బ్రెయిలీ కోడ్ గురించి దృష్టి లోపం ఉన్న వ్యక్తులు సాంప్రదాయ మరియు ఆధునిక పరికరాల సహాయంతో చదవడానికి మరియు వ్రాయడానికి బ్రెయిలీ కోడ్ను ఉపయోగిస్తారు. బ్రెయిలీ అనేది పెరిగిన చుక్కల స్క్రిప్ట్. దృష్టి లోపం ఉన్న వ్యక్తులు తమ చేతివేళ్లను ఎంబోస్డ్ బ్రెయిలీ చుక్కల పంక్తులపైకి తరలించడం ద్వారా చదువుతారు. లూయిస్ బ్రెయిలీ, ఒక ఫ్రెంచ్ విద్యావేత్త మరియు ఆవిష్కర్త, బ్రెయిలీ అని పిలువబడే విప్లవాత్మక స్పర్శ రచనా విధానాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు. 1809లో జన్మించిన లూయిస్ బ్రెయిలీ చిన్న వయస్సులోనే ఒక ప్రమాదం కారణంగా చూపు కోల్పోయాడు. అతని అంధత్వం ఉన్నప్పటికీ, అతను విద్యావేత్తలలో రాణించాడు మరియు దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి చదవడానికి మరియు వ్రాయడానికి మెరుగైన పద్ధతిని రూపొందించడానికి ప్రయత్నించాడు. నిశ్శబ్ద సంభాషణ కోసం ఉపయోగించే సైనిక కోడ్ నుండి ప్రేరణ పొంది, అతను 15 సంవత్సరాల వయస్సులో బ్రెయిలీ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేశాడు. ఈ వ్యవస్థ అక్షరాలు, సంఖ్యలు మరియు విరామ చిహ్నాలను సూచించడానికి పెరిగిన చుక్కల నమూనాలను ఉపయోగిస్తుంది, అంధులు మరియు దృష్టి లోపం ఉన్న వ్యక్తులు స్పర్శ ద్వారా చదవడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. బ్రెయిలీ వ్యవస్థ ప్రపంచవ్యాప్తంగా దృష్టి లోపాలతో ఉన్న వ్యక్తులకు ప్రాప్యత మరియు అక్షరాస్యత కోసం ఒక ప్రాథమిక సాధనంగా మారింది. ప్రారంభించడానికి, బ్రెయిలీ ఒక కోడ్ మరియు స్వతంత్ర భాష కాదని అర్థం చేసుకోవడం చాలా అవసరం. ప్రతి అక్షరం లేదా వర్ణమాల ప్రత్యేకమైన బ్రెయిలీ అక్షరంతో సూచించబడుతుంది. ఈ వ్యవస్థ యొక్క ముఖ్య లక్షణాలను హైలైట్ చేయడం సరైనది. బ్రెయిలీ వ్యవస్థ బ్రెయిలీ సెల్స్ అని పిలువబడే దీర్ఘచతురస్రాకార ప్రదేశాలలో రెండు నిలువు వరుసలలో అమర్చబడిన ఆరు ఎత్తైన చుక్కల నుండి నిర్మించబడింది. చుక్కలు మరియు ఖాళీ స్థలాల యొక్క ప్రతి కలయిక ఒక సెల్ను ఆక్రమిస్తుంది. బ్రెయిలీ సెల్ను రూపొందించడానికి ఆరు చుక్కలు రెండు నిలువు వరుసలలో (ప్రతి నిలువు నిలువు వరుసలో మూడు చుక్కలు) నిర్వహించబడతాయి. వివిధ బ్రెయిలీ అక్షరాలను ఏర్పరిచే చుక్కల స్థానాలను గుర్తించడంలో సహాయపడటానికి, సెల్లోని చుక్కల స్థానాలు లెక్కించబడతాయి: చుక్కలు 1, 2 మరియు 3 ఎడమవైపు క్రిందికి, చుక్కలు 4, 5 మరియు 6 కుడివైపు క్రిందికి ఉంటాయి. బ్రెయిలీ సెల్లు బ్రెయిలీ వ్యవస్థ యొక్క ప్రాథమిక బిల్డింగ్ బ్లాక్. బ్రెయిలీ సెల్ యొక్క ఈ 6 చుక్కలు 63 