పవన శక్తి మార్పిడి పరికరాలను వాటి అక్షం అమరిక ప్రకారం విస్తృతంగా రెండు రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చు. అవి ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి క్షితిజసమాంతర అక్షం గాలి టర్బైన్: దీనిని ఇంకా మూడు రకాలుగా విభజించవచ్చు: డచ్ రకం ధాన్యం గ్రౌండింగ్ గాలి మిల్లులు మల్టీబ్లేడ్ వాటర్ పంపింగ్ విండ్మిల్స్ హై స్పీడ్ ప్రొపెల్లర్ రకం గాలిమరలు 1. డచ్ విండ్మిల్: మనిషి చాలా కాలంగా డచ్ విండ్మిల్లను ఉపయోగిస్తున్నాడు. నిజానికి మధ్య యుగాల నుండి ఐరోపాలో విస్తృతంగా ఉపయోగించే ధాన్యం గ్రౌండింగ్ విండ్మిల్లులు డచ్. ఈ విండ్మిల్లు గాలి ప్రభావంతో పనిచేసేవి. బ్లేడ్లు, సాధారణంగా నాలుగు, భ్రమణ సమతలానికి ఒక కోణంలో వంపుతిరిగి ఉంటాయి. బ్లేడ్ల ద్వారా విక్షేపం చేయబడిన గాలి భ్రమణ దిశలో శక్తిని ప్రయోగించింది. బ్లేడ్లు తెరచాపలు లేదా చెక్క పలకలతో తయారు చేయబడ్డాయి. 2. మల్టీబ్లేడ్ వాటర్ పంపింగ్ విండ్మిల్: ఆధునిక నీటి పంపింగ్ విండ్మిల్లులు పెద్ద సంఖ్యలో బ్లేడ్లను కలిగి ఉంటాయి- సాధారణంగా చెక్క లేదా మెటాలిక్- పరస్పరం పంపు పంపులను నడుపుతాయి. మిల్లును నేరుగా బావిపై ఉంచాలి కాబట్టి, స్థల ఎంపిక ప్రమాణం నీటి లభ్యత & గాలికి సంబంధించినది కాదు. అందువల్ల మిల్లు నెమ్మదైన గాలుల వద్ద పనిచేయగలగాలి. పెద్ద సంఖ్యలో బ్లేడ్లు తక్కువ గాలి వేగంతో కూడా సెంట్రిఫ్యూగల్ పంప్ను నడపడానికి అవసరమైన అధిక టార్క్ను అందిస్తాయి. అందువల్ల కొన్నిసార్లు వీటిని ఫ్యాన్ మిల్లులు అంటారు. ఈ విండ్మిల్లను సుదూర ప్రదేశాలలో వ్యవస్థాపించవలసి ఉంటుంది, ఎక్కువగా ఒకే యూనిట్లుగా, విశ్వసనీయత, దృఢత్వం మరియు తక్కువ ధర ప్రధాన ప్రమాణాలు మరియు సామర్థ్యం కాదు. బ్లేడ్లు ఫ్లాట్ స్టీల్ ప్లేట్లతో తయారు చేయబడతాయి, గాలి యొక్క థ్రస్ట్ మీద పని చేస్తాయి. నిర్మాణ బలాన్ని నిర్ధారించడానికి ఇవి మెటల్ రింగ్కు అతుక్కొని ఉంటాయి మరియు తక్కువ వేగంతో తిరిగే విశ్వసనీయత పెరుగుతుంది. 3.హై స్పీడ్ ప్రొపెల్లర్ రకం గాలి యంత్రాలు: విద్యుత్ ఉత్పత్తికి నేడు ఉపయోగించే క్షితిజ సమాంతర యాక్సిస్ విండ్ టర్బైన్లు థ్రస్ట్ ఫోర్స్తో పనిచేయవు. అవి ప్రధానంగా ఏరోఫాయిల్ డిజైన్ బ్లేడ్ చుట్టూ గాలి ప్రవహించినప్పుడు అభివృద్ధి చెందే ఏరోడైనమిక్ శక్తులపై ఆధారపడి ఉంటాయి. థ్రస్ట్ ఫోర్స్పై పనిచేసే విండ్మిల్లు అంతర్లీనంగా తక్కువ సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి. కాబట్టి అన్ని ఆధునిక విండ్ టర్బైన్ బ్లేడ్లు ఏరోఫాయిల్ విభాగం ఆధారంగా రూపొందించబడ్డాయి. నిలువు అక్షం గాలి టర్బైన్లు: ఇది రెండు విభిన్న డిజైన్లలో