অসমীয়া   বাংলা   बोड़ो   डोगरी   ગુજરાતી   ಕನ್ನಡ   كأشُر   कोंकणी   संथाली   মনিপুরি   नेपाली   ଓରିୟା   ਪੰਜਾਬੀ   संस्कृत   தமிழ்  తెలుగు   ردو

విశాఖపట్నం

విశాఖపట్నం

నీటి పారుదల

గోదావరి నీరు విశాఖకు మళ్లింపు

పోలవరం ప్రోజెక్టు నిర్మాణం చేపడితే పాయకరావుపేట అనకాపల్లి మధ్య 1.50 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతుంది. ఏలేరు ఎడమకాలువ నీటిని మరో 50 వేల ఎకరాలకు వినియోగించుకోవచ్చు. ఈ కాలువను చోడవరం వరకూ పొడిగిస్తే మరో 30 వేల ఎకరాల భూమి సాగులోకి వస్తుంది. ప్రస్తుతం ఉన్న ఇరిగేషన్‌ పథకాలకు పూర్తి సామర్ధ్యం వినియోగించుకునే చర్యలు చేపట్టాలి. గెడ్డలు, కాలువలు, చెరువులు పూడికలు తీయించాలి. చెక్‌డ్యాములు నిర్మించడం, మైనర్‌ ఇరిగేషన్‌ ప్రోజెక్టులు చేపట్టడానికి అవకాశాలు మైదాన ప్రాంతంలో 573, ఏజెన్సీ ఏరియాలో 547 చెక్‌డ్యాంలు ఉన్నా అత్యధికం మరమ్మతులకు గురై ఉన్నాయి. మొత్తం 1120 ఉన్నాయి. వీటి ద్వారా 2.10 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు లభ్యమవుతోంది.

భూగర్భ జలాలు

గ్రామీణ ప్రాంతంలో పుష్కలంగా భూగర్భ జలాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో బోరుబావులు, నూతుల ద్వారా 20 వేల ఎకరాలలోపే భూమి సాగవుతున్నది. భూగర్భ జలాలు అడుగంటిన అనంతపురం లాంటి జిల్లాలో 300 అడుగుల పైబడి లోతు బోర్లు రైతులు వేయటానికి సిద్ధపడిన అక్కడ నీరు అభ్యత లేదు. విశాఖ జిల్లాలో మాత్రం భూగర్భ జలాలు సాగుకి ఉపయోగించుకోలేని దయనీయ పరిస్థితిలో రైతాంగం ఉంది. అత్యధిక మంది చిన్న, సన్నకారు రైతాంగం కావటంతో వేల రూపాయలు పెట్టుబడి పెట్టి బోర్లు వేయించుకోలేకపోతున్నారు. ప్రభుత్వం నుండి ఎలాంటి సహాయము లేదా ప్రోత్సాహము లేదు. పలితంగా అత్యధిక వ్యవసాయం కేవలం వర్షాధారం మీదే ఆధారపడింది.

గ్రామీణ ప్రాంతం

సాగునీరు: అవసరాలకు మించి వర్షపాతం జిల్లాలో నమోదవుతున్నా వ్యవసాయానికి సరిపడా నీరులేదు. తాగునీటికి కూడా ప్రజలు కటకటలాడుతున్నారు. జిల్లాలో మేజర్‌ ఇరిగేషన్‌ ప్రాజెక్టు ఒక్కటీలేదు. ఒకటి మీడియం, మిగిలినవి మైనర్‌ ఇరిగేషన్‌ పథకాలు మాత్రమే. పెద్దగా చెరువులు లేవు. ఉన్నవాటికి మరమ్మతులు చేయకపోవడం వల్ల వర్షపాతంలో పై స్థానంలో ఉన్నప్పటికీ జిల్లాలోని అత్యధిక గ్రామీణ ప్రాంతం నిత్యం కరువువాత పడుతోంది. జిల్లాలో కురుస్తోన్న 1088 మి.మీ. వర్షానికి గాను కేవలం సగము మాత్రమే నిల్వ చేసుకోగలుగుతున్నాయి.