విభిన్న కలయికలను ఏర్పరుస్తాయి మరియు విభిన్న అక్షరాలు, చిహ్నాలు లేదా అక్షరాలను సూచిస్తాయి. సమరూపత మరియు నేర్చుకునే సౌలభ్యం కోసం, లూయిస్ బ్రెయిలీ 63 చిహ్నాలను సమరూప 7 పంక్తులలో సమూహపరిచారు. దీర్ఘకాలంలో ఈ 7 పంక్తుల అమరిక, విశ్వవ్యాప్తంగా ఆమోదించబడనంత కాలం తర్వాత స్క్రిప్ట్ను సవరించడం, సవరించడం వంటి వివాదాలకు దారితీసింది. బ్రెయిలీ గ్రేడ్లు బ్రెయిలీ వివిధ రకాల "గ్రేడ్లు" మరియు వైవిధ్యాలలో వస్తుంది. బ్రెయిలీకి మూడు గ్రేడ్లు ఉన్నాయి: గ్రేడ్ 1:- బ్రెయిలీ గ్రేడ్ 1 బ్రెయిలీ వర్ణమాల, సంఖ్యలు మరియు విరామ చిహ్నాలను కలిగి ఉంటుంది, ఇది నేరుగా వాటి ముద్రిత ప్రతిరూపాలకు అనుగుణంగా ఉంటుంది. గ్రేడ్ 2:- గ్రేడ్ 2 బ్రెయిలీ తరచుగా ఉపయోగించే పదాలు మరియు అక్షరాల కలయికల కోసం సంకోచాలు మరియు సంక్షిప్తాలతో పాటు గ్రేడ్ 1 వలె అదే అక్షరాలు మరియు విరామ చిహ్నాలను కలిగి ఉంటుంది. ఈ సంకోచాలు స్థలం మరియు సమయాన్ని ఆదా చేయడంలో సహాయపడతాయి. గ్రేడ్ 2 బ్రెయిలీలో చదవడం మరియు వ్రాయడం ప్రక్రియను వేగవంతం చేస్తుంది. పుస్తకాలు మరియు ఇతర పత్రాలు వంటి చాలా బ్రెయిలీ మెటీరియల్స్ గ్రేడ్ 2 బ్రెయిలీలో వ్రాయబడ్డాయి. బ్రెయిలీ పుస్తకాలను ముద్రించడానికి/ఎంబాసింగ్ చేయడానికి మరియు పఠన ప్రక్రియను సులభతరం చేయడానికి అవసరమైన కాగితాన్ని తగ్గించడానికి కూడా ఈ సంక్షిప్తాలు ఉపయోగించబడతాయి. గ్రేడ్ 3:- గ్రేడ్ 3 బ్రెయిలీ ప్రధానంగా వ్యక్తిగత కరస్పాండెన్స్, డైరీలు మరియు నోట్స్ కోసం ఉపయోగించబడుతుంది. ఇది సంక్షిప్తలిపి రూపంగా పనిచేస్తుంది, ఇక్కడ మొత్తం పదాలు కొన్ని అక్షరాలకు సంక్షిప్తీకరించబడతాయి. భారతి బ్రెయిలీ భారతి బ్రెయిలీ అనేది భారతదేశంలోని భాషలను వ్రాయడానికి ఉపయోగించే బ్రెయిలీ లిపి. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం రాకముందు దేశవ్యాప్తంగా వాడుకలో ఉన్న వివిధ బ్రెయిలీ లిపిలను ప్రామాణీకరించడానికి ఇది అభివృద్ధి చేయబడింది. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం రాకముందు, వివిధ భారతీయ భాషలకు పదకొండు వేర్వేరు బ్రెయిలీ లిపిలు వాడుకలో ఉన్నాయి. ఈ వైవిధ్యం దృష్టి లోపం ఉన్న వ్యక్తులు వివిధ ప్రాంతాలలో కమ్యూనికేట్ చేయడం మరియు నేర్చుకోవడం సవాలుగా మారింది. 