వస్తుంది సావోనియస్ రోటర్ డారియస్ రోటర్ 1. సావోనియస్ రోటర్: సావోనియస్ రోటర్ అనేది చాలా సరళమైన నిలువు అక్షం పరికరం, ఇది పూర్తిగా గాలి యొక్క థ్రస్ట్ ఫోర్స్ కారణంగా పనిచేస్తుంది. ప్రాథమిక పరికరాలు నిలువుగా రెండు భాగాలుగా కత్తిరించిన డ్రమ్. రెండు భాగాలు నిలువు షాఫ్ట్ యొక్క రెండు వ్యతిరేక భుజాలకు జోడించబడ్డాయి. నిర్మాణంలోకి వీచే గాలి రెండు అసమాన ఉపరితలాలతో కలుస్తుంది - ఒకటి కుంభాకారం మరియు మరొకటి పుటాకార - రెండు ఉపరితలాలపై ప్రయోగించే శక్తులు భిన్నంగా ఉంటాయి, ఇది రోటర్కు టార్క్ ఇస్తుంది. రెండు డ్రమ్ల మధ్య నిర్దిష్ట మొత్తంలో అతివ్యాప్తిని అందించడం ద్వారా, టార్క్ను పెంచవచ్చు. ఎందుకంటే పుటాకార ఉపరితలంపైకి వీచే గాలి ఇతర డ్రమ్ యొక్క అంతర్గత ఉపరితలంపైకి పుష్ ఇస్తుంది, కుంభాకార వైపు గాలి థ్రస్ట్ను పాక్షికంగా రద్దు చేస్తుంది. డ్రమ్ వ్యాసంలో మూడింట ఒక వంతు అతివ్యాప్తి సరైన ఫలితాన్ని ఇస్తుందని కనుగొనబడింది. 2. డారియస్ విండ్ టర్బైన్: డారియస్ రోటర్ యొక్క ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, దాని పనితీరు దాని రూపాన్ని బట్టి స్పష్టంగా లేదు. రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సౌకర్యవంతమైన బ్లేడ్లు నిలువు షాఫ్ట్కు జోడించబడతాయి. బ్లేడ్లు బయటికి వంగి, సుమారుగా పారాబొలా ఆకారాన్ని కలిగి ఉంటాయి మరియు సౌష్టవమైన ఎయిర్ఫాయిల్ విభాగంతో ఉంటాయి. ఇక్కడ రోటర్ స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు టార్క్ సున్నా. ఇది ఇప్పటికే తిరుగుతున్నప్పుడు మాత్రమే సానుకూల టార్క్ను అభివృద్ధి చేస్తుంది. అంటే అటువంటి రోటర్ మో స్టార్టింగ్ టార్క్ని కలిగి ఉంటుంది మరియు కొన్ని బాహ్య మార్గాలను ఉపయోగించడం ప్రారంభించాలి. 3. గిరోమిల్: డారియస్ విండ్ టర్బైన్ యొక్క వైవిధ్యం అదే భావనను ఉపయోగించే గిరోమిల్. ఇక్కడ బ్లేడ్లు నేరుగా ఉంటాయి, ఫలితంగా సాధారణ నిర్మాణం జరుగుతుంది. అయితే అటువంటి సందర్భంలో బ్లేడ్లో అభివృద్ధి చేయబడిన సెంట్రిఫ్యూగల్ ఫోర్స్ ఒత్తిడిని ఉత్పత్తి చేస్తుంది, దానిని వంచడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. ఈ ఒత్తిడిని తట్టుకోవడానికి బ్లేడ్లు విలోమ దిశలో తగినంత బలంగా ఉండాలి. అంతేకాకుండా నిలువు షాఫ్ట్ను గైవైర్లతో భద్రపరచడం సాధ్యం కాదు, కాబట్టి బలమైన గాలులకు గురైనప్పుడు అది నిలువుగా ఉండేలా బేస్ వద్ద కలపడం బలంగా ఉండాలి. దీని ఆకారం కారణంగా దీనిని హెచ్-టైప్ విండ్మిల్ అని కూడా పిలుస్తారు. ఆధారం మరియు సూచనలు: SN భద్ర, D. కాస్తా మరియు S. బెనర్జీ: “విండ్ ఎలక్ట్రికల్ సిస్టమ్స్”, 1వ ఎడిషన్, ఆక్స్ఫర్డ్ ప్రచురణలు.