జిల్లాలో మైదాన ప్రాంతంలో సాగుకు అవకాశం ఉన్న వ్యవసాయ భూమి సుమారు 33 శాతం మాత్రమే. సాగుకు అనుకూలమైన 10.31 లక్షల ఎకరాల భూమిలో 9,49,257 ఎకరాల్లో సాగు జరుగుతోంది. ఇందులో కేవలం 2.15 లక్షల ఎకరాలకు మాత్రమే సాగునీరు అందుతోంది. అంటే వ్యవసాయోగ్య భూమిలో కేవలం 23% భూమికి మాత్రమే సాగునీరు అందుతోంది. ఇందులో కూడా శారద, తాండవ, వరాహ  శబరి, మేఘాద్రిగెడ్డ, రైవాడ, కోణాం, గంభీరం ప్రాజెక్టుల కింద 2.80 లక్షల ఎకరాలు ఆయకట్టు భూములకు సాగునీరు అందుతోంది. ఈ కింద పేర్కొన్న ప్రాజెక్టులను చేపడితే మరింత ఆయకట్టు సాగులోకి వచ్చే అవకాశముంది.

ఆధారము: ఈనాడు

ప్రధాన పంటలు

జిల్లాలో సగానికి పైగా వ్యవసాయం మీద ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. జిల్లాలోని 38 లక్షల జనాభాలో 23 లక్షలు గ్రామీణ జనాభా ప్రభుత్వం నీటికల్పన నిర్లక్ష్యం వల్ల జిల్లాలో వ్యవసాయ రంగం అభివృద్ధికి నోచుకోవడం లేదు. ఫలితంగా గ్రామ సీమలలో పేదరికం, అవిద్య, అనారోగ్యం విలయ తాండవం చేస్తున్నాయి. వ్యవసాయదార్లు సంఖ్య 4,51,368. ఒక ఎకరం కంటే తక్కువ భూమి ఉన్నవారు 2,28,322. ఎకరాల లోపు భూమి గల చిన్న సన్నకారు రైతులు రైతాంగంలో 97 శాతం ఉన్నారు. వీరిలో అత్యధికులు కౌలు రైతులు. వీరి చేతిలో 3,47,465. సాగునీటి లభ్యత లేకపోవడంతో పంటల విస్తీర్ణం గణనీయంగా తగ్గిపోయింది. గత 10 ఏళ్ల కాలంలో పంటల ఉత్పత్తి పరిశీలిస్తే వరిపంట విస్తీర్ణంలో మార్పులేదు. మొత్తం జిల్లాలో 2,87,000 ఎకరాల వద్ద స్థిరంగా ఉంది. దిగుబడి మాత్రం తగ్గింది. 1991లో వరి దిగుబడి 1.83 లక్షల టన్నులు ఉండగా, 2004 నాటికి 1.46 లక్షల టన్నులకు పడిపోయింది. అదే భూమిలో సాగుచేసినా 20 శాతంపైగా దిగుబడి తగ్గిపోయింది. ఎకరానికి దిగుబడి 6.5 క్వింటాళ్లు మాత్రమే ఉంది. ఇది పశ్చిమ గోదావరి (13.8 క్వింటాళ్లు) గుంటూరు (13 క్వింటాళ్లు) జిల్లాల దిగుబడిలో సగం కంటే కూడా తక్కువ. సాగునీటి లభ్యత తగ్గిపోవటం, ఆధునిక వ్యవసాయ పద్ధతులు పాటించకపోవడం వర్షాధారం భూమిలో అకాల వర్షాలు లేదా వర్షాభావం వలన దిగుబడి తగ్గింది. అయినా ఇప్పటికీ జిల్లాలో ప్రధాన పంట వరే. మొత్తం సాగుభూమిలో 34.4 శాతం భూమిలో వరి పండుతోంది.

