మనీ మ్యూల్స్ (Money Mules) మోసపూరిత విధానం (Modus Operandi) దొంగిలించబడిన లేదా చట్టవిరుద్ధమైన డబ్బును తమ బ్యాంక్ ఖాతా(ల) ద్వారా మనీ లాండరింగ్ (అక్రమ రవాణా) చేయడానికి మోసగాళ్ల చేతిలో మోసపోయిన అమాయక బాధితులను వివరించడానికి 'మనీ మ్యూల్' అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తారు. మోసగాళ్లు ఇమెయిల్లు, సోషల్ మీడియా మొదలైన వాటి ద్వారా కస్టమర్లను సంప్రదించి, ఆకర్షణీయమైన కమీషన్లకు బదులుగా వారి బ్యాంక్ ఖాతాలలోకి డబ్బును స్వీకరించేలా (మనీ మ్యూల్గా మారేలా) ఒప్పిస్తారు. ఆ తర్వాత ఈ డబ్బును మరొక మనీ మ్యూల్ ఖాతాకు బదిలీ చేయమని సదరు మనీ మ్యూల్ను ఆదేశిస్తారు. ఇలా ఒక గొలుసుకట్టు (చైన్) ప్రక్రియను ప్రారంభిస్తారు, ఇది చివరకు ఆ డబ్బు మోసగాడి ఖాతాలోకి బదిలీ అయ్యేలా చేస్తుంది. ప్రత్యామ్నాయంగా, మోసగాడు మనీ మ్యూల్ను నగదు ఉపసంహరించుకుని (విత్డ్రా చేసి) ఎవరికైనా అందజేయమని నిర్దేశించవచ్చు. ఇటువంటి మోసాలు నమోదైనప్పుడు, మనీ లాండరింగ్ కేసులో మనీ మ్యూల్ పోలీసు విచారణకు గురవుతారు. జాగ్రత్తలు (Precautions) ఫీజు లేదా పేమెంట్ కోసం ఇతరులు మీ ఖాతాను ఉపయోగించి డబ్బును స్వీకరించడానికి లేదా బదిలీ చేయడానికి అనుమతించవద్దు. మీ బ్యాంక్ ఖాతా వివరాలను కోరుతూ వచ్చే ఇమెయిల్లకు స్పందించవద్దు. ఆకర్షణీయమైన ఆఫర్లు / కమీషన్లకు ఆశపడి, అనధికారిక డబ్బును స్వీకరించడానికి, వాటిని ఇతరులకు బదిలీ చేయడానికి లేదా నగదు విత్డ్రా చేసి భారీ ఫీజు కోసం ఇతరులకు ఇవ్వడానికి అంగీకరించవద్దు. నిధుల యొక్క మూలం (source of funds) అసలైనది కాకపోయినా, లేదా సంబంధిత లావాదేవీ వెనుక ఉన్న కారణాన్ని అధికారులకు నిరూపించలేకపోయినా, డబ్బును స్వీకరించిన వ్యక్తి పోలీసు మరియు ఇతర చట్ట అమలు సంస్థల నుండి తీవ్రమైన ఇబ్బందుల్లో పడే అవకాశం ఉంది. ఆధారం: భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్