অসমীয়া   বাংলা   बोड़ो   डोगरी   ગુજરાતી   ಕನ್ನಡ   كأشُر   कोंकणी   संथाली   মনিপুরি   नेपाली   ଓରିୟା   ਪੰਜਾਬੀ   संस्कृत   தமிழ்  తెలుగు   ردو

కరువు సమయంలో గేదెల నిర్వహణ

కరువు ఎప్పుడూ పశువుల ఉత్పాదకత మరియు సంపదకు తీవ్రమైన నష్టాలను కలిగిస్తుంది. ఇది జంతువులలో పొదుపు లేకుండా ఉండటం, పునరుత్పత్తిలో రాజీ, రోగనిరోధక శక్తి తగ్గుదల, ఎక్కువ వ్యాధుల దాడులకు గురవ్వటం జరుగుతుంది మరియు తక్కవ నాణ్యత దానా లభ్యత వంటివి జీవవ్యవస్థలపై చెడు ప్రభావాన్నీ చూపుతాయి. దీనివలన జంతువుల ఉత్పత్తి మరియు ఆరోగ్యాలలో తగ్గుదల కనిపిస్తుంది. ఈ కారణంగా, కరువు ఉపశమన వ్యూహాలు ఏకీకృతం చేసారు. అందుబాటులో ఉన్న వనరులను ఉపయోగించి (20% వరకు శరీర బరువు నష్టం ఉన్న) జంతువులు ప్రాణాలు కోల్పోవడాన్ని తగ్గించటం దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. పునరుత్పత్తి సామర్థ్య నష్టాన్ని అరికట్టడం మరియు ఈ జంతువుల ఉత్పత్తిని తిరిగి ప్రారంభంచటం దీని అంతిమ లక్ష్యం.

హౌసింగ్ మేనేజ్మెంట్

  • షెడ్డులలో సరైన వెంటిలేషన్ ఉండేలా చూడంచి మరియు ఎక్కున జన సమూహం లేకుంటా చూడండి.
  • ఎక్కున సార్లు దానా పెట్టండి. ముఖ్యంగా ఉదయం & సాయంత్రం చివర పొడి పదార్థం మరింత తినడానికి అనుమతించండి.
  • ఎక్కువ సమయం ఎండలో ఉంచకుండా ప్రొద్దున్నే చల్లని సమయంలో సమీపంలో లోని ప్రాంతంలో మేతకు తీసుకు వెళ్లండి.
  • గ్రీన్ కవర్ అనగా, చెట్టు నీడ ప్రత్యక్ష సూర్య రశ్మి నుండి పశువులను రక్షించడానికి అత్యంత అనుకూలంగా ఉంటుంది మరియు తాజా గాలి అందుతుంది. ఇది వేడి ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి సహాయపడుతుంది.
  • తెరిచిన మరియు పాక్షికంగా కప్పిన షెడ్డులను , లోపల కట్టేయటం కంటే, జంతువులు ఎక్కువగా ఇష్టపడతాయి.
  • వీలైతే, గేదెలకు స్నానం చేయించండి. దోర్లటానికి అనుమతి ఇవ్వండి.
  • వీలైతే, మధ్యాహ్నం చల్లని నీరు జంతువులపై బకెట్ తో చల్లండి.