మెట్ట పంటల్లో జొన్న సాగు విస్తీర్ణం, దిగుబడి సగానికి సగం పడిపోయింది. జొన్న 1991 నుంచి 2001 నాటికి సాగు విస్తీర్ణం 1,12,000 ఎకరాల నుండి 49,200కు పడిపోయింది. వేరుశనగదీ అదే పరిస్థితి. ఈ పదేళ్ల కాలంలోను వాణిజ్య పంటల సాగు విస్తీర్ణం ఉత్పాదకత పెరిగింది. 1991లో జిల్లాలో చెరకు 78 వేల ఎకరాలలో పండించగా 2004 నాటికి 1 లక్షా 10 వేల ఎకరాలకు పెరిగింది. అంటే చెరకు సాగు 40 శాతం పైగా పెరిగింది. ఈ కాలంలోనే చెరకు పంటల 1991లో 18.08 లక్షలు టన్నులు నుండి 2004లో 36 లక్షల టన్నులకు చేరుకుంది. దిగుబడి కూడా ఎకరానికి 23.2 టన్నుల నుండి 32.4 టన్నులకు పెరిగింది. అయినా మిగిలిన జిల్లాలతో పోలిస్తే ఈ దిగుబడి తక్కువే. కృష్ణాజిల్లాలో 43 టన్నులు, చిత్తూరు 38 టన్నుల దిగుబడి ఉంది.

మెట్ట భూముల్లో జీడి విస్తీర్ణం ఉత్పత్తి పెరిగింది. అంటే వ్యవసాయం జీడికి మారిందని అర్ధమవుతుంది. అలాగే మెట్ట ప్రాంతాల్లో సరుగుడు తోటల పెంపకం కూడా పెరిగింది. ఈ రెండూ వ్యాపార పంటలు. కూలి పనులు అతి తక్కువగా ఉంటాయి. గత 20 ఏళ్లలో సముద్ర తీరంలో పంట భూములన్నీ చేపలు, రొయ్యల చెరువులుగా మార్చారు. నేడు ఆ భూములన్నీ నాశనమయ్యాయి. జిల్లాలో పంటల ద్వారా వందల కోట్ల రూపాయల   సంపదను రైతులు సృష్టిస్తున్నారు. చెరకు పంట ద్వారా 400 కోట్లు, వరి ద్వారా 100 కోట్లు ఆదాయం వస్తోంది. ఇతర పంటలను కూడా కలిపితే గణనీయమైన ఆదాయం వ్యవసాయం ద్వారా లభిస్తోంది.

సరైన సాగునీటి సౌకర్యాలు లేకుండానే ఇన్ని వందల కోట్ల రూపాయలు సంపద రైతులు సృష్టిస్తున్నారు. అదే సాగునీటి సదుపాయాలు కనుక కల్పిస్తే ఎన్నివేల కోట్లు సృష్టిస్తారో అర్ధం చేసుకోవచ్చు. కానీ ప్రభుత్వాల నిర్లక్ష్యం ఫలితంగా ఇప్పటికీ జిల్లాలో హెచ్చు వ్యవసాయం వర్షాధారం గానే సాగుతోంది. వ్యవసాయంలో వచ్చిన ఈ మార్పు గ్రామీణ ప్రాంతంపై తీవ్రమైన ప్రభావం చూపుతోంది. వ్యవసాయ కార్మికులు, పేద రైతులు విశాఖ నగరానికి, ఇతర పట్టణ ప్రాంతాలకు ఉపాధి కోసం వలసపోతున్నారు. వ్యవసాయం గిట్టుబాటు కాకపోవడంతో ప్రత్యామ్నాయంగా రైతులు, పాడి పశువుల పెంపకం చేస్తూ పాడిపై ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. దీనితో డైరీ పరిశ్రమ జిల్లాలో అభివృద్ధి అయ్యింది.

కౌలుదార్లు: జిల్లాలో కౌలు రైతులు గణనీయ సంఖ్యలో ఉన్నా అనేక సమస్యలు ఎదుర్కొంటున్నారు. వర్షాలు సక్రమంగా లేక పంటలు దిగుబడి రాకపోవడం పండిన పంటకు గిట్టుబాటు ధర లేకపోవడం, అధిక కౌలు చెల్లించలేక తీవ్ర నష్టానికి గురవుతున్నారు. అనేక సంవత్సరాల నుండి కౌలు రైతులుగా ఉన్నప్పటికీ ప్రభుత్వం నుండి వీరికి ఎలాంటి రక్షణ చర్యలు లేవు. పైపెచ్చు ప్రాథమిక వ్యవసాయ పరపతి కేంద్రాలు కౌలు రైతులకు రుణాలు ఇవ్వక నిరాకరిస్తున్నారు. అఖరికి ప్రభుత్వం సబ్సిడీపై అందించే విత్తనాలు, ఎరువులు కూడా ఇవ్వడంలేదు.

