానికి తరచుగా ప్రభుత్వ నిధులపై ఆధారపడతాయి. భారతదేశం తన రకంలో మొట్టమొదటి నమూనాను పరిచయం చేసింది — ఉడాన్ పథకం కింద ఆర్సిఎస్ (RCS) లెవీ యంత్రాంగం, ఇది ఈ రంగం లోపలి నుండే నిధులను సమకూర్చడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ఎంపిక చేసిన దేశీయ విమానాల వర్గాలపై చిన్న రుసుమును విధించడం ద్వారా ఇది చేయబడుతుంది. ప్రభుత్వ భాగస్వామ్యం సమన్వయాన్ని మరియు విమానాశ్రయ స్థాయి యాజమాన్యాన్ని మెరుగుపరిచింది. నగదు రహిత మినహాయింపులు విమానయాన పర్యావరణ వ్యవస్థ అంతటా నిర్వహణ ఖర్చులను తగ్గించడంలో సహాయపడ్డాయి. భారతదేశ వైమానిక దృక్పథాన్ని విస్తరించడం ఉడాన్ నుండి సవరించిన ఉడాన్ (Modified UDAN) వైపు సాగిన ప్రయాణం, సమగ్రమైన మరియు స్థితిస్థాపకమైన వైమానిక నెట్వర్క్ను నిర్మించడంలో భారతదేశానికి ఉన్న నిరంతర నిబద్ధతను ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇది ప్రాంతాలను అనుసంధానిస్తుంది, ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు మద్దతు ఇస్తుంది మరియు పౌరుల రోజువారీ ప్రయాణ సౌకర్యాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది. తొమ్మిదేళ్ల కాలంలో, ఉడాన్ భారతదేశవ్యాప్తంగా ప్రాంతీయ విమానయానాన్ని పూర్తిగా మార్చివేసింది. గతంలో సౌకర్యాలు లేని వందలాది ప్రాంతాలను ఇప్పుడు కొత్త మార్గాలు అనుసంధానిస్తున్నాయి. మిలియన్ల మంది ప్రజలకు విమాన ప్రయాణం అందుబాటులోకి వచ్చింది. సవరించిన ఉడాన్ ఆమోదం అనేది ఆధునిక, సమగ్రమైన మరియు స్థిరమైన పౌర విమానయాన వ్యవస్థను నిర్మించాలనే సంకల్పాన్ని మరింత బలోపేతం చేస్తుంది. సరసమైన మరియు అందుబాటులో ఉండే విమాన ప్రయాణ వాగ్దానం దేశంలోని ప్రతి భాగానికి చేరుకునేలా ఇది నిర్ధారిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకోసం ఇక్కడ చూడండి. https://www.civilaviation.gov.in/sites/default/files/migration/Udaan_Eng.pdf https://www.aai.aero/en/rcs-udan https://www.pmindia.gov.in/en/news_updates/cabinet-approves-regional-connectivity-scheme-modified-udan-with-a-total-outlay-of-rs-28840-crore/ ఆధారం: PIB