ఆహార నిర్వహణ

  • వనరుల సమర్థవంతమైన వినియోగం కోసం తగిన దాణా పద్ధతులు అవలంబిచటం అవసరం. దూసుకొస్తున్న కరువు ముప్పును దృష్టిలో ఉంచుకొని ఆకుపచ్చ పశుగ్రాస పరిరక్షణ చేసుకోవటం ముఖ్యం. అయితే, కరువు పరిస్థితులకు సిద్ధంగా లేని నేపథ్యంలో, సరియైన దానా పెంపుదల మరియు అనుబంధ వ్యూహాలు మరింత అత్యవసరం అవుతాయి. ఇక్కడ అనుబంధాల ఎంపిక కీలకం. అధిక శక్తి/ప్రోటీన్ మరియు ఖనిజ పదార్థాలు కలిగిన దానాకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.
  • ఆకుపచ్చ పశుగ్రాసం లేకపోవడం విటమిన్ లోపానికి (ముఖ్యంగా వి. A & E) కారణం అవుతుంది. అందువలన, అనుబంధంగా ఇవ్వడం అవసరం అవుతుంది. రోజుకు 15 నుంచి 18 లీటర్లు పాలు ఇచ్చే ఒక గేదెకు, 60 నుంచి 75 వేలు, 15 నుండి 20 వేలు, 400 నుంచి 500 IU A, D3, E విటమినులు అవసరం అవుతాయి. దీనిని 10 G బ్రావిటా తినిపించి పొందవచ్చు.
  • అనుబంధ దాణా ధాన్యాలు/నూనె కేకులు వారానికి రెండుసార్లు ఇవ్వవచ్చు
  • కొరత మరియు దీర్ఘ కాల నిల్వ సమస్య వలన జంతువులకు అనుబంధ ధాన్యాన్ని ఉపయోగించలేము. అందువలన, మెరుగైన గాఢత కల పశుగ్రాస చెట్లు మరియు యూరియా ప్రయోగించని గడ్డి [మొలాసిస్ 4% యూరియా]లాంటివి ఉపయోగించాలి.
  • అవకాశం ఉన్న దగ్గర, నూనె గింజల కేక్ వంటి సహ-ఉత్పత్తులను సహేతుకమైన ధరలో అందుబాటులో ఉంటే వాడాలి.
  • గడ్డి యూరియా మొలాసిస్ ను 1.00 క్వింటాళ్ల గడ్డి, 10 కిలోల మొలాసిస్ కలిగిన 20 లీటర్ల నీరు, 1 కిలో యూరియా, 500 గ్రాములు ఖనిజ మిశ్రమం, 50 గ్రా బ్రావిటా (విటమిన్ A, D3 మరియు E) మరియు 1 కిలో ఉప్పు ఉపయోగించి చేయవచ్చు. మొలాసిస్ అందుబాటులో లేకపోతే, 10 కిలోల యూరియకు 1.5 కిలోల నేల ధాన్యాన్ని మిళితం చేయవచ్చు
  • మొక్కజొన్న స్ట్రోవర్స్/సోయాబీన్ చాఫ్ మొదలైనవి రేషన్ లో 30% వరకు ఇవ్వవచ్చు.
  • సున్నపురాయి పొడితో సప్లిమెంట్ అయిన చెరకు టాప్స్ (2.3% డిసిపి మరియు 49% TDN కలిగినది) ఇవ్వవచ్చు.
  • మామిడి ఆకులు, పాపల్, మర్రి, తుమ్మ, సుబాబుల్, మహువా, ఇస్రాయలీ బబూల్ కాబూలీ కిక్కర్, కూరగాయల ఆకులు, పండ్ల గుజ్జు మరియు వ్యర్థాలు; మరియు కొన్ని అసాధారణ దానాలు, పొడి చెరకు ఆకుల దానా లాంటివి కరువు కాలంలో కొంత మోతాదులో ఇవ్వవచ్చు.
  • చెట్టు అకులు 50%, 5% కేక్ తో కలిపి, 25% అందుబాటులోని దానా (ఇస్రేల్ బబూల్, కాబూలి కికర్), 1% యూరియాతో 15% మొలాసిస్ 2% ఖనిజ మిశ్రమం మరియు 2% ఉప్పును దానాగా వాడవచ్చు.
  • అరటి కాండం మరయు ఆకులు {6.5% డిసిపి మరియు 75% TDN కలిగిన (DNA ఆధారంగా)} రోజుకు 15 నుండి 20 కిలోలను పశుగ్రాసంగా వాడవచ్చు.
  • విషపు మొక్కలను పశువులు మేయడం వలన సమస్యలు రావటం, నాణ్యమైన పశుగ్రాసం లేని సమయంలో మరింత సాధారణమైపోతుంది. రైతులకు అవగాహన, ముఖ్యంగా నైట్రేట్/నైట్రైట్ మరియు HCN విషాలకు సంబంధించి, అత్యవసరం.
  • HCN విషాన్ని నివారించేందుకు జొన్నలను (పాలు దశ వద్ద) కనీసం 24 అంగుళాలు ఎత్తు చేరుకున్న తర్వాత కోయాలి.
  • అందుబాటులో ఫాలో ప్రాంతాలలో, ఏ వర్షపాతం అయినా, రైతులు ముత్యాల మిల్లెట్ (సజ్జ, జొన్న PC6, ఎంపి చారి) మరియు చిక్కుళ్ళు (పెసర, మాత్, లెగ్యుమినాసే BL1 మరియు BL2) మేత మరియు పశుగ్రాసం గడ్డి వంటి తక్కువ నిడివి కరువు ఓర్పుగల శుష్క రకం పంటలు (సెంచర్స్ కనుపాప చాలక, అంత్రోపోగన్ మొదలైనవి) సాగు చేయాలి. రబీ సీజన్ తరువాత కాలంలో, చైనీస్ క్యాబేజీ వంటి పంటలు వేయాలి. ఇది తక్కువ నీటితో పెరుగుతుంది మరియు శీతాకాలంలో పశుగ్రాసంగా వాడవచ్చు.
  • చెరకు పండించే ప్రాంతాల్లో చెరకు టాప్స్ మరియు పొడి చెరకు ఆకులను ముడి ప్రోటీన్ కంటెంట్ పెంచడానికి కరువు ప్రాంతాల్లో వినియోగించవచ్చు.
  • 50% చెరుకు చెరకుపిప్పి (3% సిపి మరియు 40% TDN) + 17% చమురు కేక్ + 25% మొలాసిసును 4% ఊక, 1% ఉప్పు, 2% ఖనిజ మిశ్రమం మరియు 1% యూరియా కలిపిన మిశ్రమం పెద్ద జంతువుల నిర్వహణకు ఉపయోగపడతుంది.
  • పాక్షికంగా దెబ్బతిన్న/విస్మరించిన గోధుమ/ఇతర ధాన్యాలను ఉత్పాదక జంతువుల ఆహారం కోసం వాడవచ్చు.
  • యూరియా మినరల్ మొలాసిస్ బ్లాక్ (UMMB)ను సమర్థవంతంగా కరువు పరిస్థుతులలో ప్రోటీన్, శక్తి మరియు ఖనిజ మిశ్రమంగా వినియోగించవచ్చు. UMMB దీర్ఘకాల కరువు సమయంలో సంతానోత్పత్తి నష్టాన్ని నివారించడంలో సహాయయడుతుంది. ఈ బ్లాకులను సులభంగా ఎక్కువ దూరాలకు రవాణా చేయవచ్చు