మార్కెట్‌ సౌకర్యం: వ్యవసాయ పంటలకు గిట్టుబాటు ధర లేకపోవడంతో రైతాంగం తీవ్రంగా  నష్టపోతున్నారు. ఆరు కాలాలు కష్టపడి పండించిన పంటలు కారు చౌకగా దళారుల పాలవుతున్నాయి. చెరకు వంటి పంటకు కూడా సరైన గిట్టుబాటు ధర ప్రభుత్వం కల్పించడం లేదు. చెరకు మిగులు ఉత్పత్తి పేర కొన్ని సందర్భాలలో కొనటానికి నిరాకరిస్తున్నారు. ఇక వరి, జొన్న, వేరుశనగ, జీడి లాంటి పంటల ధరలకు ప్రభుత్వం నుండి గ్యారంటీ కరువయ్యింది. రైతులు తమ పంటలను కాస్తా భూస్వాములు, పెద్ద పెద్ద వ్యాపార వేత్తలకే పరిమితమయ్యాయి.

రైతులకు వూతం పాడి: పాల ఉత్పత్తి ఈ కాలంలో బాగా అభివృద్ధి అయ్యింది. వ్యవసాయం గిట్టుబాటు కాని రైతాంగం దీని ద్వారా కొంత వూరట పొందుతున్నారు. వర్షాభావం వల్ల గేదెలకు గడ్డి దొరకటంలేదు. దాణా కొని మేపటం వల్ల పాడి కూడా ఏమాత్రం గిట్టుబాటు లేదు. అయినా గత్యంతరం లేక పేద రైతులు ఎక్కువ భాగం పాడిపై ఆధారపడుతున్నారు.

గ్రామీణ పరపతి: గ్రామీణ ప్రజలు పరపతిపై తీవ్ర కష్టాలనెదుర్కొంటున్నారు. జిల్లాలో మొత్తం ప్రాథమిక వ్యవసాయ సహకార పరపతి కేంద్రాలు 111 ఉన్నాయి. ఇందులో మండలానికి ఒకేఒక్క సహకార పరపతి కేంద్రం కలిగినవి 15 మండలాలు ఉన్నాయి. ఏజెన్సీ 11 మండలాలకు గాను 11 సహకార పరపతి కేంద్రాలు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వం నుండి వ్యవసాయదారులకు అందేపరపతి ప్రధానంగా సహకార రంగం నుండే. ఇటీవలకాలంలో సహకార రంగం నుండి అందే పరపతి సౌకర్యం తగ్గి సహకార రంగం నుండే. ఇటీవలకాలంలో సహకారరంగం నుండి అందే పరపతి సౌకర్యం తగ్గి పోతున్నది. తాగునీరు జిల్లాలో మొత్తం 5807 ఆవాస ప్రాంతాలకు గాను పూర్తి తాగునీటి సౌకర్యం 1563 ఆవాస ప్రాంతాలకు మాత్రమే ఉంది. పాక్షిక తాగునీటి సౌకర్యం 2285 ఆవాస ప్రాంతాలకు మాత్రమే ఉంది. 1516 గ్రామాలకు ఎటువంటి తాగునీటి సౌకర్యం లేదు. అంటే 73% గ్రామాలకు రక్షిత నీటి పథకం లేదు.

  • జిల్లాలో రక్షిత నీటి సరఫరా పథకాలు - 1418
  • సమగ్ర రక్షిత నీటి సరఫరా పథకాలు - 23
  • బోర్లు - 13,306
  • బావులు - 785

కనీసం బోర్లు కూడా లేని గ్రామాలు ఇంకా అనేకం ఉన్నాయి. ఈ వివరాలన్నీ జిల్లా గ్రామీణ నీటి సరఫరా విభాగం ఇచ్చినవే. ఈ పథకాలు కూడా రిపేర్లలో ఉండి పనిచేయనివి అనేకం ఉన్నాయి.