1951 నాటికి, ఒకే జాతీయ ప్రమాణం, భారతి బ్రెయిలీ స్థాపించబడింది. దేశవ్యాప్తంగా ఉపయోగించబడే ఏకరీతి వ్యవస్థను రూపొందించడానికి ఈ ప్రమాణీకరణ చాలా కీలకమైనది. భారతి బ్రెయిలీ యొక్క ప్రామాణీకరణ దృష్టి లోపం ఉన్న వ్యక్తులు వారి స్థానిక భాషలలో విద్యా సామగ్రి, అధికారిక పత్రాలు మరియు సాహిత్యాన్ని యాక్సెస్ చేయడం సులభతరం చేసింది. ఈ చేరిక వారి విద్యా, సామాజిక మరియు ఆర్థిక ఏకీకరణలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది. బ్రెయిలీ అనువాద సాఫ్ట్వేర్ మరియు బ్రెయిలీ ఉత్పత్తి పరికరాల వంటి కొత్త సాంకేతికతల అభివృద్ధి, భారతి బ్రెయిలీ యొక్క ప్రాప్యత మరియు వినియోగాన్ని మరింత మెరుగుపరిచింది. నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ విజువల్లీ హ్యాండిక్యాప్డ్ - NIVH (ఇప్పుడు, నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ ది ఎంపవర్మెంట్ ఆఫ్ పర్సన్స్ విత్ విజువల్ డిజేబిలిటీస్) 1979లో నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ ది బ్లైండ్ నుండి అభివృద్ధి చేయబడింది మరియు బ్రెయిలీ అభివృద్ధికి సంబంధించిన కార్యకలాపాలను కూడా ఇన్స్టిట్యూట్ చేపట్టింది. బ్రెయిలీకి సంబంధించిన అభివృద్ధి కార్యకలాపాలను చేపట్టేందుకు బ్రెయిలీ డెవలప్మెంట్ యూనిట్ను కూడా ఇన్స్టిట్యూట్లో ఏర్పాటు చేశారు. భారతదేశంలో బ్రెయిలీ అభివృద్ధిని పర్యవేక్షించడానికి మరియు మెరుగుపరచడానికి ఒక పర్యవేక్షక సంస్థ, బ్రెయిలీ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా (BCI) 2008లో ఇన్స్టిట్యూట్లో స్థాపించబడింది. యూనికోడ్ మ్యాపింగ్ చార్ట్తో ప్రామాణిక భారతి బ్రెయిలీ కోడ్లు 'ప్రామాణిక భారతి బ్రెయిలీ కోడ్స్' పుస్తకం దృష్టి వైకల్యం ఉన్న వ్యక్తులకు ప్రాప్యత మరియు సాధికారతను ప్రోత్సహించే దిశగా ఒక ముఖ్యమైన దశను సూచిస్తుంది. ఇది భారతదేశంలో ప్రామాణికమైన బ్రెయిలీ యూనికోడ్లకు సమగ్ర మార్గదర్శిని అందించడం ద్వారా బ్రెయిలీ అభివృద్ధి మరియు ప్రయోజనాన్ని పునర్నిర్వచిస్తుంది. భారతీయ భాషల కోసం ఈ పత్రం యూనికోడ్తో మ్యాప్ చేయబడిన ప్రామాణిక బ్రెయిలీ కోడ్లను అందిస్తుంది. యూనికోడ్ మ్యాపింగ్ చార్ట్తో ప్రామాణిక భారతి బ్రెయిలీ కోడ్లు భారతి బ్రెయిలీ మాన్యువల్ ప్రత్యేక అధ్యాపకులు తల్లిదండ్రులు మరియు ఇతర అభ్యాసకులు భారతి బ్రెయిలీని తెలుసుకోవటానికి మరియు అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ పుస్తకం ఉపయోగపడుతుంది. మరాఠీ, హిందీ, సంస్కృతం, తెలుగు, కన్నడ, మలయాళం, గుజరాతీ, బెంగాలీ మరియు ఇతరుల బ్రెయిలీ చార్ట్ మాన్యువల్లో ప్రదర్శించబడింది. మాన్యువల్లో భారతి బ్రెయిలీ బోధనతో పాటు రైటింగ్ మరియు ట్రాన్స్క్రిప్షన్ నియమాలు కూడా ఉన్నాయి. భారతి బ్రెయిలీ మాన్యువల్ మూలం: నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ ద ఎంపవర్మెంట్ ఆఫ్ పర్సన్స్ విత్ విజువల్ డిజేబిలిటీస్, దివ్యాంగజన్