పునరుత్పత్తి నిర్వహణ

  • కరువు పరిస్థితులు తగ్గేవరకు, జంతువులకు వంధ్యత్వ చికిత్స చేయరాదు కానీ చక్రీయ జంతువులకు AI ద్వారా గర్భదానం తప్పక చేయించాలి.
  • సాధారణ/ఆమోదయోగ్యమైన పెరుగుదల, పాల ఉత్పత్తి మరియు చక్రీయమైన జంతువులు సరిగా కనాలి. తిరిగి కనేవాటిని పశువైద్యుడి సలహా ప్రకారం నయం చేయవచ్చు.
  • వేసవి సమయంలో, ఆడ జంతువులకు చల్లని సమయంలో (ఉదయం మరియు సాయంత్రం) గర్భదానం చేయించాలి.
  • అకాల జననాలు, మావి ధారణ అదేవిధంగా, మాస్టిటిస్ మొదలైనవి ప్రసవాలకు సంబంధించిన సమస్యలకు గర్భం చివరి మూడు నెలల కాలంలో మౌఖికంగా లేదా I/M ద్వారా విటమిన్ ఎ, డి, ఇ అందించాలి. ముఖ్యంగా, పశుగ్రాసం అందుబాటులో లేని జంతువులకు అందించాలి. ఎక్కువ గేదెలు కరువు కాలంలో మరియు వర్షాకాలం తరువాత ఈ దశలో ఉంటాయి.