చింతపల్లిలో వ్యవసాయ పరిశోదనస్థానం

హైదరాబాద్‌ లోని ఆచార్య ఎన్‌జీరంగా వ్యవసాయ విశ్వ విద్యాలయం 1985లో చింతపల్లిలోప్రాంతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా కేంద్రాన్నినెలకొల్పింది. విశాఖ విజయనగరం శ్రీకాకుళం,ఖమ్మం,తూర్పుగోదావరి జిల్లాలోని ఉన్నత పర్వత శ్రేణి గిరిజన మండలాల్లో పంటల అభివృద్ధికి అవసరమైన పరిశోధనలు ఇక్కడి శాస్త్ర వేత్తలు చేపడుతున్నారు. గిరిజనులు అనాదిగా సాగు చేస్తున్న సంప్రదాయక పంటలు వరి మొక్కజొన్న,రాగులు, రాజ్‌మా, వలిసెలు వంటి పంటలతో పాటు సంప్రదాయేతర పంటలైన గోధుమ, లిన్సీడ్‌, పచ్చి బటానీ, కొమ్ముశెనగ, పొద్దుతిరుగుడు వంటి పంటలను శాస్త్రవేత్తలు పరిచయం చేశారు.

చింతపల్లిలో ఉద్యాన పరిశోధన కేంద్రం

చింతపల్లిలో వాతావరణం ఉద్యాన పంటలకు అనుకూలంగా ఉండటంతో ఇక్కడ ఉద్యాన పంటలను అభివృద్ది చేయాలని ఉద్యాన శాస్త్ర వేత్తలు సంకల్పించారు. దీనిలో భాగంగా కేవలం సుగంధ ద్రవ్య పంటలను అభివృద్ధి చేయాలన్న లక్ష్యంతో చింతపల్లిలో ఉద్యాన పరిశోధన స్థానాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.పచ్చిమ గోదావరి జిల్లా తాడేపల్లిగూడెంలోఉన్న డాక్టర్‌ వైఎస్‌ఆర్‌ ఉద్యాన విశ్వ విద్యాలయం పరిదిలో ఇక్కడ పరిశోధన కేంద్రం పని చేస్తోంది.ఇక్కడ పసుపు, అల్లం,మిరియాలు యాలకులు, పిప్పలి వంటి సుగంధ ద్రవ్య పంటలను అభివృద్ది చేస్తున్నారుఇవి కాక ఆర్కిడ్స్‌ మొక్కలు వివిధ రకాల పూలువెనీలా కర్పూరం వంటి అరుదైన పంటలనూ అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.

కాఫీ ప్రాంతీయ వ్యవసాయ పరిశోధన స్ధానం

  • ఆర్‌.వి.నగర్‌లో కాఫీ ప్రాంతీయ వ్యవసాయ పరిశోధన స్ధానం ఉంది. ఇక్కడ ఈ ప్రాంతంలో కాఫీపంటపై పరిశోధనలు చేసి వాటి ఫలితాలను గిరిజనులకు అందిస్తారు. అప్పట్లో పేరుప్రఖ్యాతలు సాధించిన కావేరీ రకం కాఫీను పరిచయం చేసింది ఈ పరిశోధన కేంద్రమే.
  • మావోయిస్టులు భయంతో 2000ల్లో ఈ పరిశోధనస్థానంను నర్సీపట్నం తరలించారు. ప్రస్తుతం ఇక్కడ కాఫీతోటలకు సంబందించి క్షేత్రమే ఉంది. కార్యకలాపాలన్నీ నర్సీపట్నంలోనే జరుగుతున్నాయి. ఉత్తరాంధ్రంలో ఉన్న ఏకైక కాఫీ పరిశోధన స్థానం ఇదే.
  • అనకాపల్లి బెల్లం మార్కెట్‌ వందేళ్లక్రితం నుంచి ఉంది. మార్కెట్‌ కమిటీ మాత్రం 1956లో ఏర్పాటైంది. బెల్లం వ్యాపారానికి ప్రసిద్ధి. ఏటా వందకోట్ల రూపాయలకు పైగా వాణిజ్యం జరుగుతుంది . బెల్లం వాణిజ్యంలో జాతీయస్థాయిలో రెండోస్థానంలో ఉంది.
  • ఏజెన్సీలో చింతపల్లి కమిటీ 1994లో ప్రారంభమైంది. రాజ్‌మా చిక్కుళ్లు, పప్పుదినుసులు, పసుపు, అల్లం, మొక్కజోన్న పంటలకు ప్రసిద్ధి.
  • పాడేరు కమిటీ 1976లో ప్రారంభమైంది. పిప్పళ్లమోడి, రాజ్‌మా చిక్కుళ్లు, అల్లం పంటలకు ప్రసిద్ధి.
  • 1976 ఏర్పాటైన యలమంచిలి యార్డులో జీడి, కొబ్బరి మార్కెట్‌, *చోడవరం కమిటీ వరి, జీడిపంటలకు, నర్సీపట్నం కమిటీ సరుగుడు, అరటి, జీడి వాణిజ్యానికి, భీమునిపట్నం కమిటీ మామిడి, జీడి ఉత్పత్తులకు ప్రసిద్ధి.
  • 1977లో ఏర్పాటైన విశాఖపట్నం కమిటీ వరి గోధుమ పంటలకు ప్రసిద్ధి.
  • అనకాపల్లిలో బెల్లం వాణిజ్యం, నర్సీపట్నంలో అరటి వాణిజ్యం ఎక్కువగా జరుగుతుంటుంది. మిగతా యార్డుల్లో వాణిజ్య సందడి పెద్దగా కనిపించదు. కమిటీలు ఎక్కువగా సెస్సు వసూళ్లకే పరిమితమవుతుంటాయి.

ఎస్‌.రాయవరం మండలం

ఏటికొప్పాక చక్కెర కర్మాగారం: దార్లపూడి 1933లో వద్ద ఏర్పడిన ఈ కర్మాగారం దేశంలోనే మొట్టమొదటి సహకార చక్కెర కర్మాగారం. ఏటా సుమారు 2లక్షల టన్నుల చెరకుని గానుగ ఆడుతున్నారు. 800 మంది ఉద్యోగులు, కార్మికులు పనిచేస్తున్నారు. సుమారు 5600మంది రైతులు సభ్యులుగా ఉన్నారు. జిల్లాలో వ్యయసాయ మార్కెట్ల సమాచారం

మార్కెట్‌కమిటీ- ఫోన్‌ నెంబరు

  1. అనకాపల్లి- 08924- 222347
  2. నర్సీపట్నం- 08932-225290
  3. ఎలమంచిలి- 08931- 231047
  4. విశాఖపట్నం-0891- 2737886
  5. చింతపల్లి- 08937- 238247
  6. భీమిలి- 08933- 229440
  7. పాడేరు- 08935- 250072
  8. చోడవరం- 08934- 245426
  9. మార్కెటింగ్‌శాఖ ఎ.డి ఫోన్‌నెం. 95055 17217
  10. మార్కెటింగ్‌శాఖ జె.డి ఫోన్‌నెం. 9505517075

నర్సీపట్నానికి సమీపంలోని పెదబొడ్డేపల్లిలో రూ.కోటి వ్యయంతో ఇరవై ఏళ్ల క్రితం అన్ని సౌకర్యాలతో ప్రభుత్వం మార్కెట్‌ యార్డును నిర్మించింది. ఆరు మండలాల్లో 65వేల ఎకరాల్లో పండించే వ్యవసాయోత్పత్తులకు వాణిజ్య కేంద్రంగా ఇది ఏర్పాటైంది. వ్యవసాయోత్పత్తులను యార్డుకు రవాణా చేసేందుకు వీలుగా రూ.7 లక్షలతో గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నాలుగు లింకు రోడ్లు నిర్మించారు. రైతులు దీనిని పూర్తిస్థాయిలో వినియోగించుకోవడం లేదు.

ఆధారము: ఈనాడు

ప్రాజెక్టులు

రౖవాడ జలాశయం

దేవరాపల్లి మండలంలోని రైవాడ జలాశయం కుడికాలువ కింద లక్కవరం, గవరవరం, రేవళ్లు, చోడవరం గ్రామాలకు చెందిన 4,375 ఎకరాలు సాగవుతోంది.