ఆరోగ్య నిర్వహణ

  • రోగనిరోధక-స్పర్థ కరువు వంటి ఒత్తిడితో కూడిన పరిస్థితులలో ఎక్కువగా ఎదుర్కొనవలసి ఉండవచ్చు.
  • గ్లోబల్ వార్మింగ్ మరియు కరువు వలన వ్యాధి కారకాలు, రోగ వాహకాలు , మరియు సాంక్రమిక వ్యాధులు వచ్చే అవకాశాలు ఉన్నాయి.
  • ఎక్కువగా తీవ్ర కరువు సంభవించే పొడి ప్రాంతాల నుంచి తక్కువగా ప్రభావిత మండలాల వైపు పశువుల వలసలు పెరుగుతాయి. ఈ వలసలు వ్యాధికారకాలు కావచ్చు. ముఖ్యంగా పొడి ప్రాంతాలలో ప్రబలంగా వ్యాప్తి చెందే ప్రమాదం ఉంది.
  • రైతుల వనరులు, తన కుటుంబం కోసం ఆహార సమకూరిన తర్వాత, పశువుల మేత, పశుగ్రాసాలకు వినియోగిస్తాడు. పర్యవసానంగా, జంతువల ఆరోగ్యం ఖర్చులు తగ్గిపోయో ప్రమాదం ఉంది. దీనివలన వివిధ రోగ కారక క్రిముల వ్యాప్తి పెరుగుతుంది.
  • జంతువులలో వలసల వలన వివిధ అతిధేయి గ్రహణశీలత కారణంగా వ్యాధులు వేగంగా వ్యాప్తిచెందుతాయి. దీనికి జంతునులు సిద్ధంగా ఉండవు. దీని వలన కొత్త వ్యాధికారకాలు పుట్టవచ్చు. ఉదా: ఉష్ణమండల ఎంజూటిక్ వ్యాధులు బ్లూ టంగ్, తెలిరోసిస్ మొదలైనవి
  • వెక్టర్స్ వ్యాధుల పెరుగుదల కారణంగా విస్తృతమైన నష్టాలు కలుగుతాయి.
  • అంతర్ఘటన : నాణ్యతలేని పొడి పశుగ్రాసం, ఆహారంలో ఆకస్మిక మార్పు మరియు తక్కువ నీరు తీసుకోవటం వలన తక్కున లాలాజలాలు రావటం, తక్కువ ఆహారం తీసుకోవడం, మలబద్ధకం మరియు అనోరెక్సియా రావచ్చు. లిక్విడ్ మైనము రోజుకు 4 L చొప్పున వరసగా 3 రోజులపాటు లేదా మేగ్ సల్ఫ్ తో 250 గ్రా మోస్తరు నీటిలో హిమాలయ బాటిస్ 50 గ్రా కలిపి ఇవ్వవచ్చు.
  • వడ దెబ్బ: పాంటింగ్, పాలిచ్చే జంతువులలో తక్కువ పాల ఉత్పత్తి, జ్వరం మొదలైనవి తగ్గడానికి అయోడైస్డ్ నూనె (750 mg మౌళిక అయోడిన్) వాడాలి.
  • రాగి నుంచి దుష్ప్రభావాలు : నీటి కొరత వల్ల, విత్తనాల వృద్ధి నెమ్మదిస్తుంది. ఫలితంగా HCN దుష్ప్రభావాలు కలుగుతాయి. వేగమైన శ్వాస, మూర్ఛ, లాలాజలం, కంటిపాప పెరుగుట మరియు అంతిమ మరణం వంటి లక్షణాలను జంతువులలో కనిపిస్తాయి. ఒక పెరిగిన జంతువు (500 కి.గ్రా BW)కు 200 ml నీటిని మరియు 2.5 గ్రా సోడియం నైట్రేట్ 30 గ్రా సోడియం బైకార్బొనేటును కలిపిన 200 ml సొల్యూషను (i /v) ఇవ్వవచ్చు. పరిస్థితి తీవ్రంగా ఉంటే డోస్ రెట్టింపు చేయవచ్చు. అవసరమైతే, 30 నుండి 60 గ్రా సోడియం బైకార్బొనేట్ పెరిగిన జంతువుకు నోటిద్వారా కూడా అందించవచ్చు. జంతువును వైద్య సంరక్షణలో ఉంచాలి.
  • యూరియా విషప్రభావం : 2% ఎసిటిక్ ఆమ్లం [వెనిగర్] వైద్య సంరక్షణలో వాడవచ్చు.
  • సేంద్రీయఫాస్ఫేట్ విషప్రభావం : జంతువు లాలాజలం, కళ్ళలో నీరు, ఆయాసం, చెమట మొదలైన లక్షణాలను చూపుతాయి. ఆట్రోపైన్ సల్ఫేట్ @ 0.25 mg/kg శరీర బరువును సిఫార్సు చేయబడుతుంది. అదే మోతాదు 3-4 గంటల తరువాత తిరిగి ఇవ్వ వచ్చు.

మూలం: సెంట్రల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ రీసర్చ్ ఆన్ బఫల్లోస్, హిసార్



© 2006–2019 C–DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
English to Hindi Transliterate