కోనాం జలాశయం

చీడికాడ మండలం కోనాం జలాశయం మర్లగుమ్మి ఆనకట్టు ద్వారా లక్ష్మీపురం, మంగళాపురం, కుముందానుపేట, విజయరామరాజుపేట గ్రామాలకు చెందిన 1300 ఎకరాలకు సాగునీరు ప్రవహిస్తుంది.

పెద్దేరు జలాశయం

మాడుగుల మండలంలోని పెద్దేరు జలాశయం నుంచి కుడిప్రధాన కాలువ ద్వారా రావికమతం, బుచెయ్యపేట మండలాలకు చెందిన నాలుగు వేల ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతుంది.

రావణాపల్లి జలాశయం

రావణాపల్లి జలాశయం కింద 2100 ఎకరాల ఆయుకట్టు ఉంది. గొలుగొండ మండలంలో ఉన్న రావణాపల్లి జలాశయం రెండు మండలాలకు సాగునీరు అందిస్తుంది.

జాజిగెడ్డ రిజర్వాయరు

మాకవరపాలెం మండలంలో పాపయ్యపాలెం పంచాయతీలో జాజిగెడ్డ రిజర్వాయరు ఉంది. దీని ఆయకట్టులో పాపయ్యపాలెం, బుచ్చెన్నపాలెం, బూరుగుపాలెం, ముసిడిపాలెం, తదితర గ్రామాలకు చెందిన సుమారు 450 ఎకరాలకు నీరు అందుతుంది.

వూటగెడ్డ

రామన్నపాలెం పంచాయతీ చినరాచపల్లి వద్ద వూటగెడ్డ రిజర్వాయరు ఉంది. దీని కింద చినరాచపల్లి, రామన్నపాలెం, వెంకయ్యపాలెం గ్రామాలకు చెందిన సుమారు 300 ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతుంది.

తాండవ జలాశయం

నాతవరం మండలం నుంచి వస్తున్న తాండవ నీటిపై ఆధారపడి పాయకరావుపేట, నక్కపల్లి మండలాల్లోని సుమారు 25 వేల ఎకరాల్లో పంటభూముల్లో పంటలు పండుతున్నాయి.

గంభీరం జలాశయం

సుమారు 50 సంవత్సరాలు కిందట విశాఖ ప్రజల దాహార్తిని తీర్చడానికి గంభీరం పంచాయతీ పరిధిలోని బోయిపాలెం, దుక్కవానిపాలెం కొండల మధ్య నెలకొని ఉన్న పెద్దచెరువును అప్పటి నగర అధికారులు జలాశయంగా మార్చారు. ఆనందపురం మండలంలోని శొంఠ్యాం, తర్లువాడ, గుడిలోవ కొండల పై నుంచి వచ్చే వరదనీరంతా వృథాగా పోకుండా అడ్డకట్ట వేసి జలాశయంగా మార్చారు.

శుద్ధి చేసి తాగునీరుగా..

ఈ జలాశయానికి వచ్చిన వరదనీటిని శుభ్రపరిచి పైపులైను ద్వారా ఎండాడ రిజ్వర్వాయరుకు పంపిణీ చేస్తున్నారు. అక్కడి నుంచి నేరుగా విశాఖనగరానికి చేరుతుంది. జలాశయంలో సుమారు 160 అడుగుల వరకు నీరు చేరవలిసి ఉండగా, జలాశయానికి ఏర్పాటు చేసిన తలుపులు శిథిలం కావడంతో 120 అడుగుల వరకే నీరు చేరుతుంది.

పర్యాటకంగా అభివృద్ధి చేస్తే ఆదాయం..

రెండు కొండల మధ్య ప్రకృతి రమణీయతకు అద్దం పట్టేలా ఉండే ఈ జలాశయం వద్ద గతంలో పలు సినిమాలను చిత్రీకరించారు. ఈ నేపథ్యంలో పర్యటక కేంద్రంగా మార్చితే ప్రభుత్వానికి మంచి ఆదాయం సమకూరుతుందని పలువురు పేర్కొంటున్నారు.

ఆధారము: ఈనాడు

నదులు

శారదానది

శారదా నది అనంతగిరి మండలంలో పుట్టి దేవరాపల్లి మీదుగా చోడవరం మండలంలో లక్కవరం వద్ద ప్రవేశిస్తుంది. ముద్దుర్తి నుంచి అనకాపల్లి మండలంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. లక్కవరం, సింహాద్రిపురం, జుత్తాడ, గజపతినగరం, గోవాడ, ముద్దుర్తి, భోగాపురం గ్రామాలు శారదానది చెంతన ఉన్నాయి. శారదా నది పక్కన ముద్దుర్తి వద్ద 1993-94లో రూ.8.5 లక్షలతో 326 ఎకరాలకు సాగునీరు అందించేందుకు ఎత్తిపోతల పథకం నిర్మించారు. చోడవరం నియోజకవర్గంలో శారదా నది, ఉపనదులైన పెద్దేరు, బొడ్డేరు, తాచేరు ప్రధాన సాగునీటి వనరులు. వీటిపై నిర్మించిన గ్రెయిన్‌ల ద్వారా సాగునీటిని వ్యవసాయానికి ఉపయోగిస్తారు. తొమ్మిది గ్రెయిన్ల ద్వారా 13,265 ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతుంది.

మత్స్యగెడ్డ

మన్యంలోని అత్యధిక మండలాలకు మత్య్సగెడ్డే ప్రధాన ఆధారం. జి.మాడుగుల మండలంలోని మారుమూల గెమ్మెలి గ్రామంలో పుట్టింది. అక్కడ్నించి ఒరిస్సా సరిహద్దు వరకు ప్రవహిస్తోంది. ఈ గెడ్డ నీటిపైనే జోలాపుట్టు, మాచ్‌ఖండ్‌ విద్యుత్తు కేంద్రాలు ఆధారపడి ఉన్నాయి. పాడేరు, హుకుంపేట, పెదబయలు, ముంచంగిపుట్టు మండలాల్లో సుమారు 10 వేల ఎకరాల్లో ఆయకట్టు సాగవుతోంది. పెదబయలు, ముంచంగిపుట్టు మండలాల్లో అనేక మంది మత్య్సకారులు దీనిపై ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. ఏజెన్సీ డివిజన్‌ కేంద్రం పాడేరు పట్టణంలో సుమారు 40వేల మందికి ఈ గెడ్డలో నుంచి సేకరించిన నీటినే రక్షిత పథకం ద్వారా సరఫరా చేస్తున్నారు.

వరాహానది

కోటవురట్ల, ఎస్‌.రాయవరం మండలాల్లో ప్రవహిస్తోంది. ఎస్‌.రాయవరం మండలంలో వరాహానది నీటి ద్వారా, 60 చెరువుల్లో చేరిన నీరు వల్ల 30 వేల ఎకరాల్లో పంటలు పండుతున్నాయి.

తాండవ నది

నాతవరం మండలంలోని తాండవ నుంచి ప్రవహించి పాయకరావుపేట మండలంలోని పెంటకోటవద్ద సముద్రంలో కలుస్తుంది.

సర్పానది

మాకవరపాలెం మండలంలో తాడపాల నుంచి జంగాలపల్లి వరకూ సుమారు 11 కిలోమీటర్ల పరిధిలో సర్పానది ప్రవహిస్తుంది. దీని ద్వారా తాడపాల, బూరుగుపాలెం, పెద్దిపాలెం, లచ్చన్నపాలెం, కొండల అగ్రహారం, బయ్యవరం, మాకవరపాలెం, ఎన్‌.ఆర్‌.పేట, పి.పి.అగ్రహారం, జి.కోడూరు, జంగాలపల్లి గ్రామాలకు చెందిన 1300 ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతుంది.

గోస్తనీ నది

అనంతగిరి మండలంలో పుట్టిన గోస్తనీ పెదబయలు మండలంలో మత్యగెడ్డ మీదుగా ప్రవహించి ఒరిస్సాలోని జోలాపుట్టు జలాశయంలో కలుస్తోంది.

ఆధారము: ఈనాడు



© 2006–2019 C–DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
English to Hindi Transliterate